Баулыда Сабантуй

Сабантуйны Сабан бәйрәме дип атау белән һич тә килешәсем килми минем. Бу бәйрәм әле без төркиләр сабан сөрмәгән, иген икмәгән заманнарда ук булган лабаса. Һәм ул Яз бәйрәме буларак уздырылган, ягъни саба җиле – көньяктан җылы, йомшак җилләр исеп, көннәр җылына башлауга, чирәм ачылып, мал-туар җәйләүгә чыгуга бәйрәм ителгән. Иреккә тиенгән мал-туар гына түгел, ат сыртына менеп алган егет-җилән, алардан осталыкта һич калышмаган кыз-кыркын дала буйлап җитез атларда җилдергән, көч сынашкан, елгырлыкта ярышкан, кызкуышлы уйнаган. Әйе, хезмәт бәйрәме булудан элек Сабантуй хөрлек бәйрәме булган ул.

Мин менә Баулы сабантуенда булып кайттым. Чынында таулар холкын саклаган бу төбәктә ярышырга да, бил алышырга да яраталар. Сабантуй, гадәт буенча, алдынгылар утырган дугалары бизәкле эш атларының мәйдан әйләнүе белән башланып китте. Әмма заман керткән яңалыкларны да кабул иткәннәр икән. Мисалмы? Бар ул. Әйтик, элекке елларда Сабантуеның иң зур бүләге тәкә җиңел машинага  алыштырылып, аны көрәш батыры алып китә торган иде. Дөрес, Батыр тәкәне дә сыртына сала иде. Бәйрәмнең сәбәпчесе – хезмәт кешесе, ничектер, икенчел булып кала иде. Көрәшчеләр , ярты сәгатҗ көрәшеп, машиналы булып китәләр иде. Җитмәсә, күбесе сабантуйдан сабантуйга йөрүче гастролер көрәшчеләр.

Быел менә карап-карап торам, иң зур бүләк иясе – абсолют кыр батыры дип  механизатор Егоров Владимир Николаевич исеме аталды. Ул «Хаҗиев» крестьян-фермерлык хуҗалыгыннан икән.«Лада» машинасы да аңа булды. Яшьләр арасында «Кыр батыры» дип, «Николашкино» хуҗалыгыннан Дмитрий Никулин танылган. Сабантуй флагын да шушы егетләр күтәрде.Хезмәт кешесен олылау гадәте Баулыда хакимият башлыгы булып Альберт Галимҗан улы Хәбибуллин торган елларда башланган икән. Бу гамәлнең төбендә гаделлек ята. Ел дәвамында тырышып эшләгән игенчене нигә әле чынлап торып зурламаска ди. Игенчеләрнең, терлекчеләрнең хезмәте булмаса, бәйрәмнәр дә матур уза алмас иде. Әнә, район башлыгы Гатиятуллин Рамил Хәкимулла улы аларның кулын кысып, тиешле бүләкләрен ттапшырып йөри. Күршеләре – Ютазы районы башлыгы Рөстәм Нуриев та аңа ярдәмләшергә чыккан. «Баулынефть» идарәсе җитәкчесе Хәбибрахманов Азат Гомәр улы үз чиратында иң яхшы һөнәр ияләрен бүләкли.  
Баулы шәһәренең мактаулы гражданнары исемлегендә дә эш күрсәткән кешенең исеме түрдән. Ул исемлектә  Баулы районы егете Нурислам Хәбипов та, атказанган табиб Нурия Сабитова да бар.

Билгеле, һәр сабантуй көрәш буенча баш батыр кем булыр дип көтә. Быелгы сабантуйда атаклы көрәшче Вил Усманов күренмәде. Әмма баш батыр аның бертуганы Фәнил Усмнов икәнен белгәч тә мәйдан сөенде. Яшүсмерләр арасында абсолют батыр исеменә күрше Башкортстан республикасыннан Николай Миронов лаек булды. Бер очтан әйтим әле, биредә Оренбург, Башкортсатн вәкилләре үзләрен кунак итеп кенә түгел, хуҗа итеп тә сизәләр бугай. Әнә, Ютазы районының Димтамак авылында туып сеп, хәзер «Туймазынефть» идарәсендә эшләүче нефтьче Рафаил Хәйруллин оныклары белән килгән.

Һәр сабантуйның бер хикмәте була. Бу юлы Баулы егетләре, Белорус дуслар үрнәгендә, печән чабуда ярышты. 11 чалгычы катнашкан иде. Өчесе – Александр Килячкин, Юрий Багижев, Азамат Искәндәров  җиңүче дип табылды.

Баулы ягында элек-электән сабантуй сүзе белән бәйге сүзе янәшә йөри. Югыйсә «бәйге» термины күбрәк ат чабышларына мөнәсәбәтле рәвештә кулланыла. 90 нчы еллар азагында Баулыда ат спорты бик алга киткән иде. Хәтта анда нәселле чабышкы атлар да үрчетелде. Хәзер бу тармак җуела бара бугай. Алай да узышлар булды. Хәтта ки җигүле атлар да йөрәк җилкетеп алдылар.

Баулы сабантуеның иң күркәм ягы  – бу төбәктә дус һәм тату яшәүче рус, татар, удмурт, чуваш, мари кешеләренең хезмәт бәйрәмен үз күреп, бергә-бергә күңел ача белүедер. Күңел ачу ягын Казан осталары да, җирле җырчы-биючеләр дә кайгыртты. Баулының «Умырзая» ансамбле ( җитәкчесе Фәнүзә Айдагулова) чыгышын бигрәк тә яраттым. Үзешчән сәнгать смотрларында елның елында җиңеп килә торган Кызылъяр сәнгатькәрләре дә онытылган уен  коралларында уйнаулары, матур һәм зәвыклы киемнәре белән сокландырды. Яшь җырчы  Ленир Дәүләтшинның җырлавын халык аһ итеп тыңлады. Икенче көнне сабантуйлар авылларда дәвам итте.
 


 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 5 Бер көнне иртән торып бәлеш пешерергә уйладым. Бәрәңге турадым, суган әрчедем, камыр бастым. Духовкада кургаш кәгазь астында ике сәгать ярым эчендә бәлешем изелеп пеште. Ләкин хуш исе урамга кадәр чыккан итле бәлешемне ашарга насыйп булмады.
    13177
    4
    112
  •  Исерек ир, усал кайнана белән гомерем узды 3 Рәфис белән 3 ел очрашып йөрсәк тә, мәхәббәтебез үбешүдән ары узмаган иде. Беренче зөфаф төнебезне мин куркып, дулкынланып көттем.
    12012
    5
    80
  • Исерек ир, усал кайнана белән гомерем узды 2 Рәфискә кияүгә чыгарга җыенуымны әнием ошатмады, ул мине кабаттан үгетләргә кереште: «Кызым, тагын бер тапкыр уйлап кара әле! Габдулла белән Сания авылда иң усал гаилә булып санала, Санияне тиккә генә «юха елан» дип йөртмиләр. Алай гынамы, бу гаиләдә эшнең бетәсе юк: 50 сутый бакчалары, абзарларында өч сыер, кырыкка якын сарык...
    9703
    1
    55
  • Юлда кем очрамас... Кичә яшүсмер кызым эштән кайтты да, «Әни, син хәзер мине ачуланачаксың», – ди. Сагайдым. Ачуланасымны алдан ук белеп торгач, нинди ярамаган эш эшләде икән? 
    9020
    1
    55
  • Уеннан уймак Барысы да бәхәсләшүдән башланды. Хатын-кызлар, бигрәк тә йөрәкләре янып торган яшь кызлар бәхәсләшмәсен икән ул. Аларның яшьлек дәрте егетләрне үзләренә карату гына түгел, дөньяны әйләндереп бастыра ала... 
    4544
    0
    49
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 17 август 2022 - 08:30
    Без имени
    Гел дорес сузлэр генэ сойлисен
    Илсөя Бәдретдинова әйтсә, каты әйтә!
  • 16 август 2022 - 17:54
    Без имени
    Мин сезнең өчен бик шатмын, бер-берегезне кабат тапкансыз.
    Ике туй – бер ир
  • 15 август 2022 - 20:31
    Без имени
    Уземнең телем сынып бетте моны укыганда.
    Баланы сөйләшергә өйрәтәбез! 
  • 14 август 2022 - 12:38
    Без имени
    Менә болай яшәү сабырлык дип аталмый,куркаклык,хакларыңны өйрәнмиче таптату дип атала Гөмер бер генә,тазалык бер генә,бала хакы бер генә яшәү хакы бер генә бирелә.тормышыңда авырлыкны да,җиңеллекне дә только кеше үзе сайлый,славыйлыгын күрсәткән килмиче,кемнедер гаеп итеп күрсәтә, ә башы бары үзендә дөрес сайламаган өчен ,болар барысыда ТҮЛӘҮле АЛЛАһ каршында котылгысыз хакларны таптаткан өчен.Акыл алырдай хәлләр дә, гыйлемен (психология)дә биреп тора,гел шулай тормоз да торучыларны куатләп иии мескенем,түз инде,нишлатәсең язмышыңдыр диеп,чыгыш юлы барлыгын күрсәтмичә тилмереп үлүен көтеп торган кебек.Хатыннар исегезгә төшерәм тиран авыру, ирләр б н тору катгый тыела КОРЬӘНдә.Талак сүрәсен АЛЛАһ,бу хәлләр буласын белеп, кешеларне кисәтү өчен җибарде.Бу темага китеп язып була,язганнардан да мәгьнә эзләп гыйбрәт алып бик була.
     Исерек ир, усал кайнана белән гомерем узды 3
  • 13 август 2022 - 23:40
    Без имени
    Искиткеч. Үземнең әтием күз алдыма килеп басты. Бик сагынам әтиемне
    Әткәем
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда