Табиб Энҗе Кадыйрова: Бала нигә елый?

Энҗе Кадыйрова - балалар неврологы, ул инвалид балаларны тернәкләндерү үзәгендә эшли. Хәзерге вакытта АКШта белемен арттыра. "Җитлекмичә туган балаларда субэпендималь кан савулар" темасына фәнни хезмәт авторы киңәшләре белән уртаклаша.
Бала туа. Тәүге минутлардан ук бала тудыру йортына аның көчле елаган тавышы яңгырый. Ана өчен бу баласының беренче тавышын ишетү булса, табиб өчен иң сөенечле билгеләрнең берсе. Чөнки елау - иң яхшы физиологик процессларның берсе. Яңа туган балага елау яхшырак сулау, үпкәләре чистарсын, сулыш юлларына күбрәк кислород керсен өчен кирәк.

Әмма өйгә кайткач та баланың елавы кимеми. Беренче мәртәбә ата-ана булганнар өчен бу бик зур стресс. Алар бу елауның нормальмы-юкмы икәнен белми.

Елауның физиологик якларын карап үтик.
 
1. Елау, психологик күзлектән караганда, иң яхшы процессларның берсе, чөнки баланың эмоцияләре тышка чыга.

2. Елау - баланың үсеш билгесе, аралашу коралы. Нәни бала сөйләшә белми, шул сәбәпле үз теләкләрен, уйларын анасына елау аркылы җиткерә.

3. Елау сулыш системасы өчен бик файдалы - үпкәләргә кислород күбрәк керә. Кислород күләме арту авыртуны җиңеләйтергә ярдәм итә.

4. Елау - рефлектор процесс. Теләсә нинди авыртуга бала елау белән җавап кайтара. Һәм бу бала өчен нормаль күренеш.

5. Күз яшьләре белән бергә стресс өчен җаваплы гормоннар организмнан чыгып китә.
 
Нормаль һәм патологик елау
Нормаль елауны патологиядән ничек аерырга? Каян белергә? Нишләргә? Бу сораулар һәрбер ата-ананы борчый. 
  • Беренчедән, баланы үз анасыннан да яхшы тоючы кеше юк. Әгәр ана-бала арасында бәйләнеш нык икән, бигрәк тә бала күкрәк сөтен имеп үсә икән, бу тоючанлык тагын да көчлерәк була. Шуңа да һәр ата-ана баласына карата аеруча игътибарлы булырга тиеш. 
  • Икенчедән, елауның төсмеренә игътибар кирәк. Физиологик елау эмоцияләргә бай, төрле мимик хәрәкәтләр белән урелеп бара. Патологик елау бер тонда бертуктаусыз кычкыру сыман яңгырый, бертөрле мимика саклана. 
  • Өченчедән, баланың сәламәтлек тарихы (анамнез) мөһим. Әгәр бала туганда травма алган яисә соматик яктан авыру икән, бу, әлбәттә, патологик елауга китерә. Мондый авырулар булганда табибка мөрәҗәгать итәргә кирәк. 
  • Дүртенчедән, бик күп баланы беренче ике-өч айда эчәктәге газлары борчый. Бала туганнан соң эчәк микрофлорасы үсешен әле башлап кына җибәрә. Анда булган газлар баланы бик борчый, еш елауга китерә.

Бу очракта нишләргә? Сабыр итү һәр ана өчен бик авыр, әмма бу беренче төп киңәшләрнең берсе. Шулай ук эчкә массаж ясау, махсус гимнастик күнегүләр, баланы фитболда эченә яткырып тибрәтү, тәнгә-тән куеп әнисенең эченә яткызып йоклату, җылы чупрәк кую кебек ысуллар баланың хәлен күпкә җиңеләйтә. Пребиотиклар да эчәргә киңәш ителә.

Шуны да әйтеп үтү кирәк: бертуктаусыз патологик елау баланың корсак эчендәге басымын нык күтәрә, шул рәвешле кендек бүсере чыгуга китерергә мөмкин. Моннан сакланырга кирәк.

Бүсер чыккан очракта нишләргә? Лейкопластырь һәм тимер тәңкә белән кендеген ябыштырырга, остеопатка күренергә, махсус массаж ясарга (ул массаж методикасын, гадәттә, шул ук остеопатлар һәр анага күрсәтеп бирә ала), елауны киметергә тырышырга, даими хирургларга күрсәтеп торырга. Гадәттә, 3-4 яшькә кадәр көтәләр, алай да бүсер кимеми икән, операция ясау-ясамау хәл ителә.

Бала үсә бару белән, аның теле ачыла, авазлары, иҗекләре арта, бала үз эмоцияләрен, үз фикерләрен башкача җиткерергә өйрәнә, шул сәбәпле, аның елавы да кими. Ата-анага кайда норма, кайда патология дип баш ватарга юл калмый.

Хөрмәтле әти-әниләр. Еласын балаларыгыз! Елауга каршы килмәгез! Иң мөһиме - тынычлыгыгызны саклап, балага яхшы терәк, таяныч булыгыз!

чыганак: http://intertat.ru/society/tabib-en-e-kadyyrova-bala-nig-elyy/

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8588
    10
    103
  • Егетемне кыйнадым – Ышанмыйсызмы? Чынлап әйтәм! Ул бу хакта хәтта полициягә хәбәр иткән.
    8859
    2
    71
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    8687
    8
    68
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4286
    4
    49
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 июль 2021 - 18:22
    Без имени
    Мене шулай кысылып купме бала бехетсез шул.Узебезнен баштан утте
    Кемнәрдән бәйләтим яраны?
  • 25 июль 2021 - 19:20
    Без имени
    Ай, рәхмәт яугырлары!!!!! бик тә нык сөендем бала өчен! Нянечкага рәхмәт!!! Йөрәкләренә, бәгырьләренә үтә торган итеп аңлатып әйтә белгәне өчен! Аллаһы Тәгалә аның аша, ир белән хатынга туры юл күрсәткән, гомерлек үкенечкә юл куймаган.
    Өч кенә көнгә...
  • 24 июль 2021 - 15:57
    Без имени
    Уф.... Йорэккэемне....
    Өч кенә көнгә...
  • 26 июль 2021 - 14:07
    Без имени
    Нәкъ шулай . Тик партнер бер генә булырга тиеш , югыйсә , хатын - кыз үзенең тәнендәге җепселләрен башкаларга таратып , үзе авыру булып калачак .
    ​Назлану өчен алты медицина сәбәбе
  • 22 июль 2021 - 16:52
    Без имени
    Мондый язмаларны еламыйча укый алмыйм,чонки минем бабамда узган ул концлагерларны,9май житсэ бакча артына чыгып жылый иде, соныннан Аны оправдали, ещё орден бирделэр,Бер солдаты коткарган очен,рэхмэт Ана,онытмаган...
    Ева-Мөслимә
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан