Мал-туарга куркыныч яный

Таң туган саен, яңа хәбәр. Менә тагын шомлы бер хәбәр килеп иреште әле. Россиядә мал-туар арасында моңарчы күренмәгән сәер чир барлыкка килгән. Нодуляр дерматит дип аталучы бу афәт коточкыч йогышлы булуы белән куркыныч. Өстәвенә, әлегә аннан дәва да уйлап табылмаган. Авыруны чебен-черки, кигәвен ише хәшәрәт бөҗәкләр тарата. Бер терлектән икенчесенә һава аша да, сөт, селәгәй, кан, су, терлек азыгы аша да иярә. Авыру йоктырган хайванның кисәк кенә температурасы күтәрелә, ашамый башлый, күзеннән туктаусыз яшь ага, танавы юешләнә. Ике тәүлектән соң тәнендә 1-7 см булган төерләр барлыкка килә. Алар берәү-икәү генә булырга да, йөзләгән булырга да мөмкин. Капшап караганда, бу төерләр каты, кигәвен тешләгән җиргә охшап тора. Берничә сәгатьтән төер тирәсендәге тире кубалаклана, уртасы чокырлана. Авыру сыерның сөте алсу төскә керә. Аны савуы кыенлаша, сөтне тамчылап кына бирә. Хайваннар арасында бик йогышлы булса да, вирус кешеләргә зыянлы түгел.

Чир Россия чикләренә килеп җитсә дә, бездә әле малларның тулы бер фермасы белән авырган очрагы булганы юк, вирус Самара өлкәсенең Шигонск районында гына табылган. Авыруга каршы бердәнбер дәва чарасы, әлегә, сарык оспасына каршы ясала торган вакцина гына. Ул да артык нәтиҗәле түгел, ди мал табиблары. Бердән, вакцина үзе үк катлаулану очраклары китереп чыгара ала, икенчедән, инде авырый башлаган хайванга аны кадауның бернинди файдасы да юк, ул барыбер үлә. Әлеге вирус Татарстан өчен аеруча куркыныч, чөнки бездә терлекләрнең баш саны күп һәм аларга килгән зыян турыдан туры икътисадыбызга да зыян сала.

Шуңа да чит өлкәләрдән бозаулар, таналар, башка вак терлек, печән, салам, фураж оны сатып алганда, бик игътибарлы булырга кирәк. Теләсә кемнән, шикле сатучалардан алмаска. Аннан соң чирнең бөҗәкләр аша бик тиз таралуын да онытмаска, язга чыкканчы, бу чирне булдырмый калу чараларын күрергә кирәк.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8742
    10
    103
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    8832
    8
    69
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4516
    4
    50
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    5760
    2
    26
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 июль 2021 - 18:22
    Без имени
    Мене шулай кысылып купме бала бехетсез шул.Узебезнен баштан утте
    Кемнәрдән бәйләтим яраны?
  • 25 июль 2021 - 19:20
    Без имени
    Ай, рәхмәт яугырлары!!!!! бик тә нык сөендем бала өчен! Нянечкага рәхмәт!!! Йөрәкләренә, бәгырьләренә үтә торган итеп аңлатып әйтә белгәне өчен! Аллаһы Тәгалә аның аша, ир белән хатынга туры юл күрсәткән, гомерлек үкенечкә юл куймаган.
    Өч кенә көнгә...
  • 24 июль 2021 - 15:57
    Без имени
    Уф.... Йорэккэемне....
    Өч кенә көнгә...
  • 26 июль 2021 - 14:07
    Без имени
    Нәкъ шулай . Тик партнер бер генә булырга тиеш , югыйсә , хатын - кыз үзенең тәнендәге җепселләрен башкаларга таратып , үзе авыру булып калачак .
    ​Назлану өчен алты медицина сәбәбе
  • 22 июль 2021 - 16:52
    Без имени
    Мондый язмаларны еламыйча укый алмыйм,чонки минем бабамда узган ул концлагерларны,9май житсэ бакча артына чыгып жылый иде, соныннан Аны оправдали, ещё орден бирделэр,Бер солдаты коткарган очен,рэхмэт Ана,онытмаган...
    Ева-Мөслимә
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан