Эчкән ир аракы эчмәс, хатынының күз яшен эчәр

Гөлнур Сафиуллина

– Тәтешнең глава хатыны турындагы язмаңны укыдым, – дип шалтырата бер танышым. – Молодец хатын! Авыл исерекләрен җыеп айнытып йөргән глава хатыны турында ишеткән юк иде әле. Ул ирләрнең хатыннары аңа ничек рәхмәтле икәнен аңлыйм мин... Эчү – чир, дип дөрес әйтә ул. Әйе, чир һәм аннан дәваларга кирәк. Тик моңа башта ук көчең җитәсен белсәң генә тотынырга кирәк, үзеңә ышанмыйсың икән – тотынмавың хәерлерәк...

 

Менә син минем язмышны да яз әле. Башкаларга гыйбрәт булмасмы.

Камилнең эчкәләгәнен очрашып йөргәндә үк белә идем. Яныма салган килеш әллә ничә килде. Тик без, кызлар, җүләр бит, барыбыз да бер төрле уйлый: янәсе, өйләнешкәч, ул сине тыңлаячак – эчмәячәк.

Тыңлады ди, көтеп тор!

Минеке менә гомер буе запой белән эчте. Илле яшемә җиткәч кенә аңладым: кияүгә чыкканны бирле мираж белән яшәгәнмен. Гел үз-үземне юатканмын: «Менә ул бу запойдан чыга да без әйбәт яши башлыйбыз!» Бер запой артыннан ук икенчесе килеп җиткәнен белмәгәнмен... Ничек тиз килеп җитә әле! Хәл алырга да өлгерми каласың. Аннан тагын аны коткарырга, айнытырга керешәсең: әйбәт тә булып карыйсың, тузынып та күрсәтәсең. Елыйсың да, ялварасың да, әйбәт кенә дә аңлатасың. Аңлаган кебек тә була. Тик беренче рюмканы эчкәнче генә... «Суга таянма, исереккә ышанма», – дип юкка әйтмиләр ул. Дөньядагы иң вәгъдәсез кешеләр – эчүчеләр.

«Ул тиздән айный» дип үз-үземне алдап яшәгәнемне иллегә җиткәч кенә аңлаганымны әйттем инде. Моны аңлагач ничек авыр булганын белсәгез иде?! Бөтен гомерем бушка узган бит минем! Бердәнбер гомерем!

Соңгы елларында әни авырып урын өстендә ятты. Аны апа карады. Камилнең баш күтәрмичә эчкән вакытлары иде ул. Ике ел авылга әни янына кайта алмадым ул чакта. Апа гел юата иде мине: «Син борчылма, сеңлем, әни барыбер беребезне дә танымый инде ул. Иреңне генә кара, аны гына айныт!» Бәлки, әни көтмәгәндер дә. Әмма мин аның каршында барыбер үземне гаепле саныйм. Хәзергә кадәр! Ничекләр генә уйласам да, үземне берничек аклый алмыйм...

Йә, саклап утырдым инде иремне. Шуннан нәрсәгә ирештем?! Барыбер эчүеннән туктата алмадым. Балаларым барыбер исерек ата белән үсте.

Йөрәк әрнегән вакытлар еш булды. Менә берсе искә төште әле.

Олы малайны өйләндереп йөргән вакыт. Тиенне-тиенгә ничек ялгарга белмим. Берсекөнгә туй дигән көн. Мәҗлескә дип бер ящик шампан шәрәбе, аракы алып куйган идем алдан. Аларны иске суыткычка тутырдым. Шуларны кафега илтим дип суыткычны ачсам – буш! Ник берсе калсын! Эчкән дә шешәләрен идән астына, карават астына тутырган. Хәтта чыгарып та ташламаган! Минем ул чактагы халәтемне күз алдына китерәсезме?! Бу хәлне искә төшерсәм, хәтта үзе дә аптырый хәзер: «Нигә мин аларны эчтем икән инде?» – ди. Исерек башкалар турында уйлыймени ул?!

Балаларыма әни җылылыгы биреп җиткермәвемнең сәбәбен дә иремнән күрәм. Улларыма аның аркасында игътибарым җитмәде. «Алар әтиле булып үссен», – дип тырышкан өчен әллә рәхмәт әйттеләр дип уйлыйсызмы? Юк, билгеле. «Аерылырга идең», – диделәр. Икесе дә башлы-күзе инде. Кайчак башым авыртып бүлмәгә кереп ятам. «Әни, чәй кирәкмиме?» – дип яныма керүче юк... Үпкәләмим аларга: ир-ат болай да өйләнгәч хатыны ягына авыша диләр, ә безнең алар үскәндә дә аралар артык якын булмады. Әйе, нигә үпкәлим, үзем гаепле бит.

Бәлки син язганны ире эчкән яшь хатыннар укыр. Киңәш итеп әйтәм: исерекне айнытам дип гомерегезне бушка уздырмагыз. Булмаса булмый икән ул... Нигә балалар кечкенә чакта ук аерылмадым дип бик уйлыйм да менә хәзер, тик терсәк ерак шул инде, бик теләсәң дә, тешли алмыйсың...

 

Поделиться:
Комментарийлар (11)
Cимвол калды:
  • 24 декабрь 2019 - 10:07
    Марсиля
    Эчкечелек бүгенгк көндә иң соңгы стадия! Эчкән иргә гаилә дә, хатыны да, балалары да кирәк түгел. Ничек кенә акча табырга да, шул акчаны хәмергә тотып бетерергә. Танышларым арасында ирләрен бу чирдән йолып калганнар да бар. Әмма ул һәркемгә дә килешеп бетми. Ирләрне айныту өчен көчлерәк әйбер уйлап тапсыннар иде!
  • 18 ноябрь 2019 - 10:18
    Ilnaz Fazlutdinov
    Эчү - начар, сүз дә юк. Әмма эчү - ул шулай ук танышлыклар урнаштыру ысулы да. Менә мин дөрес кеше белән, дөрес урында һәм дөрес күләмдә эчүче кешеләргә гөмер буе сокланам. Шуңа да егетегез, улыгыз, абыегыз эчмәячәк дип, үзегезне үзегез алдап өметләнеп йөрмәгез, аны балачактан ук "норма"сын белеп "культурно" эчәргә өйрәтергә кирәк. Кызганычка каршы, бу безнең бүгенге, ягъни постсовет мәйданының, кырыс реалияләребез.
  • 17 ноябрь 2019 - 21:37
    Фәнүзә
    Әлеге язманы укыдым да дус кызымның әтисенең әйткән сүзләре искә төште. Дус кызым йөргән егетем белән очрашуга әзерләнә. Әтисе көзге алдында ясанып торганын күрә дә, аны-моны кызыксынмый: "Аракы эчәме ул?", дип сорый. Кыз аптырап китә. "Юк", дип җавап бирә. Югыйсә, капкалап алырга яратканын бик яхшы белә. "Аракы эчә торган егет булса, йөреп тә торма. Томышыңда бик зур ялгышлык эшләрсең", дия аның әтисе. Дус кызым егетенең эчеп йөргән вакытларын зарланып миңа да сөйли иде. Әтисенең сүзен тыңлады. Һич тә үкенмәде. Аралары өзелгәч тә ул егетнең запойга китүе беленде. Шуны әйтәсе килә, кайвакытта якын кешеләребезнең сүзләренә колак салу да кирәк. Алар безгә бары яхшылык тели. Юкка гына элеккегеләр аракыны "шайтан суы" дип әйтмиләр иде. Ул суны эчкәч, дөрестән дә, шайтан котырта диярсең. Күп санлы аварияләр, фаҗигаләр, кыйнау, җәберләү... Күбесе әлеге дә баягы шайтан суына барып тоташа. Хатын-кызлар андыйлардан читтәрәк торса иде...
  • 12 ноябрь 2019 - 07:32
    Без имени
    Сабыр тобе сары алтынмы? Астагы комментарияны укып, тагын кемнэрдер яшэр микэн тузеп, балага "бэхетле тормыш, аталы ясап"....
  • 10 ноябрь 2019 - 16:37
    Без имени
    Сабыр тобе сары алтын бит, тузэбез хатыннар. Гаилэ тоткасы хатын-кыз дип уйлыйм мин. Минем улым рэхмэт эйтте, этисез усунен ни икэнен белмэдем, эни, рэхмэт сина , диде. Топ-тогэл генэ рецептлары юк шул тормышнын, раббыбыздан сабырлык сорыйк. Мин тулы гаилэ яклы. Балаларыма тэуфыйкь, иман байлыгы сорыйм раббымнан. Иремэ дэ иман байлыгы, тэуфыйкь сорыйм.
  • 10 ноябрь 2019 - 10:22
    Без имени
    Абау бу хатыннын язмышы нэкь минекене охшаган ,мин узем де гомерем буе исерек адем белен яшеген хатын, узган гомереме борылып та карыйсым килми .
  • 10 ноябрь 2019 - 09:16
    Без имени
    Э бу хатын, исерек ирне карап, энисе янына да кайталмаган. Балалар белэн дэ якын тугел. Алла ярдэм бирсен. Белмим, тынычлык, кунел тынычлыгы булмас инде анарда
  • 10 ноябрь 2019 - 09:14
    Без имени
    Гомер буе исерек ирне айнытып яшэдем диеп горурланган хатыннар бар. Жертва булырга яратканнар! Чынлап та бер генэ яшибез бит. Аерылышсам кеше ни эйтер имеш, балалар атасыз усэлэр.Бер хатын, улым туенда тулы гаилэ булабыз бит ди... Андый ирен булганчы.... Кит инде...
  • 8 ноябрь 2019 - 16:43
    Без имени
    Рэхмэт, Гульнур! Син гел урынлы язмалар язасын. Ичмасам, берэрсенэ сабак булыр. Сонгы елларда минем тирэдэ эчучелек кимегэч, элла б/у афэт беттеме дип уйлый башлаган идем. Нэселенэ курсэтмэсен, бигрэк эшэке чир.Ходай балаларыбызны шул чирдэн сакласын.Интегеп, донья матурлыгын курэ алмый яши бит эчуче. Аек тормышта яшэргэ язсын барчабызга!
  • 8 ноябрь 2019 - 15:02
    Без имени
    Нигә без хатын-кызлар шундый юләр? Кайчан үз кыйммәтебезне белергә өйрәнербез икән?
  • 8 ноябрь 2019 - 14:55
    Без имени
    Ииии ,Аллам, бик акыллы булып йорибез дэ юлэр булганлыгын гомер уткэч кенэ беленэ шул.....
Хәзер укыйлар
Соңгы комментарийлар
  • 29 май 2020 - 15:05
    Без имени
    Ойлэнгэч бер нэпсенне тыя алмыйча мэхэббэт эзлэгэнче картлыгынны уйларга кирэк шул,!сояркэгэ курсэткэн назны хатынына курсэтсэн улда аннан ким кыланмас иде,,!
    Алмагачлар чәчәк койганда-2
  • 29 май 2020 - 21:21
    Без имени
    Елый-елый укыдым. Алла сакласын андый язмыштан!!!
    ​Үрмәкүч
  • 27 май 2020 - 20:14
    Без имени
    Дэвамы бармы сон бу хикэянен
    Яшьлек хатасы
  • 27 май 2020 - 12:08
    Без имени
    Улың яраткан икән,син дә ярат.
    Дөнья – куласа...
  • 14 май 2020 - 09:36
    Без имени
    Искиткеч гыйбрэтле хикэя!Азагы бик матур тэмамланган.Хэмидэгэ шул кирэк.
    Беренче туй