Кер сабыны: файдасы һәм зыяны

«ГОСТ 72%» дигән язулы шушы шакмак СССР дигән үткәнебезнең бер артефакты булып тарихка күчә язган иде. Аның урынын юыну бүлмәләрендә берсеннән-берсе хуш исле, берсеннән-берсе матуррак савытлы, берсеннән-берсе кыйммәтрәк гигиена кирәк-яраклары алды. Телевизорлардагы рекламалардан туп-туры юыну бүлмәсенә генә кереп утырдылар да кер сабынын кысрыклап чыгардылар.

Ә бит СССРдагы дефицит товар иде ул. Аны җитештерүче заводлар бик аз, ә ихтыяҗ зур булганга – безнең әбиләр кер сабынының иң яхшы антисептик икәнен белгәннәр. Арзанлы һәм һәрчак кул астында.

Составы

Моның өстенә кер сабынының әле экологик яктан чиста, табигый составы да зур роль уйный. Аны үсемлек һәм хайван майларыннан, натрий тозыннан ясыйлар бит. Зур казанга май салалар, аңа сода кушалар.
Шунысы кызык: 1808 елда кулланыла башлаган сабын кайнату рецепты 200 ел дәвамында үзгәрмәгән.
Сабынны өч төркемгә бүлә торган стандарт бар. Составында майлы кислоталар 70,5% тан да аз булмаган төркем. Аңа һәрвакытт 72% дигән тамга сугыла.
Икенче төркемгә – 70%, өченчесенә 65% дип язалар. Сабыннарда pH баланс, гадәттә, 11-12 тирәсендә тора.

Өйдәге медицина ярдәме

Бүген кер сабынын көндәлек гигиена өчен генә кулланмыйлар, ул бик яхшы косметик чара да, дәвалау препараты да.
Мәсәлән, җәрәхәт эренләмәсен, пешкән урын суланмасын өчен, яралы урынга кер сабыны сөртеп куялар. Вирусларга каршы препарат буларак, аны шәхси гигиена максатында тәһарәт алганда, геморройга каршы көрәшкәндә дә кулланалар. Бәрелгәндә шешкән урынга куеп торалар.
Ә инде томау төшә башлаганда, бер-ике тапкыр борын эчен сабын эремәсе белән юып алсаң, томау турында онытырга да була. Шулай ук гайморитны да дәвалап була, диләр.
Вируслар активлашып киткән көз, кыш айларында атнага берәр тапкыр кер сабыны белән юынсаң да зыян итми. Ул вирус, бактерияләрне үтерә, иммунитетны ныгытып җибәрә.
Черки-чебен һәм башка бөҗәкләрнең һөҗүменнән соң, алар тешләгән урыннарга кер сабыны куеп тору файдалы.
Иң мөһиме: кер сабынына аллергия булмый диярлек.

Өйдәге косметика салоны

Косметик максатларда, күпләр аны чәч юу өчен кулланырга ярыймы-ярамыймы дип баш вата.
Ярамый да соң... 72 процентлы селте бит ул. Әгәр СССРда эшләнгән сабын булса, бер хәл әле, хәзер аңа барыбер күпмедер күләмдә химия кушмый калмыйлар.
Икенче яклап, хуш исле кыйммәтле шампуньнарның да составында 95 процент химия: ис-төс бирүче матдәләр, ә менә авокадо, алоэ, тигәнәк маеның микъдары «күзгә кырып салырлык» кына булырга мөмкин.
Шуңа да кер сабынын суда эретеп (моның өчен аны кыргычтан уарга кирәк), айга бер-ике тапкыр чәч юуның зыяны юк, дип санарга була. Ә файдасы күзгә күренеп торачак. Бары тик селтеле су белән юганнан соң, чәчләрне әйбәтләп чайкарга, чайкый торган суга бераз уксус салырга кирәк. Бу селтеле-кислоталы балансны торгызу өчен кирәк. Коры, буялган чәчле кызларга кер сабыны белән чәч юарга киңәш ителми. Сораштыру күрсәткәнчә, 40% хатын-кыз кер сабыны белән баш юып карамаган, 35% – нәтиҗәсен уңай бәяләгән, 15% на ошамаган.
Кер сабынының баш тиресе өчен дә файдасы зур. Ул баш тиресендәге һәртөрле зарарлы вирус, бактерияләрне үтерә, гөмбәләрне юкка чыгара. Бит тиресе өчен дә файдасы шундый ук принциптан чыга. Хәтта аяктагы гөмбә авыруыннан да кер сабыны белән котылып була, диләр. Кер сабыны тидергәннән соң, аяк тиресенә балалар өчен крем сылап куярга кирәк.
Юка, сынучан тырнаклы туташлар 20 минутка тырнакларына кер сабыны сылап торсалар, сөенеп туймаслар.

Өйдәге «санэпидемстанция»

Хәзерге заманда нинди генә антисептиклар юк. Ләкин аларның файдасы гына бик сизелми.
Ә менә шушы көрән төстәге иссез шакмак кисәге тиз арада микробларны юк итәргә мөмкин. Совет чорында бала тудыру йортларында яңа туган бәбиләр бүлегенең идәннәрен кер сабыны эретелгән су белән юганнар. Хирургларның да яраткан сабыны икән ул. Ышанычлы дезинфекция чарасы булганга, билгеле.
Өйдә исә теш щеткасын, таракларны, мунчалаларны кер сабыны белән юып торсаң, алар сезгә тәмам тузганчы хезмәт итәр.
Юкка гына кер сабыны дип йөртелми бит: кер юганда, тапларны бетерү өчен махсус кулланырга була. Дөрес, киҗе-мамыктан эшләнгән ап-ак әйберләрне бераз саргайтырга мөмкин, шуңа да саграк булырга кирәк.
Савыт-сабада калган сары эзләрне бетерү өчен аны сабын эретмәсенә салып торалар.
Озын сүзнең кыскасы, кер сабыны экологик яктан чиста продукт кына түгел, ә акча янчыгын калын килеш саклый торган «кыйммәтле» товар да булып чыга түгелме соң?

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8898
    10
    104
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    8982
    8
    72
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4693
    4
    55
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    5939
    2
    26
Реклама
Соңгы комментарийлар
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан