Петуния үстерүнең өч сере

Җәй башыннан ук чәчәк атсын өчен, петунияләрне менә хәзердән үк чәчәргә кирәк. Ай календаре буенча, иң яхшы көннәр: февральдә – 11, 12, 15, 19, 24; мартта – 4, 5, 6.

 

Петунияне чәчкәндә бер үзенчәлекне истә тотарга кирәк: аның орлыкларын туфрак белән күмдерергә ярамый. Иң яхшысы – кар өстенә чәчү.

Йомшак, көпшәк, уңдырышлы туфракны сай гына пластик савытларга тутырып, җылымса су сибелә. Туфрак өстенә калын гына итеп кар өелә дә, кар өстенә орлыклар чәчелә. Алар бик вак, шуңа да тигез итеп чәчүе кыенрак. Ә кар өстенә орлыкның күпме төшкәне күренә. Бер урында куерак булып, бер урынга орлык төшмәсә, кары-ние белән күчерергә дә җайлы.

 

Шәхсән үзем шулай чәчәм һәм капкачын каплап, җылылык торбасы өстенә куям. Орлыгы иске булмаса, алар бик тиз – дүрт көн дигәндә тишелеп чыга. «Элмәкләр» күренүгә, савытны тәрәзә төбенә урнаштырам, капкачын ачам. Туфрагы кибеп китсә, бик саклык белән генә җылымса су сибәм. Алар әле зәгыйфь була, суны өсләреннән сипсәң, авып китәләр. Күп кеше кар суы куллана, ләкин минем кар эретеп ятарга вакытым юк, краннан гына агызып алам.

 

Бераз күтәрелә башлауга, сыек ашлама сипсәң, яфракларының төсе җетеләнеп, көрәеп китәләр. Мин үзем кибеттән сатып алган әзер тирес ачыткысы сибәм (кайчак, онытып та җибәрәм. Аңа карап, рассада үсүдән туктамый, билгеле).

Бу сай савытта алар 3 чын яфрагы чыкканчы гына үсә, аннары аларны күчереп утыртырга кирәк. Петунияне күчерер өчен артык зур савыт кирәкми, 150–200 мл стаканнар бик җиткән.

 

Күчергәндә тагын бер үзенчәлеге бар – беренче чыккан ике яфрагын туфрак белән күмдерсәң, тамыр муентыгы череге башлана. «Черная ножка» диләр аны. Шуңа күрә сак кына күчерегез. Дөресен әйтсәм, мин бер стаканга икешәр үсемлек утыртам. Икесен дә бер ояга түгел, ояларын аерым ясыйм. Җиргә күчереп утыртканда да шулай икесен бергә утыртып куям. Комачауламый алар бер-берсенә.

 

Петуния куагы шау чәчәк атсын өчен, аның тагын бер сере бар: 5-6 чын яфрак чыгарганнан соң (үсемлекнең биеклеге 8 сантиметрдан да ким булмый), рассаданың башын чеметеп алырга кирәк. Шуннан соң ул тармаклана башлый, ә тармакларда чәчәкләр күбрәк була. Менә шушы чорда инде ашлама белән сыйларга онытмаска кирәк. Ашлаган җир генә аш бирә, диләр бит.

 

Бу соңгы чеметү түгел әле: ян тармаклар үсеп киткәч, аларның да башын өзеп алалар. Озынрак булса, кисеп алган тармакны суга утыртып, тамырландырырга була. Аның өчен капкачлы банка җайлы. Банкага җылымса су тутырып, капкачын каплагыз да, капкачка бик тар булмаган ярыклар ясагыз. Шушы ярыктан үсемлекнең «тәпиен» генә суга батырыгыз, өске ягы капкач өстендә калсын. Болай эшләсәң, үсемлек суга егылып төшеп, череми.

 

Петуния бик артык салкын булмаган кырауга түзә әле, әмма барыбер дә яшь үсемлек салкынга чыдам түгел. Иртәрәк утыртсагыз, өстен капларга кирәк. Ул кояшны ярата, дымны, ашлаганны ярата. Ара-тирә тармак очларын чеметкәләп, чәчәк атып бетергән бөреләрен өзгәләп торсагыз, петуния кара көзгә кадәр чәчәк ата. Көзен чәчәк атып бетергән бөреләрне учыгызга селкеп, орлыгын да җыеп куя аласыз. Үз орлыгыңнан үстерсәң, үсемлек көчлерәк була.

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Балдаклар, туй күлмәге калды, ә мин... Сүземне ерактанрак башлыйм әле. Әти үлгәндә мин әле тумаган да булганмын – әни 7 айлык корсаклы килеш калган. Аңа бу вакытта нибары 21 яшь булган...
    6694
    2
    46
  • Ялгыз канат Ире чит хатынга чыгып китсә дә, йөрәк болай әрнемәс иде. Хыянәтен кичерә алмый, мендәр кочаклап елар да, мәхәббәтне нәфрәткә әйләндереп яшәр иде. Ә ул хатынына гына түгел, балаларына, әти-әниләренә, диненә, үзенә хыянәт итте. Миләүшә яшь көе ирсез калды.
    7573
    0
    35
  • Рәхмәт, әнием! Аның ирен үтереп ташладылар. Дөресрәге, үләр дәрәҗәгә җиткәнче кыйнап ыргыттылар... Аңсыз гәүдәсен өйләреннән ике йөз метрлар чамасы җирдә, барак кебек шыксыз йортларның пычрак ишегалдыннан таптылар...
    4003
    0
    33
  • Бар җылымны сиңа бирәм, әни... Әнигә бар җылыңны да, назыңны да, яратуыңны да бирәсең, чөнки ул әни, һәм башкача уйлау, яшәү мөмкин түгелдер... Ә үз әниең булмаса?! Кемгә бүләк итәргә? Сине ничек бар шулай кабул итә торган кем бар тагын?! Әни бар! Иремнең әнисе!
    2056
    0
    32
  • Менә шулай... Чәй кайнар суга эләгү белән куе булып чыга башлый. Буяу бит инде. Шайтан алгыры!..
    2195
    0
    19
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 28 июнь 2022 - 10:56
    Без имени
    Сез язманы игътибар белән укымаган, ахры, иптәшләр. Монда бит колхозчы баласының кеше була алмавы турында бармый сүз! Ә ата-ананың баланы аралавы, башкаларга караганда, начаррак мөнәсәбәттә булуы турында сүз бара. Әгәр шартлар булса, бу өлкән кыз да, кече сеңлесе кебек, врач була алыр иде!
    Врач буласы урынга авылда әбиләр карыйм
  • 28 июнь 2022 - 11:47
    Без имени
    Узегез йомшак булгансыз. Чыгып китяргя иде. Нык телясягез врач булыр идегез. Урында утырып , хыяллар белян яшяргя унайлырак булган курясен сезгя. Атиегез гаепле тугел ,а узегез . А хазер барсы да гаепле сезнен очен. Алай булмай шул. Узегез ялгышкансыз. Шуны анлагыз хям яшягез алга карап. Артка карап, барсында гаепляп тугел.
    Врач буласы урынга авылда әбиләр карыйм
  • 24 июнь 2022 - 19:54
    Без имени
    Бик позитив, укып чыккач, кунелгэ рэхэт булып калды
    Галим
  • 24 июнь 2022 - 20:10
    Без имени
    Азаматны ышандырып йорисе тугел иде! Йомшак ирлэр дэ ничектер бэхетле яши бит эле. Кайбер гаилэдэ хатын-кыз эйдэп бара, торле гаилэ бар. Ин мохиме, ир куп эчмэсен, акча тапсын.
    Балдаклар, туй күлмәге калды, ә мин...
  • 24 июнь 2022 - 23:53
    Без имени
    Гаеп синдэ бит
    Аздан гына кылынмаган хата
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда