Әни, мин вулкан күрдем!

Эльза НӘБИУЛЛИНА

Бу сәяхәтебезгә инде тиздән 2 ел була. Вакыт тиз үтә, әмма юлда күргән урыннар, алган тәэсирләр хәтергә нык уелып кала, хатирәләр даими яңара.

Бу сәяхәтебезгә инде тиздән 2 ел була. Вакыт тиз үтә, әмма юлда күргән урыннар, алган тәэсирләр хәтергә нык уелып кала, хатирәләр даими яңара. 

– Вулканга менәбезме? 

Менә шушы риторик сорау Индонезиянең Ломбок утравына илтүче беренче этәргеч булгандыр. Мондый сорауларга җавап таләп ителми, чөнки аның уңай хәл ителәчәге билгеле булмаса, телдән әйтеп тә торылмас иде… Индонезиягә Россия туристларының күбесе Бали утравында ял итәргә бара. Ләкин безне бераз ят тоелган Ломбок утравы кызыксындырды. 2014 елның җәендә булган көньяк-көнчыгыш Азия илләренә сәяхәтебезне бер тукталышы иде бу. Хатирәләр хәтердә ныграк уелып калсын дигән максат белән, сәяхәттә күргәннәрне көндәлек итеп тә теркәп бардым. Минем юлдашым – һәрвакыттагыча ирем Искәндәр. Белгечлеге буенча – эколог, кыргый табигатьне, походларны, тауларны, милли табигать паркларны, диңгезләрне үз күзләре белән күреп, үз тәҗрибәсендә татып карарга ярата. 

 

План билгеләнгән, билетлар алынган! Юлга! Ломбокка без Малайзиянең башкаласы Куала Лумпурдан очтык. Һәм менә, ниһаять, бу көн – 2014 елның 5 нче августы...

Инде көндәлекне укуга күчик. 

«Бүген гомергә онытылмаслык бер көн булды: без Ломбок утравында урнашкан Ринджани вулканына мендек! Сәгать 5.30 торып юлга әзерләндек. Безне кабул иткән пар – бик мөләем яшь мөселман гаиләсе, алар шушы вулканга илтүче иң кыска юлга якын урнашкан Синару шәһәрендә яшиләр, туристларга төнлек бүлмә тәкъдим итәләр. Иртәнге ашыбызны ашаганнан соң, икешәр йомырка, ике шешә су, ике кап печенье алып юлга кузгалдык. Үзебез белән аласы йөк авыр булырга тиеш түгел, чөнки менәсе юл бик текә. Шулай ук суны да үлчәп кенә эчәсе, чөнки юл буенда эчәргә яраклы су чыганаклары булмаячак. Бу турыда алдан ук кисәттеләр. Моннан тыш килгән һәр туристка үзең белән ким дигәндә бер портер (porter – cинең йөгеңне ташып йөрүче) һәм бер озатучы (юлны күрсәтеп алып баручы) булырга тиеш диелә. Билгеле, моңа аерым түләү каралган. Бу хакта биредә яшәүчеләр барысы да мәҗбүри шарт буларак кисәтә. Ләкин тауга менү шартларын укып-укып та бу таләпне очрата алмагач, без моның мәҗбүри булмавын аңладык һәм, Аллага тапшырып, икәүләп кузгалдык...

Безнең юл джунглилар аша бара. Өч километр саен утырыр өчен җайланган тукталышлар бар. Юлда туристлар күп очрый, алар безнең икәү генә менүебезне күргәч, аптырап калалар. «Ничек инде шулай? Кая сезнең ярдәмчеләрегез?» янәсе. Ринджанига менү һәм төшү өчен гадәттә, ким дигәндә 2 көн сарыф итәргә кирәк диләр. Шулай ук 3-4 көнлек, хәтта бер атнага сузылган маршрутлар тәкъдим итәләр. Һәм бер көндә аны урап төшү мөмкин түгел дип кабул ителгән. Ә без моңа каршы төшеп, әлеге сәяхәткә нибары бер көнебезне багышларга булдык.

 

Тауга менгән саен үз-үзеңә ышаныч кими икән ул... Менә бетә көчләрем, кире борылып, кайтып кына китим инде дигән уйлар да керә башка. Шул вакыт үз эчеңнән диалог корасың: «Син булдырасың, әйдә, бераз гына калды бит инде...» Каршыга очраган кешеләр дә юлның җиңел булмавын аңлап, көч бирәләр: «Афәрин, күпме менгәнсең инде, калганы сиңа чүп кенә...» – диләр. Арыган йөзләрендә елмаю!

Соңгы тукталыштан Искәндәр белән аерым мендек, чөнки аның көче дә күбрәк, теләге дә. Вулкан тирәсендәге күлгә төшеп, су кереп менәргә тели ул (гомум кабул ителгән норма буенча кратердан күлгә төшү өчен генә 4 сәгать вакыт сарыф ителә). 

2600 метр биеклеккә илтүче 10 чакрым юлны 5-6 сәгатьтә эчендә уздык. Менеп җиткәч кенә, көн дәвамындагы үз эчемдәге көрәш, көч сорап дога белән Аллаһка ялваруларым юкка булмаганын аңладым. Бу матурлыкка гомердә бер генә булса да хозурланыр өчен, шушы юлны узарга кирәк... 

Кире төшкәндә дә җиңел булды дип әйтә алмыйм, озак төшелде – 5 сәгать тирәсе. Биредә караңгы тиз төшә, джунглилар аша фонарь белән бардык, берара: «Адаштык», – дигән уй да килде башка. Ләкин, ниһаять, кайтып җиттек. Аяклар атламаслык дәрәҗәдә, бөтен тән сызлый, ә күңелдә – бетмәс шатлык хисе. Булдырдык!!!»

Ул көнне бик арган идем, әмма әнигә: «Әни, мин вулкан күрдем!» – дип язып җибәрергә мин барыбер вакыт таптым. 

 

Поделиться:
Комментарийлар (1)
Cимвол калды:
  • 6 август 2020 - 22:29
    Без имени
    Гаҗәеп яшь пар сез, Эльза, Искәндәр белән.. Сездәйләр сирәк... Сокланам үзегезгә! PS: -учы формасы зат белән бәйле...
Хәзер укыйлар
  • 7696
    4
    107
  • Яңа йорт Әлфия йокысыннан уянуга, янында яткан иренең чигә чәчләренә саклык белән генә кагылды да, аны уятудан куркып, иреннәре
    9034
    5
    68
  • Син мине гафу ит Экраннарга «Зөләйха күзләрен ача» фильмы чыккач, күпләр андагы кайнана образын кабул итә алмады. Татар карчыклары андый усал булмаган, дигән фикерләр дә ишетелде. Бүген язарга теләгән вакыйгам – геройларымның исемнәре үзгәртелсә дә, тормыштан алынган чын хәл. Арабызда Галимҗан Ибраһимовның Сабирасыдай («Татар хатыны ниләр күрми») усал кайнаналар әле дә бармы дигән сорауга җавап табарсыз сез анда.
    8838
    2
    58
  • 7553
    0
    55
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 6 август 2020 - 00:58
    Без имени
    Исән - сау Илдар! Тырыша- тырмаша Рузалиясе белән яшәп ята. Сәламәтлеге алга таба түгел, алай да бирешми. Һәр көнгә сөенеп, Аллага шөкер дип яшиләр. Юмористик хикәяләре һәрдаим "Татарстан яшьләре" битендә дөнья күрә. Биш китабы чыкты, алтынчысының табадан төшкәнен көтәләр.
    Мәхәббәт сурәте
  • 5 август 2020 - 20:19
    Без имени
    Ачыктан ачык ирегезгэ эйтегез, без кем сон сина дип. Нармальный хатын яшь баласы булган килененэ булышыр иде, сездэ узем эзерлэп идем дип. Юбилей бит диеп. Э малае аркылы эш йортмэс иде. Или узегез кайнана бн ачыктан ачык сойлэшегез. Акылы булса анлар. Э болай тавыш тын булмагач, сезгэ ошый дип уйлый. Ир кеше ойдэ нэрсэ бар нэрсэ югын белми ул. Тавыш чыга дип тэ курыкмагыз, бер чыгада бетэ ул. Э бала бн берни эйтмичэ, ачуыгвзны эчкэ йотып кайтып китеп, доресен эйтергэ кирэк. Алар ял итэсе килгэндер дип кенэ уйларга может.
    Көйсез кайнана хикмәтләре
  • 5 август 2020 - 14:02
    Без имени
    Роза апа Камалитдонва мин Фирдания белэн1984 нче елларда ялгышмасам Котлы Бокэш больницасында яттык Фирдания бик матур ,жор телле безнен кунеллэрне кутэреп шул вакытта ук безне колдерэ иде.Мин анын шундый хэлдэдэ авырлыкларга бирешмичэ уз кунелен узе куруенэ исем акылым китте.Мин андый чибэр сылу кыз кургэнем юк иде.Анын кургэннэрен ходай тэгалэ дошманынада курсэмэсен.Фирдания сэламэт бул матур шигырьлэрен матур жырларын белэн безне соендереп тор.Ходай тэгалэ сине рэхмэтеннэн ташламасын.Рафаилгэдэ исэнлек саулык сабырлык бирсен
    ​Бәхетем
  • 5 август 2020 - 13:05
    Без имени
    Фикерегезне калдырыгыз дияседэ бит,узегез язганны бастырмыйсыз
    Көйсез кайнана хикмәтләре
  • 5 август 2020 - 10:40
    Без имени
    Җәннәт аналарның аяк астында, онытма балакаем. Бу хәдис күбесенчә егет кешеләргә кагыла. Сабыр булу кирәк
    Көйсез кайнана хикмәтләре