Кишер үстерүнең  биш сере

Бер карасаң, кишер үстерүнең ние бар инде? Чәчтең, утадың, сирәкләдең, алдың... Әмма кайчак менә шушы гап-гади генә булган кишерне дә тиешенчә үстереп булмый. Йә тишелми, йә вак була, йә кәкре дә бөкре булып үсә...

Бу язмада кишер үстерүгә бәйле берничә серне чишмәкче булабыз.

 

Кишер тирес яратмый

Кишер тигез, озын, юан булып үссен өчен аны чәчәсе түтәлгә тирес кертмәгез. Хәтта узган ел кертелгән тиресне дә яратмый ул. Тиресле җирдә кишер кәкре-бөкре булып үсә. Ул көпшәк, йомшак туфракны ярата. Иң яхшысы, туфракка ком, торф һәм чери башлаган пычкы чүбе кертегез (яңа пычкы чүбе кертергә ярамый).

Кишер кояш ярата

Аны рәшәткә буйларына, иртә күләгә төшә торган урыннарга да утыртмагыз. Кишер бик тә кояш ярата, аңа көн буе кояш карый торган җир кирәк.

Чәчү вакыты

Кишер орлыгы бик озак тишелә. Яз көне, әле туфракта дым барында чәчсәң, уңайрак – су сибәсе юк. Өстән лейка белән су сибү туфракны катыра. Әмма бик иртә чәчкән кишерне иртә аласы да була.  Җәй башында тишелеп чыкканы кыш саклар өчен яхшырак.

Суны чамалап

Кишергә артык дым кирәкми. Суны күп сипсәң, ул «сакал» үстерә. Дым эзләп үзе тирәнгәрәк китеп үссә, шома, туры була. Шуңа күрә суны чамалап кына сибегез.

Сирәкләү

Кишер орлыгы вак, аны сирәк итеп чәчүе кыен. Шуңа да ике тапкыр сирәкләргә кирәк була. Сирәкләмәсәң, ул вак булып үсә. Беренчесе – тишелеп чыгып, үсә башлагач, икенчесе – кишер чәнчә бармак буе үскәч сирәкләнә. Араларын 4-5 см калдырсаң, җитә. Кишерне бары тик кич белән генә сирәкләгез. Кишер чебенен җәлеп итмәс өчен бу.

Күршеләр

Бу яшелчәгә кишер чебене бик зыян сала. Тишекле һәм көпшәк кишерләр – шул чебен эше. Әлеге корткыч бөҗәк суган исен яратмый. Шуңа күрә кишер түтәлен суган кишәрлеге арасына ясагыз. Бер түтәлгә икесен бергә утыртырга да була. Әмма суган кишергә үсәргә комачауларлык булмасын, рәт арасын шактый ук ерак ясарга кирәк.

Кишерне сирәкләмәслек итеп тә чәчәргә мөмкин. Берничә ысул тәкъдим итәбез.

Ком белән аралаштырып чәчү. Болай чәчкәндә, ике куянны бергә тотасың: сирәклисе дә булмый, ком дымны да сакларга булыша. Ярты чиләк комга ике аш кашыгы орлык кушып бутала.
Кесәл белән чәчү. Онны суда пешереп, бик сыек та, бик куе да булмаган клейстер ясарга. Бераз суынгач, орлыкларны салып бутап, кишер чәчәсе буразнага аз-азлап кына агызырга. Орлыклар төпкә батмасын өчен, гел болгатып торырга. 1 литр суга 1 аш кашыгы он алып ясала.
Орлыкларны бәдрәф кәгазенә берәм-берәм клейстер белән ябыштырып чыгу. Монысы вакытны күп ала торган ысул, әмма иң отышлысы да.
«Иләп»  чәчү. Иләк ролен бу очракта «Киндер сюрприз» савыты үти. Савыт төбенә орлык сыярлык  2-3 тишек тишәргә кирәк. Савытка орлыкларны бушатып, капкачын ябасы да, ашка борыч сипкән кебек, кишер чәчәсе буразнага орлыкларны сибеп чыгасың.
Шприц белән чәчү. Шприцның энәсен һәм пешкәген алып, эченә орлыкларны саласың да,  ара калдырып, орлыкларны берәм-берәм селкеп төшерәсең.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    11283
    5
    142
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    6917
    1
    91
  • 7893
    2
    53
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    8948
    1
    49
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 25 сентябрь 2020 - 01:53
    Без имени
    Мин Дэ нэкъ шулай 32 яшемдэ 2 кызым белэн ялгыз калдым,ирем бер хатын бн чыгып китте ,1 елдан кире кайтты, гафу итэ алмадым,шартлатып араны оздем.Ул хатыннан-хатынга йореп,45 яшьтэ асылынып улде,чыгып киткэн хатын 10 еллап, психбольницада яши.Э мин ,Аллага шокер ,ирлэр булдыра алмаган ирлэр эшен эшлэп,кызларымны устереп,эле Дэ исэн- сау эшлэп ятам.Хатын-кыз ялкау булмаса,беркайчан да югалмый,аларга АллахеТэгалэ безгэ коч бирэ.
    Бәясен белгән хатын-кыз көчле ул...
  • 25 сентябрь 2020 - 02:10
    Без имени
    Минем кияу Дэ нэкъ шулай качып-посып ,никах укытып,узенен классташы белэн 5 ел инде яшэп ята.10 еллык классташлар очрашуыннан сон айный алмады.Бик тырышып яшерсэ дэ,тэжрибэле кузгэ куренеп тора.Ул да шуннан сон дин юлына кереп китте.Имеш диндэ 4 хатын да рохсэт ителэ.Узлэре бугенге кондэ БИК рэхэт яшэсэлэр дэ,ата-ананын азгынлыгы очен балалар узлэренен авырулары,газаплы тормышлары ,улемнэре белэн жавап бирэ.Чонки рэнжу,куз яшьлэре узенэ тошмэсэ,балаларга тошэ.Хэр кеше шуны онытмасын Иде.Алар бит ойгэ кайтасы акчаны,гаилэнен зур ойлэр салып,иркен тормышта яшисе доходларын илтеп икенче хатынга бирэ.Гаилэдэ беркайчан да артык акча булмый.Ойдэге хатын белэн бергэлэп эшлэп,чит хатынны содержать итэлэр.2 нче хатын булып яшэргэ ризалык бируче хатыннар,акылыгызга килегез,ул ирлэрнен акчасы тозлы куз яшьле,рэнжешле акчалар,беркайчан сезгэ бэхет китермэячэк,авырлык,авырулар белэн корэшу очен тотылып бетэчэк.
    Бәясен белгән хатын-кыз көчле ул...
  • 23 сентябрь 2020 - 15:08
    Без имени
    👍👍👍
    ​ Адашкан шәүләләр
  • 23 сентябрь 2020 - 19:18
    Без имени
    Великовозрастный балаларны карарга жигелергэ кем кушты? Узегез гаепле бит!!!
    Ана рәнҗүе төшәргә дә мөмкин
  • 23 сентябрь 2020 - 15:25
    Без имени
    Шундый тәрбияви әсәрләр иҗат итүчеләр бик сирәк шул.Урының җәннәт түрләрендә булсын иде,Туфан абый
    Сиңа дигәне...
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...