Мал-туарга куркыныч яный

Таң туган саен, яңа хәбәр. Менә тагын шомлы бер хәбәр килеп иреште әле. Россиядә мал-туар арасында моңарчы күренмәгән сәер чир барлыкка килгән. Нодуляр дерматит дип аталучы бу афәт коточкыч йогышлы булуы белән куркыныч. Өстәвенә, әлегә аннан дәва да уйлап табылмаган. Авыруны чебен-черки, кигәвен ише хәшәрәт бөҗәкләр тарата. Бер терлектән икенчесенә һава аша да, сөт, селәгәй, кан, су, терлек азыгы аша да иярә. Авыру йоктырган хайванның кисәк кенә температурасы күтәрелә, ашамый башлый, күзеннән туктаусыз яшь ага, танавы юешләнә. Ике тәүлектән соң тәнендә 1-7 см булган төерләр барлыкка килә. Алар берәү-икәү генә булырга да, йөзләгән булырга да мөмкин. Капшап караганда, бу төерләр каты, кигәвен тешләгән җиргә охшап тора. Берничә сәгатьтән төер тирәсендәге тире кубалаклана, уртасы чокырлана. Авыру сыерның сөте алсу төскә керә. Аны савуы кыенлаша, сөтне тамчылап кына бирә. Хайваннар арасында бик йогышлы булса да, вирус кешеләргә зыянлы түгел.

Чир Россия чикләренә килеп җитсә дә, бездә әле малларның тулы бер фермасы белән авырган очрагы булганы юк, вирус Самара өлкәсенең Шигонск районында гына табылган. Авыруга каршы бердәнбер дәва чарасы, әлегә, сарык оспасына каршы ясала торган вакцина гына. Ул да артык нәтиҗәле түгел, ди мал табиблары. Бердән, вакцина үзе үк катлаулану очраклары китереп чыгара ала, икенчедән, инде авырый башлаган хайванга аны кадауның бернинди файдасы да юк, ул барыбер үлә. Әлеге вирус Татарстан өчен аеруча куркыныч, чөнки бездә терлекләрнең баш саны күп һәм аларга килгән зыян турыдан туры икътисадыбызга да зыян сала.

Шуңа да чит өлкәләрдән бозаулар, таналар, башка вак терлек, печән, салам, фураж оны сатып алганда, бик игътибарлы булырга кирәк. Теләсә кемнән, шикле сатучалардан алмаска. Аннан соң чирнең бөҗәкләр аша бик тиз таралуын да онытмаска, язга чыкканчы, бу чирне булдырмый калу чараларын күрергә кирәк.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Реклама
Хәзер укыйлар
  • «Таккан белән теккән кебек без...» – Кайнана белән ничек торасың син? Минем сыман гомер буе бием белән яшәгән, башкалар кайнаналарын сөйләгәндә сүзгә кушылмаган кешегә бу сорауны бик еш бирәләр. Җавабым гел бер була минем: – И-и, рәхәт бит аның белән! – дим. Чын күңелдән әйтәм! Бер риясыз...
    4110
    10
    111
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 8   Рәфис тә, кайнатам да туасы баланың малай булуын  бик тели иделәр.  Ирем: «Малай тусын, Алладан сорап дога кыл әле», – дип, авылдагы сукыр Фәния карчыкка сәдака да илтеп бирде. Ул заманда туасы баланың кызмы, малаймы икәнен алдан белеп булмый иде шул...
    12344
    2
    90
  • «Ирең яратсын дисәң, кайнанаңны ярат» – Бу – төп нигез. Ишле гаилә! Эшле гаилә! Монда килгән-киткән кеше дә бик күп булыр. Ә син шушы йортның хуҗабикәсе булырсың! Әнинең – кайнанамның туйда әйткән бу сүзләре бүгенгедәй колагымда яңгырап тора. Ул көнне ишеткән теләкләрнең бик күбесе күптән онытылды, ә әнинекеләрне гомерлеккә хәтерләп калганмын. Матур тормышның башы шушы сүздән үк башлангандыр.
    2514
    9
    86
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 10  Мин, иремне уятмаска тырышып, куенымда мыш-мыш килеп йоклаган баламны саклык белән агач караватка китереп салдым. Өстемдәге пальтомның төймәләрен чишеп, чөйгә өлдем. Урамда апрель башы булуга карамастан бик суык иде шул, кар да эреп бетмәгән. Салкын төндә печән өстендә баламны кысып кочаклаган килеш төн кундым бит.
    12860
    4
    72
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 7 Туасы сабый дөньяга барыбер туа, дип юкка гына әйтмәгәннәрдер. Хәзер узган гомеремне уйлыйм да, җүләрлегемә исем-акылым китеп утырам…
    15870
    1
    69
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 сентябрь 2022 - 03:35
    Без имени
    Ати анисе бирган акчагада хужа булмый а, биграк инде. Ул хадаре йыуаш булып ни. Ати анисе, акча бирган е, лучше диваны узларе алып бирсен нар иде дип та уйлап куйдым. Ул бианай оялмыйча шул акчаны алып, узена Яна диван алган что-ли? Ансын анламадым.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 23 сентябрь 2022 - 11:05
    Без имени
    25 яшендэ кияугэ чыккан, 10 ел баласыз торган, бэхетен 35 яшьтэ тапкан, а Айнурга 30 яшь. Барда дорес язылган бит?)))
    Бәхетле булырга хакым бар!
  • 23 сентябрь 2022 - 11:17
    Без имени
    шулай мыскыл итәләр шул үзләреннән артык уңган, булган киленне. Мине кайната белән кайнана малайлары үлгәнче, малайларыннан мыскыллатып тордылар. Малайларын аракы эчереп миңа каршы котырталар иде. Нормальный кеше малаен аракы эчәргә өйрәтми бит инде?! Малайлары эчеп кайтып тавыш чыгара иде, мин тормышны тартып яшәдем. Мин аллага шөкер, намазлы булып гомеремне дәвам итәм, малайлары үлде. Мин котылдым аллага шөкер, алар баласыз калды.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 22 сентябрь 2022 - 22:32
    Без имени
    Фагыйлэ остэп тэ жибэрэ ахры, купертеп арттырып жибэргэн урыннары бар.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 23 сентябрь 2022 - 18:07
    Без имени
    Автор "ыштанга ябышып " узен генэ мэсхэрэлэу тугел, балаларнын да жэллэмэгэн. Балалары кимсетелеп, комплексы булып ускэннэрдер. Авторы жэллэмим, отвращение.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда