Борыч ашыктырганны яратмый

Баллы борыч – без үз бакчаларыбызда үстерә торган төп яшелчәләрдән. Нәзберек, җылы ярата торган культура, вегетация чоры да озын. Шуңа да аны үстерү тырышлык таләп итә. Ләкин кайчак тырышлык белән генә дә булмый, борыч үстерүнең серен белергә кирәк.

 

Мин үзем дә аның кызыл, сары, кишер сары төслеләрен үстерәм. Узган ел хәтта шәмәхә төслесен дә утыртып карадым. Ләкин ничек кенә тырышсам да, артык зур уңыш ала алганым юк. Дөрес, борычсыз калмыйм, ләкин менә элеккеге елларда әни үстереп алган кадәр чиләк-чиләк борыч булмый. Сере нәрсәдә икән моның дип баш вата идем, быел бер язмага тап булдым. Анда тәҗрибәле бакчачы борыч үстерү буенча үзенең киңәшләрен бирә.

 

Иң беренче киңәш – рассадага орлык чәчәргә ашыкмаска кирәк. Күпләребез борычны февраль башында ук чәчеп куя. Мин үзем дә башка елларда шулай итә идем. Май башында тәрәзә төбендә үсеп утыручы борычларымның хәтта җимешләренә кадәр яралган була. Түтәлгә утыртуга, кинәнеп үсеп китәрләр инде, дисәм, көткәнемнең нәкъ киресе була: борычлар үсүдән туктый, өйдә яралып чыккан теге ике борычын үстереп бирә дә, шуның белән шул. Аннары августка кадәр тынлык чоры урнаша. Ашламасын да кертеп карыйм, төпләрен дә йомшартам, тик нәтиҗәсез.

 

Орлык чәчү өчен яхшы вакыт – март башы. Чөнки борычка помидорларга караганда да кояш нуры күбрәк кирәк. Ә февральдә әле көн кыска, аларга яктылык җитми, үсемлек тулы көченә үсә алмый. Ә бит үсемлек алга таба ничек үсәргә, ничек формалашырга дигән программаны тишелеп чыгып үсә башлагач булган шартларга карап билгели икән. Көннең кыскалыгы – аның өчен җәй бетүенә сигнал.

 

Икенче сере – борыч тамырын кузгатканны яратмый. Шуңа күрә аны баштан ук аерым савытларга чәчәләр. Беренче мәлне 200 миллилитрлы стаканнарга чәчеп, аннары туфрагы-ние белән зуррак стаканга күчерергә мөмкин. Тамыры өзелмәсә, тиз тернәкләнә ул үзе.

 

Өченче сере – борыч торфлы, тиресле һәм әче туфракны яратмый. Урманда юкә төбеннән яки бакчада кычыткан төбеннән алган туфракта яхшырак үсә ул. Бакча туфрагын көпшәкләндереп җибәрер өчен бик аз гына торф һәм ком кушарга була. Әчелекне киметер өчен акбур яки көл кушып җибәрегез.

 

Дүртенче сере – борычның орлыгы бик озак тишелә. Тирәнрәк күмдерсәң, 20 көннән генә дә тишелергә мөмкин. Бераз тизләтер өчен, аны юеш тастымал өстендә бүрттерергә кирәк. Тизләтүнең тагын бер ысулы – борыч орлыклары чәчелгән савытларны җылылык торбасы өстенә куеп тору. Әмма артык кайнар булса, туфракка күмдергән орлык пешә, сак булыгыз.

 

Бишенче сере – борыч помидор белән янәшә үсәргә яратмый. Аның өчен иң яхшы күрше – кыяр.

 

Алтынчы сере – борыч йомшакны ярата. Хәзер күп бакчачылар борычны түтәлгә утыртканда оя төбенә бер уч каурый салып калдырабыз, диләр. Менә бу ашламаны ул аеруча ярата, чынлап та үзенең «баллы борыч» дигән атамасын аклый икән. Монысы инде авыл җирендә тавык-чебеш асрап яшәүчеләр өчен кулайрак.

 

Тагын бер сер – помидорның артык ботакларын өзгән кебек, борычның да янсабакларын өзгәләп торырга кирәк. Шулай эшләгәндә генә калын, итләч, сусыл, эре борычлар үстереп алырсыз.

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Рәнҗемә миңа, кызым...» Ул аның каберенә еллар үткәч кенә кайта алды. Юк, еракта – диңгез-океаннар артында яшәгәнгә түгел, күңеле тартмаганга...
    14941
    1
    84
  • «Төшләремдә  ак күлмәктән син...» – «Шевроле круз» машинасында йөри торган малаегыз бармы? – дип сорыйлар Иршат абыйдан. – Әйе. – Авария булган, килегез... Өс-башларына нәрсә туры килә, шуны киеп, кайнанасы Галиябану апага берни әйтмичә өйдән атылып чыгып китәләр...
    11267
    1
    61
  • Кыска буйлы зур бәхет Бар яктан да килгән Миләүшәгә башка егет табылмады микән дип, шаккаттым, дөресен генә әйткәндә. Авылда өрлек кадәрле менә дигән ничә егет бар, ә аның артыннан кайсыдыр бер авылдан шушы кечкенә генә егет йөреп маташа. 
    5525
    3
    48
  • Үләнче Рушания ханым Минсәгыйрованы үзе яшәгән Спас районының Болгар шәһәрендә генә түгел, инде бөтен республикада үләнче дип беләләр
    5035
    3
    41
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 31 гыйнвар 2023 - 16:29
    Без имени
    Дөрес эшләгәннәр, дип язучыга җавап бирәсе килә. Аларны яратмаган кешегә өйләнергә, кияүгә чыгарга кем мәҗбүр иткән? Яратмыйча яшәгәч, нигә шул гомер яшәгәннәр? Нигә баштарак аерылмаганнар? Бу очракта азгынлык бу! Әгәр алар бер-берсе бн очрашканчы мәхәббәтсез яшәү авыр, дип аерылган булсалар, аңлап булыр иде. Ә бу очракта хыянәт бу! Димәк, азгынлык!
     «Мин аны  сыйныфташлар очрашуыннан алып кайттым...» 
  • 31 гыйнвар 2023 - 13:57
    Без имени
    Хыянэт итмэгэн ирлэр бар микэн ул? Мин иремэ шулай дип эйткэч, э ирлэр кемнэр белэн хыянэт итэ сон хатыннарына,хатын-кыз белэн тугелме диде. Монда ирлэрне генэ дэ гаеплэп булмыйдыр, муеннарына асылынгач, постельгэ сойрэп яткыргач, нишлэсен инде алар? Ир-ат табигатьтэ нэсел калдыручы, самец бит инде ул. Э хатын-кыз тотнаклырак булса, хыянэтлэр дэ булмас иде. Уз ирлэре белэн яши алмаган, азып-тузып йоруче хатын-кызлар( хатын-кыз димэсэн, хэтерлэре калыр) этэрэ ир-атларны хыянэткэ. Ойлэнгэн ир икэнен белэ торып, анын белэн очрашып йору бернинди кысаларга да сыймый.
    «Йөремсәк» хатын
  • 31 гыйнвар 2023 - 18:16
    Без имени
    Аллаһ Тәгалә сынауларның ин олысын биргэн,димэк ин яраткан колларыннандыр...Куркэм сабырлык белэн уткэреп жибэрергэ насыйп булсын.Мэрхэмэтле,шэфкатьле иманлы кеше тап итсен.Ялгызлыкка караганда,янэшэндэ яхшы кеше торса,авырлыкны жинэргэ жинелрэк булыр.Балаларның уз юлы. Аллаһ хэерле юлын узе курсэтер ин ша Аллаһ.
    Киләбез дә китеп югалабыз...
  • 30 гыйнвар 2023 - 20:45
    Без имени
    Мин дэ сезнен кебек исерек ирне 18 ел тузеп яшэдем. Хэзер исемэ тошкэн саен, жулэр булганмын дип уйлыйм. Аерылышканыбызга елдан артык, хаман эчэ, эчендэ чыкмаган жаны гына калган инде. Кеше ни эйтер дип тузэбез шул, узебезне уйламыйбыз. Эгэр бер фикергэ килэ алмасагыз, психолог белэн кинэшегез. Мина ярдэме тиде. Игътибарыгыз очен рэхмэт.
    Эчкече иргә сабыр итәргәме?
  • 30 гыйнвар 2023 - 17:52
    Без имени
    Бэхетегезгэ куз тимэсен, матурларым.
    Икесе — бербөтен (видео)
Реклама
«Татар гаиләсе / килен-кайнана» бәйгесе җиңүчеләрен котлау тантанасы
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр