​«Йөрәгеңне тыңла!»

Татарстанда сентябрь аенда шушы шигарь астында масштаблы кампания башланды. Журналистлар белән очрашуга килгән Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министры Адель Вафин һәм министрлыкның баш белгече Альберт Галявич әлеге акция кысаларында республикада кан басымын үлчәү мөмкинлеге бирә торган мобиль постлар барлыкка киләчәге, халыкка «Сәламәт йөрәккә – биш адым» дип аталган буклетлар таратылачагы хакында белдерделәр.

Министр әйтүенә караганда узган ел да, Россия Президенты В. Путин карары белән, йөрәк һәм кан тамырлары авыруына багышланган иде. Бу чир, үлем-китемнәр буенча, беренче урында тора. Былтыр ул 51,1  процент тәшкил иткән. Быелның җиде аенда исә бу сан 7,2 процентка кимегән. Меңнәрчә кеше исән калган, дигән сүз бу. 

«Йөрәк турында ничә яшьтән кайгырта башларга кирәк?» дигән сорауга баш белгеч, бер дә арттырмыйча: «Бакча яшеннән», – дип җавап бирде. Альберт Галявич әйтүенчә, халыкның 90 проценты сәламәтлеге хакында кайгыртмый, хастаханәгә йөрми, тиешле даруларны эчми. 

Без шундый инде. Табибларга килеп терәлгәч кенә йөгерәбез. Ә анда еш кына инде соң була. Эшләүдән баш тарткан йөрәкне күчереп утырту турында сөйли башлагач, берсеннән-берсе җитди проблемаларга килеп төртеләбез. Иң беренче, акча мәсьәләсе. Йөрәкне күчереп утырту уен эш түгел, ул миллион сумнарга төшә.  Аннан... кайда ясатырга? Дөрес, моңа кадәр безнең авыруларны (ә андыйлар бүгенге көндә утызлап) Мәскәүгә җибәрә торганнар иде. Бәхеткә каршы, хәзер андый операцияне үзебездә – МКДЦда ясый башлаячаклар.

Йөрәк һәм кан тамырлары авырулары буенча алга киткән, «продвинутый» илләр исәбенә әле кайчан гына исемлекнең иң ахырында торган Финляндия, Америка, Канада керә. Ни белән ул кадәрле алдырганнармы? Әлбәттә инде, беренче чиратта, ашау-эчү мәсьәләләрен көйләгәннәр. Безнең балаларны кока-кола эчертергә өйрәткән Америка белгечләре бүген киресен сөйлиләр. Бактың исә, иң шәп, иң файдалы эчемлек газсыз гап-гади су икән. Без дә шул хакта сөйли идек түгелме соң? Бу хакта сүз чыккач, баш белгеч әлеге эчемлекнең организмга нинди зыян салуын, аның агулы химик матдә булуын искәртеп үтте. Әти-әниләр, ишетәсезме, балагызга кока-кола эчертмәгез, сораса да алмагыз! Ашказанын бетерүгә, инфаркт-инсультка туп-туры юл шуннан башлана. 

Инде килеп, йөрәк хәлләрен көйләү, бу мәсьәләдә бернинди проблема күрмәү өчен безгә нишләргә? Моның сере, бер уйласаң, гап-гади.

Беренчесе: көн саен, йокыгыздан уянгач ук, кан басымын үлчәгез. Кан басымы югары булган кешеләр өчен бу аеруча мөһим. Көндәлек булдырыгыз, барын да шунда язып барыгыз.
Икенчесе: даими табиб билгеләгән даруны эчегез. Гипертониянең инфарктка, инсультка, тромбозка китерүен онытмагыз. Бер кешегә бер төрле, икенче кешегә икенче төрле дару килешергә мөмкин.
Өченчесе: симермәгез.
Дүртенчес: кандагы шикәр һәм холестеринны тикшереп торыгыз. Шикәрнең нормасы – 5,5 ммоль/л, холестеринныкы – 5,2 ммоль/л.
Бишенчесе: 30-40 минут җәяү йөрегез, көненә ун мең адым атлагыз.

Шушы киңәшләрне тотсагыз, һичшиксез, сәламәт булырсыз.
    
фото: https://pixabay.com/

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Рәнҗемә миңа, кызым...» Ул аның каберенә еллар үткәч кенә кайта алды. Юк, еракта – диңгез-океаннар артында яшәгәнгә түгел, күңеле тартмаганга...
    15031
    1
    84
  • «Төшләремдә  ак күлмәктән син...» – «Шевроле круз» машинасында йөри торган малаегыз бармы? – дип сорыйлар Иршат абыйдан. – Әйе. – Авария булган, килегез... Өс-башларына нәрсә туры килә, шуны киеп, кайнанасы Галиябану апага берни әйтмичә өйдән атылып чыгып китәләр...
    11387
    1
    61
  • Кыска буйлы зур бәхет Бар яктан да килгән Миләүшәгә башка егет табылмады микән дип, шаккаттым, дөресен генә әйткәндә. Авылда өрлек кадәрле менә дигән ничә егет бар, ә аның артыннан кайсыдыр бер авылдан шушы кечкенә генә егет йөреп маташа. 
    5568
    3
    48
  • Үләнче Рушания ханым Минсәгыйрованы үзе яшәгән Спас районының Болгар шәһәрендә генә түгел, инде бөтен республикада үләнче дип беләләр
    5122
    3
    41
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 1 февраль 2023 - 17:08
    Без имени
    Бик күркәм хәситә. Ясалышы гади генә булса да, отышлы күренә. Идея өчен авторга зур рәхмәт.
    ​Милли бизәкләр – хәситә
  • 31 гыйнвар 2023 - 16:29
    Без имени
    Дөрес эшләгәннәр, дип язучыга җавап бирәсе килә. Аларны яратмаган кешегә өйләнергә, кияүгә чыгарга кем мәҗбүр иткән? Яратмыйча яшәгәч, нигә шул гомер яшәгәннәр? Нигә баштарак аерылмаганнар? Бу очракта азгынлык бу! Әгәр алар бер-берсе бн очрашканчы мәхәббәтсез яшәү авыр, дип аерылган булсалар, аңлап булыр иде. Ә бу очракта хыянәт бу! Димәк, азгынлык!
     «Мин аны  сыйныфташлар очрашуыннан алып кайттым...» 
  • 31 гыйнвар 2023 - 13:57
    Без имени
    Хыянэт итмэгэн ирлэр бар микэн ул? Мин иремэ шулай дип эйткэч, э ирлэр кемнэр белэн хыянэт итэ сон хатыннарына,хатын-кыз белэн тугелме диде. Монда ирлэрне генэ дэ гаеплэп булмыйдыр, муеннарына асылынгач, постельгэ сойрэп яткыргач, нишлэсен инде алар? Ир-ат табигатьтэ нэсел калдыручы, самец бит инде ул. Э хатын-кыз тотнаклырак булса, хыянэтлэр дэ булмас иде. Уз ирлэре белэн яши алмаган, азып-тузып йоруче хатын-кызлар( хатын-кыз димэсэн, хэтерлэре калыр) этэрэ ир-атларны хыянэткэ. Ойлэнгэн ир икэнен белэ торып, анын белэн очрашып йору бернинди кысаларга да сыймый.
    «Йөремсәк» хатын
  • 31 гыйнвар 2023 - 18:16
    Без имени
    Аллаһ Тәгалә сынауларның ин олысын биргэн,димэк ин яраткан колларыннандыр...Куркэм сабырлык белэн уткэреп жибэрергэ насыйп булсын.Мэрхэмэтле,шэфкатьле иманлы кеше тап итсен.Ялгызлыкка караганда,янэшэндэ яхшы кеше торса,авырлыкны жинэргэ жинелрэк булыр.Балаларның уз юлы. Аллаһ хэерле юлын узе курсэтер ин ша Аллаһ.
    Киләбез дә китеп югалабыз...
  • 30 гыйнвар 2023 - 20:45
    Без имени
    Мин дэ сезнен кебек исерек ирне 18 ел тузеп яшэдем. Хэзер исемэ тошкэн саен, жулэр булганмын дип уйлыйм. Аерылышканыбызга елдан артык, хаман эчэ, эчендэ чыкмаган жаны гына калган инде. Кеше ни эйтер дип тузэбез шул, узебезне уйламыйбыз. Эгэр бер фикергэ килэ алмасагыз, психолог белэн кинэшегез. Мина ярдэме тиде. Игътибарыгыз очен рэхмэт.
    Эчкече иргә сабыр итәргәме?
Реклама
«Татар гаиләсе / килен-кайнана» бәйгесе җиңүчеләрен котлау тантанасы
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр