Татарстан депутатлары милли костюм көнен булдыру хакында фикер алышты

Республика парламентының мәгариф, мәдәният, фән һәм милли мәсьәләләр комитеты утырышында бүген депутатлар Татарстан халыклары милли костюмы (яки милли киеме) көнен булдыру хакында фикер алышты. 

Милли кием көнен кайсы датада уздырырга дигән тәгаен карар кабул ителмәде. Кайбер депутатлар 30 августта уздырырга дигән фикерләр әйттеләр. 

7 миллион бүленгән, әмма ихтыяҗ канәгатьләндерелми

Татарстан мәдәният министрының беренче урынбасары Эльвира Камалова фикеренчә, кулдан эшләнелгән эксклюзив әйберләр ясаучыларга гына ярдәм итеп калмыйча, милли костюмнар җитештереп сатуны да әйләнешкә кертү кирәк.

“Заманча татар җәмгыятенә, бигрәк тә аның прогрессив өлешенә − эшмәкәрләр, иҗади һәм фәнни элитасы өчен үзләренең татар булуларын күрсәтә һәм милли костюм билгеләре булган әйберләр кирәк.  Бу эшләрнең параллель рәвештә бөтен дөнья күләмендә баруын без барыбыз да яхшы беләбез. Татарстанда да милли киемнәрне, беренче чиратта, билгеле, татар костюмнарын һ.б. халыкларның милли костюмнарны популярлаштыру өчен күп нәрсә эшләнелә. Грантлар ярдәмендә татар, рус, чуваш милли киемнәрен җитештерү, милли аяк киемнәре тегү, баш киемнәрен ясау җайга салына. 2013 елдан алып кына да әлеге эшкә 7 млн сумнан артык акча бүлеп бирелгән һәм 24 җитештерүче грант откан”, - диде урынбасар. Әмма шуңа да карамастан, татар милли бизәкләре төшерелгән өс кименәре, баш киеме, аяк киеме чыгаручылар юк.

“Милли бизәкле әйберләр ясаучылар, беренче чиратта, эксклюзивлык һәм югары сәнгать әсәрен тудыруны максат итеп эш итә. Бу массаның ихтыяҗын канәгатьтәндерә алмый”, - дигән фикердә Эльвира Камалова.

Ул шулай ук милли костюмнарны популярлаштыруда күргәзмәләр ярдәм итәр, дип фаразлый. “Республика җитәкчелегенең чит илләргә эшлекле сәфәрләре вакытында милли костюмнар күргәзмәләре оештыру да бик кызыклы булыр иде”, - дип нәтиҗә ясады министр урынбасары.

Аның фикеренчә, сыйфатлы, әмма урта хәлле кеше сатып ала алырдай, милли бизәкле әйберләр юк диярлек. “Йә ул искиткеч кыйммәт һәм син милли бизәкле әйбер сатып алам дисәң, күп акчалар калдырырга мәҗбүр буласың, яисә инде бөтенләй Кытайда эшләнелгән кием-салым тәкъдим ителә. Әмма урта хәлле кеше сатып алырдай, югары сыйфатлы андый әйбер табуы бик авыр”, - ди Э.Камалова.

Гореф-гадәтләрне, милли киемнәрне иҗтимагый оешмалар яңартырга тиеш

“Ак калфак” бөтендөнья татар хатын-кызлары иҗтимагый оешмасы җитәкчесе Кадрия Идрисова фикеренчә, халык милли кием һәм фольклор киемнәре арасында аерма барлыгын күрми, белми.

Милли киемнәрне популярлаштыруда җитәкчеләрнең фәрманын көтеп ятасы түгел, бу эш буенча иҗтимагый оешмалар эшләргә тиеш, ди ул. Мисалга Кадрия Идрисова “Ак калфак”ның 65 филиалында үткәрелгән аш-су буенча мастер класслар, форумнарга калфаклардан килүне, балага исем кушу, бишек туйлары кебек гадәтләрне кире кайтаруга багышланган чаралар үткәрүне китерде.

“30 ноябрь көнне Азнакайда сандык туе үткәрәчәкбез. Ник дигәндә, кызлар хәзер кияүгә гардероб белән чыга башлады. Сандыкның нинди мәгънәгә ия икәнен өйрәнәбез, фотосурәтләр җыябыз. Яшьләрдә, балаларда бу омтылыш уянды, хәзер аны үстерәсе, күтәреп кенә аласы калды”, - ди Кадрия Идрисова һәм һәр милләтнең үз киемен популярлаштыруы мөһим дигән фикерен җиткерде.

“Түбәтәй генә мәсьәләне хәл итми”

Комитет әгъзасы, В.И.Качалов исемендәге Казан дәүләт Зур рус драма академия театры сәнгать җитәкчесе Александр Славутский фикеренчә, милли киемнәрне популярлаштыру өчен конкурслар уйлап табарга, Европа костюмы белән милли киемнәрне синтезларга кирәк.

“Бер түбәтәй белән генә мәсьәләне хәл итеп булмый. Бу бик авыр эш, билгеле. Моның өчен җитди модельерларны җәлеп итәргә, бәйгеләр үткәрергә кирәк. Татар милли заманча киемнәренең матур булуы мөһим. Чиста милли кием белән генә йөреп булмый. Европа киемнәре белән милли бизәкләрне берләштереп тегәргә кирәк”, - ди ул.

Комитет әгъзасы, Татарстан халыклары дуслыгы йорты җитәкчесе Ирек Шәрипов бу мәсьәләне чишү буенча үз фикерләре белән бүлеште.

“Узган ел милли костюмны популярлаштыру буенча без Пермь өлкәсендә бик матур мисалга тап булдык. Анда милли киемнәр кигән җитәкчеләрнең фотолары белән календарь эшләгәннәр. Алар арасында фин-угор халыклары, руслар, татарлар һ.б. милләт вәкилләре бар иде”, - диде Ирек Шәрипов.

Комитетның Экспертлар советы җитәкчесе, тарихчы, ТР Фәннәр академиясе академигы Индус Таһиров милли костюмны популярлаштыру бик мөһим һәм кирәкле эш икәнен ассызыклады.

“Костюм ул — кеше хакында фикер йөртү. Костюм аша халыкның күңеленә үтеп керәләр. Халык күңеле исә ул — дәүләтнең хәле. Шуңа да бүген без фикер алыша торган мәсьләлә ул экзотика түгел. Татарлар, яки руслар өчен генә дә кирәк әйбер түгел, гомумән, бөтен Россия өчен кирәк. Бу халыкның рухи халәте. Әгәр рухи халәт җимерелгән икән инде, дәүләтнең киләчәге юк. Костюмнарны пропагандалау бик дөрес эш”, - диде И. Таһиров. 

чыганак: http://tatar-inform.tatar/

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8577
    10
    103
  • Егетемне кыйнадым – Ышанмыйсызмы? Чынлап әйтәм! Ул бу хакта хәтта полициягә хәбәр иткән.
    8852
    2
    71
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    8676
    8
    68
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4276
    4
    49
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 июль 2021 - 18:22
    Без имени
    Мене шулай кысылып купме бала бехетсез шул.Узебезнен баштан утте
    Кемнәрдән бәйләтим яраны?
  • 25 июль 2021 - 19:20
    Без имени
    Ай, рәхмәт яугырлары!!!!! бик тә нык сөендем бала өчен! Нянечкага рәхмәт!!! Йөрәкләренә, бәгырьләренә үтә торган итеп аңлатып әйтә белгәне өчен! Аллаһы Тәгалә аның аша, ир белән хатынга туры юл күрсәткән, гомерлек үкенечкә юл куймаган.
    Өч кенә көнгә...
  • 24 июль 2021 - 15:57
    Без имени
    Уф.... Йорэккэемне....
    Өч кенә көнгә...
  • 26 июль 2021 - 14:07
    Без имени
    Нәкъ шулай . Тик партнер бер генә булырга тиеш , югыйсә , хатын - кыз үзенең тәнендәге җепселләрен башкаларга таратып , үзе авыру булып калачак .
    ​Назлану өчен алты медицина сәбәбе
  • 22 июль 2021 - 16:52
    Без имени
    Мондый язмаларны еламыйча укый алмыйм,чонки минем бабамда узган ул концлагерларны,9май житсэ бакча артына чыгып жылый иде, соныннан Аны оправдали, ещё орден бирделэр,Бер солдаты коткарган очен,рэхмэт Ана,онытмаган...
    Ева-Мөслимә
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан