Кишер белән чөгендерне ничек сакларга?

Сез әле кишер белән чөгендерне казып алдыгызмы? Кишерне октябрь башына кадәр түтәлендә калдыра аласыз, ул кыраудан курыкмый, ә менә чөгендерне инде алырга кирәк. Кырауга эләккән чөгендерләр кышын бик начар саклана. Дөрес, үсеп туйган булса, кишерне дә озак тотып булмый, ярыла башлый.

Үстереп, уңышны җыеп алу бер хәл, аны бит әле сакларга да кирәк.  Әлбәттә, тамыразыкларны коры көнне казып алалар. Туфрак җиңелчә генә дымлы булырга тиеш. Яңгырлы көнне казыган кишер дә, чөгендер дә кышын черергә мөмкин. 

Чөгендерне сәнәк белән казуы уңайлырак. Казыгач, бер-ике сәгать түтәлендә калдыра аласыз. Аннары яфракларын төптән 1 см калдырып кисәргә, туфрагыннан селкеп, сакларга куярга кирәк. Берүк кабыгын зарарламагыз, аларны юарга да кирәкми. Кул белән җиңелчә генә сыпыру да җитә. 

Чөгендернең тынлык чоры юк. Әгәр температура 7 градус җылыдан арта икән, ул үсә башлый. Саклау өчен иң яхшы температура – 2-3 градус җылылык.

Чөгендерне берничә ысул белән сакларга була. 
Бәрәңге белән бергә саклау – иң җайлысы һәм отышлысы. Алар кышын бер-берсенә булышачаклар. Бәрәңгедән бүленеп чыккан дым чөгендерне шиңүдән, ә чөгендер бәрәңгене черүдән саклый. 

Дымлы ком белән саклау да иң популяр ысуллардан. Моның өчен тишек-тошыклары булмаган әрҗәгә бер рәт чөгендер, бер рәт җиңелчә генә дымлылыктагы комны аралаштырып тутыралар. Әрҗәне базга яки идән астына төшереп куялар. 

Чөгендер капчыкларда да яхшы саклана. Баштагы мәлдә капчыкның авызын яхшылап бәйлиләр. Капчык кырыйлары дымлангач, авызын чишеп, тын алырга тишек калдыралар. 

Кыш саклау өчен яхшы сортлар булып Бордо 237, Детройт, Мулатка, Браво, Красный шар, Подзимняя, Салатная дигән сортлар санала. 

Чөгендердән аермалы буларак, кишерне казып алырга ашыкмаска да була. Җир суыткач казыган кишер сусылрак, баллырак. 

Кишерне көрәк белән казыйлар. Казуга, яфракларын кисеп, түтәлдән алырга кирәк, югыйсә кишер бик тиз шиңә. Чөгендер кебек үк, кишернең дә кабыгын зарарларга ярамый. Юарга да кирәкми аны. Үсәргә кузгалмасын өчен, яфракларын төптән үк киссәң яхшы. 

Чөгендергә караганда, кишерне кышын саклавы кыенрак. 
Ул салкынча температурада һәм дымлылык югары булганда гына яхшы саклана. Иң яхшы температура – 0 дән 2 градуска кадәр җылылык.

Соңгы вакытта күп кеше кишерне полиэтилен капчыкларда саклый. Бер капчыкка 5 кило кишер салып, авызын бәйлиләр һәм идән астына төшереп куялар. Суыткычта да тотарга мөмкин. Кишер тын ала алсын өчен, капчыкны чәнечке белән тишкәләргә кирәк. Ләкин болай кишер 4 ай гына саклана ала, аннары чери башлый.

20 килолы зур капчыкларда да сакларга була. Бу очракта иң өскә 10 см калынлыгында пычкы чүбе салырга кирәк. Пычкы чүбе белән аралаштырып, кишерне өсте ябулы агач әрҗәдә дә сакларга мөмкин. 

Комга күмеп саклау шулай ук популяр һәм сыналган ысул. Ләкин комдагы кишерләр бер-берсенә орынып торырга тиеш түгел. Ком җиңелчә генә дымлы булсын.

Кыш саклар өчен киң таралган сортлардан: Нантская 4, Шантанэ, Московская зимняя, Витаминная,6, Шанс, Тайфун, Валерия, Грибовчанин F1, Розаль һәм башкалар санала. Орлыкны сатып алганда, аның сакланышына да игътибар итегез, озак саклана дигән сортларны гына алырга тырышыгыз. 

Теги: яшелчә

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    7244
    7
    66
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    4485
    0
    43
  • Гомер бер генә килә  Балалары икәү булса да, әниләре янына килергә ашыкмыйлар, эшләре бик тыгыз, ахры. Рафига апа ике учын янәшә куеп гел дога укый, Аллаhы Тәгаләдән җиңел үлем сорап ялвара.  Ул Галиягә үз тормышын сөйләп бирде инде: «Балаларым минем үлемемне телиләр инде. Мин киткәч, алар арасында фатир өчен тавыш-гауга чыгар инде. Карт кеше кемгә кирәк».
    4933
    0
    37
  • Өмет белән алга карап яшәргә әнкәйдән өйрәндем 1981 ел. Булачак кайнанам белән мин Казан тимер юл вокзалында таныштым. Төнге сәгать 11 дә! «Төнлә белән беренче тапкыр кайнанаң белән кайнатаңны күрергә вокзалга төшәчәксең», – дисәләр, һич ышанмас идем.
    2957
    4
    36
  • Үтмә, гомер, заяга! Хатынын һәр баганага көнләвенең урынсыз гына түгел, ә тормышларын җимерүче, бер-берсеннән читләтүче гамәл икәнлеген, кызганыч, Гамил һич кенә дә аңларга теләми...
    9681
    6
    35
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 1 декабрь 2022 - 21:27
    Без имени
    Баланын этисе бардыр бит? Этисе дэ алгаласын бакчадан, уйнатсын, саф хавалар суларга алып чыксын. Ник эни тиеш дип белэсез? Ул узенекен устереп, кеше иткэн инде, житэр ана. Олы яшьтэ, башны кутэрмичэ, бала карап булмый да эле, арыта да. Узегез тапкансыз, узегез устерегез! Алла сабырлык хэм ярдэмен бирсен. Бала устеру жинел дигэн кеше юк эле, аны бит уйнатып, ашату, юындыру гына тугел, тэрбия бирергэ дэ кирэк.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 21:15
    Без имени
    Белмим, мин дэ баланы берузем тарбиялим, эни эти икенче шэхэрдэ торалар, Бер булышучым да юк, куршедэн башка, элдэ Аллага шокер ул бар, баланы иртэн торып мэктэпкэ озата (1класс), мин эшкэ БИК иртэ китэм, дэрес беткэч подъездда каршы алып квартирага кертеп, ашарга жылытып бирэ. Свидание га йорергэ уемда да юк, даже не представляю как это. Куршемэ озын гомер сэлэмэтлек телим, элдэ ул бар. Бала усэ ул, Гомер буе бэлэкэй булмый, Шуна элеге вакытта баланы карау минем очен важнее всяких свиданий и личной жизни.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 16:39
    Без имени
    Баштан утте, килмэгэн туганы калды микэн, торыргада. Йэ эйтмичэ килеп керэлэр иде. Аннары зарланганнарын ишеттемдэ. Берегезнедэ чакырып китермэдем, уземнен сезгэ барып торганым юк дидем. Мэжбури тотмыйм узегез килэсез дидем. Тоже бер булмэле иде. Хэзер килэсэлэрдэ китэлэр. Эле аларча булырга тиеш. Булмый гына торсын эле.
    Иремнең туганнары...
  • 1 декабрь 2022 - 10:43
    Без имени
    Котлыйбыз! Яшьлэр безнен килэчэгебез
    «Яңа йолдыз»да яңа җиңүче!
  • 1 декабрь 2022 - 09:35
    Без имени
    Бик кызыклы ,эчтелекле язма.
    Тау артында таулар бар
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда