Яран гөлләренә язгы дөрес тәрбия – ул киләчәк чәчәк атуның нигезе. Игътибар, сабырлык һәм бераз гына мәхәббәт — менә шул гади кагыйдәләрне үтәгәндә, сезнең гөлләрегез яздан көзгә кадәр күзләрне сөендереп, өйгә ямь өстәп торачак.
Яз – табигатьнең яңарыш, тернәкләнү чоры. Озын кыштан соң кояш нурлары арта, көннәр озыная, һава җылына башлый. Бу үзгәрешләр кешеләргә генә түгел, өй гөлләренә дә нык тәэсир итә. Яран (герань) гөлләре дә нәкъ менә яз көне «уяна», актив үсешкә керә һәм чәчәк атарга әзерләнә. Шуңа күрә бу чорда аларга дөрес тәрбия бирү – ел буена сәламәт, мул чәчәкле үсемлек үстерүнең нигезе.
Яран гөлләренә язгы дөрес тәрбия – ул киләчәк чәчәк атуның нигезе. Игътибар, сабырлык һәм бераз гына мәхәббәт — менә шул гади кагыйдәләрне үтәгәндә, сезнең гөлләрегез яздан көзгә кадәр күзләрне сөендереп, өйгә ямь өстәп торачак.
Яран гөлләре – яктылык яратучы үсемлекләр. Кыш буе, кояш җитмәү сәбәпле, алар бераз сузылып, көчсезләнеп китәргә мөмкин. Яз җитү белән гөлләрне яктырак урынга күчерү зарур. Иң кулай урын – көньяк, көнчыгыш яки көнбатышка караган тәрәзәләр.
Ләкин апрель башында ук кояш нурлары шактый көчле була ала. Шуңа күрә туры кояшта озак тотмаска, бигрәк тә төш вакытында, бераз күләгәләү хәерле. Яфракларның саргаюы яки кызарып китүе – артык кояш билгесе булырга мөмкин.
Яран гөлләре артык дымны яратмый, ләкин корылык та зыянлы. Яз көне үсемлекләр актив үсә башлагач, суга ихтыяҗ арта. Гадәттә, туфракның өске каты бераз кибү белән су сибәргә кирәк.
Су бүлмә температурасында, мөмкин булса төнлә утырып торган булырга тиеш. Салкын су тамырларга стресс бирә. Иң мөһиме – чүлмәк төбендә су җыелып калмасын, югыйсә тамырлар черергә мөмкин.
Яз – яран гөлләрен күчереп утырту өчен иң уңай вакыт. Әгәр үсемлекнең тамырлары чүлмәкне тулысынча тутырган, аскы тишектән күренә башлаган икән – бу аның “яңа йорт” соравы.
Яңа чүлмәк артык зур булмасын – элеккесеннән 2-3 см гына киңрәк булуы җитә. Туфрак җиңел, һава һәм су үткәрүчән булырга тиеш. Кибетләрдә сатылган махсус гөл туфраклары яки торф, ком һәм бакча туфрагы катнашмасы яхшы туры килә.
Яран гөлләренең матур, куе булып үсүе өчен язгы кисү бик әһәмиятле. Кыш буе сузылган, яфраклары сирәкләнгән ботакларны кыскарту үсемлекне яңарта.
Киселгән урыннардан тиздән яңа бөреләр чыга, һәм гөл куерак, матуррак форма ала. Өстәвенә, киселгән ботакларны суга куеп, яңа үсемлекләр дә үстерергә мөмкин. Бу – яранны үрчетүнең иң җиңел ысулларының берсе.
Ашлама – көч һәм чәчәк чыганагы
Яздан башлап яран гөлләрен даими тукландырып тору кирәк. Апрель аеннан башлап 10–14 көнгә бер тапкыр минераль ашламалар бирү файдалы.
Азот үсемлекнең яшел массасын арттыра, ә фосфор һәм калий чәчәк атуны көчәйтә. Шуңа күрә чәчәкле үсемлекләр өчен махсус ашламалар куллану яхшы нәтиҗә бирә. Әмма артык ашлама бирү дә зыянлы – үлчәмне саклау мөһим.
Яран гөлләре уртача җылыны ярата. Иң кулай температура – 18–22°C. Бүлмәне даими җилләтеп тору үсемлек өчен файдалы, ләкин салкын җилдән сакларга кирәк.
Яз ахырына таба, һава җылынгач, яран гөлләрен балконга яки тәрәзә тышына чыгару да мөмкин. Ләкин моны акрынлап, үсемлекне күнектереп кенә эшләргә кирәк.
Авырулар һәм корткычлардан саклау
Яз көне үсемлекләр активлашкач, төрле корткычлар да барлыкка килергә мөмкин. Яфракларны даими карап тору, чистарту – иң гади профилактика чарасы.
Әгәр яфракларда таплар, ябышкаклык яки вак бөҗәкләр күренсә, махсус препаратлар кулланырга кирәк. Шулай ук артык дымнан саклану – күп кенә авыруларны булдырмый калуның төп юлы.
Өй гөлләренең сәламәт үсеше, матур чәчәк атуы күп очракта дөрес сайланган туфракка бәйле. Күпләр су сибүгә, яктылыкка игътибар итә, әмма туфракның составы – үсемлек тормышының нигезе булуын оныта. Аеруча яран (герань) кебек актив үсүче гөлләр өчен туфрак сайлау бик мөһим.
Күп кенә гөлләрнең, шул исәптән яранның да, төп дошманы – артык дым. Шуңа күрә чүлмәк төбенә дренаж салу бик мөһим.
Дренаж өчен кулланырга мөмкин:
Бу катлам артык суны чыгара, тамырларны черүдән саклый.
Һәр үсемлекнең үз «таләбе» бар, шуңа күрә бер үк туфрак барлык гөлләргә дә туры килми.
Яфраклы декоратив гөлләр (фикус, монстера)
Аларга туклыклы, ләкин җиңел туфрак кирәк. Торф һәм гумус катнашмасы яхшы нәтиҗә бирә.
Суккулентлар һәм кактуслар
Бу үсемлекләр коры шартларны ярата, шуңа күрә аларга комлы, бик җиңел туфрак кирәк. Артык дым алар өчен аеруча куркыныч.
Чәчәкле гөлләр (фиалка, бегония)
Йомшак, һава үткәрүчән, ләкин дымны саклый торган туфрак кирәк. Торф нигезендәге катнашмалар киң кулланыла.
Кибетләрдә төрле гөлләр өчен әзер туфраклар сатыла – бу иң җиңел юл. Алар гадәттә инде баланслаштырылган, корткычлардан чистартылган була.
Ләкин тәҗрибәле бакчачылар еш кына туфракны үзләре әзерли. Бу очракта составны үсемлеккә туры китереп сайларга мөмкин. Әмма бакча туфрагын кулланганда аны эшкәртү (кыздыру, дезинфекцияләү) мөһим.
Вакыт узу белән туфрак ярлылана, тыгызлана. Шуңа күрә елга кимендә бер тапкыр – гадәттә яз көне – гөлләрнең туфрагын яңарту киңәш ителә.
Әгәр үсемлекне күчереп утырту мөмкин булмаса, өске катламны алыштыру да файдалы. Бу үсемлеккә яңа көч бирә.
Дөрес сайланган туфрак – сәламәт һәм матур гөлләрнең нигезе. Яран гөле дә, башка үсемлекләр дә үзләренә туры килгән шартларда гына чын мәгънәсендә чәчәк ата. Бераз игътибар һәм белем – һәм сезнең өй гөлләрегез ел әйләнәсе күзләрне сөендереп торачак!
Туфрак – ул гөл өчен гади «туфрак» кына түгел. Ул үсемлекне тукландыра, тамырларны һава белән тәэмин итә, дымны саклый һәм артык суны чыгара. Дөрес булмаган туфракта үсемлек зәгыйфьләнә, чирли, хәтта һәлак тә булырга мөмкин.
Яхшы туфрак өч төп сыйфатка ия булырга тиеш:
Яран гөлләре артык авыр, тыгыз туфракны яратмый. Аларга җиңел, йомшак, һава үткәрүчән катнашма кирәк. Иң кулай вариант – универсаль гөл туфрагына бераз ком яки перлит кушу.
Мондый катнашма тамырларга иркен үсәргә мөмкинлек бирә, су артык җыелып тормый, һәм үсемлек актив үсә.
Следите за самым важным и интересным в Telegram-каналеТатмедиа
Фәгыйлә Шакирова әзерләде,
Комментарий юк