Татарстан депутатлары милли костюм көнен булдыру хакында фикер алышты

Республика парламентының мәгариф, мәдәният, фән һәм милли мәсьәләләр комитеты утырышында бүген депутатлар Татарстан халыклары милли костюмы (яки милли киеме) көнен булдыру хакында фикер алышты. 

Милли кием көнен кайсы датада уздырырга дигән тәгаен карар кабул ителмәде. Кайбер депутатлар 30 августта уздырырга дигән фикерләр әйттеләр. 

7 миллион бүленгән, әмма ихтыяҗ канәгатьләндерелми

Татарстан мәдәният министрының беренче урынбасары Эльвира Камалова фикеренчә, кулдан эшләнелгән эксклюзив әйберләр ясаучыларга гына ярдәм итеп калмыйча, милли костюмнар җитештереп сатуны да әйләнешкә кертү кирәк.

“Заманча татар җәмгыятенә, бигрәк тә аның прогрессив өлешенә − эшмәкәрләр, иҗади һәм фәнни элитасы өчен үзләренең татар булуларын күрсәтә һәм милли костюм билгеләре булган әйберләр кирәк.  Бу эшләрнең параллель рәвештә бөтен дөнья күләмендә баруын без барыбыз да яхшы беләбез. Татарстанда да милли киемнәрне, беренче чиратта, билгеле, татар костюмнарын һ.б. халыкларның милли костюмнарны популярлаштыру өчен күп нәрсә эшләнелә. Грантлар ярдәмендә татар, рус, чуваш милли киемнәрен җитештерү, милли аяк киемнәре тегү, баш киемнәрен ясау җайга салына. 2013 елдан алып кына да әлеге эшкә 7 млн сумнан артык акча бүлеп бирелгән һәм 24 җитештерүче грант откан”, - диде урынбасар. Әмма шуңа да карамастан, татар милли бизәкләре төшерелгән өс кименәре, баш киеме, аяк киеме чыгаручылар юк.

“Милли бизәкле әйберләр ясаучылар, беренче чиратта, эксклюзивлык һәм югары сәнгать әсәрен тудыруны максат итеп эш итә. Бу массаның ихтыяҗын канәгатьтәндерә алмый”, - дигән фикердә Эльвира Камалова.

Ул шулай ук милли костюмнарны популярлаштыруда күргәзмәләр ярдәм итәр, дип фаразлый. “Республика җитәкчелегенең чит илләргә эшлекле сәфәрләре вакытында милли костюмнар күргәзмәләре оештыру да бик кызыклы булыр иде”, - дип нәтиҗә ясады министр урынбасары.

Аның фикеренчә, сыйфатлы, әмма урта хәлле кеше сатып ала алырдай, милли бизәкле әйберләр юк диярлек. “Йә ул искиткеч кыйммәт һәм син милли бизәкле әйбер сатып алам дисәң, күп акчалар калдырырга мәҗбүр буласың, яисә инде бөтенләй Кытайда эшләнелгән кием-салым тәкъдим ителә. Әмма урта хәлле кеше сатып алырдай, югары сыйфатлы андый әйбер табуы бик авыр”, - ди Э.Камалова.

Гореф-гадәтләрне, милли киемнәрне иҗтимагый оешмалар яңартырга тиеш

“Ак калфак” бөтендөнья татар хатын-кызлары иҗтимагый оешмасы җитәкчесе Кадрия Идрисова фикеренчә, халык милли кием һәм фольклор киемнәре арасында аерма барлыгын күрми, белми.

Милли киемнәрне популярлаштыруда җитәкчеләрнең фәрманын көтеп ятасы түгел, бу эш буенча иҗтимагый оешмалар эшләргә тиеш, ди ул. Мисалга Кадрия Идрисова “Ак калфак”ның 65 филиалында үткәрелгән аш-су буенча мастер класслар, форумнарга калфаклардан килүне, балага исем кушу, бишек туйлары кебек гадәтләрне кире кайтаруга багышланган чаралар үткәрүне китерде.

“30 ноябрь көнне Азнакайда сандык туе үткәрәчәкбез. Ник дигәндә, кызлар хәзер кияүгә гардероб белән чыга башлады. Сандыкның нинди мәгънәгә ия икәнен өйрәнәбез, фотосурәтләр җыябыз. Яшьләрдә, балаларда бу омтылыш уянды, хәзер аны үстерәсе, күтәреп кенә аласы калды”, - ди Кадрия Идрисова һәм һәр милләтнең үз киемен популярлаштыруы мөһим дигән фикерен җиткерде.

“Түбәтәй генә мәсьәләне хәл итми”

Комитет әгъзасы, В.И.Качалов исемендәге Казан дәүләт Зур рус драма академия театры сәнгать җитәкчесе Александр Славутский фикеренчә, милли киемнәрне популярлаштыру өчен конкурслар уйлап табарга, Европа костюмы белән милли киемнәрне синтезларга кирәк.

“Бер түбәтәй белән генә мәсьәләне хәл итеп булмый. Бу бик авыр эш, билгеле. Моның өчен җитди модельерларны җәлеп итәргә, бәйгеләр үткәрергә кирәк. Татар милли заманча киемнәренең матур булуы мөһим. Чиста милли кием белән генә йөреп булмый. Европа киемнәре белән милли бизәкләрне берләштереп тегәргә кирәк”, - ди ул.

Комитет әгъзасы, Татарстан халыклары дуслыгы йорты җитәкчесе Ирек Шәрипов бу мәсьәләне чишү буенча үз фикерләре белән бүлеште.

“Узган ел милли костюмны популярлаштыру буенча без Пермь өлкәсендә бик матур мисалга тап булдык. Анда милли киемнәр кигән җитәкчеләрнең фотолары белән календарь эшләгәннәр. Алар арасында фин-угор халыклары, руслар, татарлар һ.б. милләт вәкилләре бар иде”, - диде Ирек Шәрипов.

Комитетның Экспертлар советы җитәкчесе, тарихчы, ТР Фәннәр академиясе академигы Индус Таһиров милли костюмны популярлаштыру бик мөһим һәм кирәкле эш икәнен ассызыклады.

“Костюм ул — кеше хакында фикер йөртү. Костюм аша халыкның күңеленә үтеп керәләр. Халык күңеле исә ул — дәүләтнең хәле. Шуңа да бүген без фикер алыша торган мәсьләлә ул экзотика түгел. Татарлар, яки руслар өчен генә дә кирәк әйбер түгел, гомумән, бөтен Россия өчен кирәк. Бу халыкның рухи халәте. Әгәр рухи халәт җимерелгән икән инде, дәүләтнең киләчәге юк. Костюмнарны пропагандалау бик дөрес эш”, - диде И. Таһиров. 

чыганак: http://tatar-inform.tatar/

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Реклама
Хәзер укыйлар
  • «Таккан белән теккән кебек без...» – Кайнана белән ничек торасың син? Минем сыман гомер буе бием белән яшәгән, башкалар кайнаналарын сөйләгәндә сүзгә кушылмаган кешегә бу сорауны бик еш бирәләр. Җавабым гел бер була минем: – И-и, рәхәт бит аның белән! – дим. Чын күңелдән әйтәм! Бер риясыз...
    4111
    10
    111
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 8   Рәфис тә, кайнатам да туасы баланың малай булуын  бик тели иделәр.  Ирем: «Малай тусын, Алладан сорап дога кыл әле», – дип, авылдагы сукыр Фәния карчыкка сәдака да илтеп бирде. Ул заманда туасы баланың кызмы, малаймы икәнен алдан белеп булмый иде шул...
    12345
    2
    90
  • «Ирең яратсын дисәң, кайнанаңны ярат» – Бу – төп нигез. Ишле гаилә! Эшле гаилә! Монда килгән-киткән кеше дә бик күп булыр. Ә син шушы йортның хуҗабикәсе булырсың! Әнинең – кайнанамның туйда әйткән бу сүзләре бүгенгедәй колагымда яңгырап тора. Ул көнне ишеткән теләкләрнең бик күбесе күптән онытылды, ә әнинекеләрне гомерлеккә хәтерләп калганмын. Матур тормышның башы шушы сүздән үк башлангандыр.
    2515
    9
    86
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 10  Мин, иремне уятмаска тырышып, куенымда мыш-мыш килеп йоклаган баламны саклык белән агач караватка китереп салдым. Өстемдәге пальтомның төймәләрен чишеп, чөйгә өлдем. Урамда апрель башы булуга карамастан бик суык иде шул, кар да эреп бетмәгән. Салкын төндә печән өстендә баламны кысып кочаклаган килеш төн кундым бит.
    12862
    4
    72
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 7 Туасы сабый дөньяга барыбер туа, дип юкка гына әйтмәгәннәрдер. Хәзер узган гомеремне уйлыйм да, җүләрлегемә исем-акылым китеп утырам…
    15871
    1
    69
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 сентябрь 2022 - 03:35
    Без имени
    Ати анисе бирган акчагада хужа булмый а, биграк инде. Ул хадаре йыуаш булып ни. Ати анисе, акча бирган е, лучше диваны узларе алып бирсен нар иде дип та уйлап куйдым. Ул бианай оялмыйча шул акчаны алып, узена Яна диван алган что-ли? Ансын анламадым.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 23 сентябрь 2022 - 11:05
    Без имени
    25 яшендэ кияугэ чыккан, 10 ел баласыз торган, бэхетен 35 яшьтэ тапкан, а Айнурга 30 яшь. Барда дорес язылган бит?)))
    Бәхетле булырга хакым бар!
  • 23 сентябрь 2022 - 11:17
    Без имени
    шулай мыскыл итәләр шул үзләреннән артык уңган, булган киленне. Мине кайната белән кайнана малайлары үлгәнче, малайларыннан мыскыллатып тордылар. Малайларын аракы эчереп миңа каршы котырталар иде. Нормальный кеше малаен аракы эчәргә өйрәтми бит инде?! Малайлары эчеп кайтып тавыш чыгара иде, мин тормышны тартып яшәдем. Мин аллага шөкер, намазлы булып гомеремне дәвам итәм, малайлары үлде. Мин котылдым аллага шөкер, алар баласыз калды.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 22 сентябрь 2022 - 22:32
    Без имени
    Фагыйлэ остэп тэ жибэрэ ахры, купертеп арттырып жибэргэн урыннары бар.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 23 сентябрь 2022 - 18:07
    Без имени
    Автор "ыштанга ябышып " узен генэ мэсхэрэлэу тугел, балаларнын да жэллэмэгэн. Балалары кимсетелеп, комплексы булып ускэннэрдер. Авторы жэллэмим, отвращение.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда