​Аның исемен дөньяның бөтен мөселманнары белгән

Күренекле галим, мәгърифәтче, дин эшлеклесе, тарихчы, журналист һәм Россия мөселманнарының Үзәк Диния нәзарәте мөфтие Ризаэддин ФӘХРЕДДИНнең (1859-1936) тууына 17 гыйнварда 160 ел булды. Шул уңайдан Әлмәт төбәгендә аңа багышланган чаралар башланды. 

Галимнең исемен мәңгеләштерү юлында башкарылган иң зур эшләрнең берсе Кичүчат авылында, галимнең туган нигезендә 1995 елда ачылган Р. Фәхреддин мемориаль музеедыр мөгаен. Инде аны яңартырга вакыт җиткән. Экспонатлар заманча бизәлешне көтә – мемориаль музейга яңа бина кирәк. 

Р. Фәхреддин мемориаль музееның киләчәге профессионаллар күзлегеннән ничек күренә? Ул нинди булырга тиеш, бәлки аны зур комплекс итеп үзгәртергә дә вакыттыр: бәйрәм иртәсендә Кичүчатта шушы хакта эшлекле зур сөйләшү булды. Анда Татарстан Дәүләт Советы рәисе урынбасары Римма Ратникова (ул үзе дә галимнең әнисе – Мәүһүбә абыстай ягыннан якын туганы), «Татнефть» җитәкчеләре, Татарстан музейлар Ассоциациясе, Татарстан Язучылар берлеге әгъзалары катнашты. Әлмәт шәһәре һәм районында гына түгел, республика югарылыгында бу күренекле шәхеснең исемен мәңгеләштерү юнәлешендә башкарылырга тиешле эшләрне барладылар, моның өчен галимнәрнең игътибарын да тартырга кирәген ассызыкладылар. 

Бәйрәмнең икенче өлеше Әлмәт шәһәрендә, «Иске Әлмәт» Мәдәният Сараенда дәвам итте. Фойеда мемориаль музейдан китерелгән кайбер экспонатлардан һәм Ризаэддин Фәхреддинның китапларыннан күргәзмә әзерләнгән иде. 
Залга җыелган тамашачы каршында Әлмәт шәһәренең Ризаэддин Фәхреддин исемендәге гимназия укучылары, Әлмәт татар дәүләт академия театры артистлары чыгыш ясады. 

Татарстан Дәүләт Советы рәисе урынбасары Римма Ратниковага, «Татнефть» акционерлык җәмгыятенең генераль директорының гомуми мәсьәләләр буенча урынбасары Рөстәм Мөхәммәдиевкә, Татарстан Республикасы музейлар Ассоциациясе рәисе, Татарстан Республикасының Милли музее җитәкчесе Гөлчәчәк Нәҗиповага, Ризаэддин Фәхреддин мемораиль музее директоры Диләрә Гыймрановага, галимнең туганнарына сүз бирелде. 

Чыгыш ясаучы һәркем рәхмәтнең иң олысын «Татнефть» компаниясенә, аның җитәкчеләренә  җиткерде. Алар музейны ачуда да, аны җиһазлауда да, экспонатлар туплауда да  ярдәм итеп торалар. «Татнефть» акционерлык җәмгыятенең «Рухият» хәйрия фонды, оешкан көненнән башлап, атаклы галимнең китапларын бастырып чыгару белән дә шөгыльләнә  Алар арасында «Шура» журналы: әдәбият мәсьәләләре», «Жәвамигуль-кәлим шәрехе», «Асар» (1, 2, 3, 4 томнар), «Дини вә иҗтимагый мәсьәләләр», «Мәшһүр адәмнәр: «Шура» журналы сәхифәләреннән» һәм башка китаплар бар. Быел «Жәвамигуль-кәлим шәрехе» китабын русчага тәрҗемәдә бастырып чыгарырга ниятлиләр (Мәдинә Рәхимкулова тәрҗемәсе).

Ризаэддин Фәхреддин – туып-үскән авылы Кичүчатны гына түгел, бөтен татарны дөньяга таныткан шәхес. 

Бер генә мисал. 

1926 елда ул Мәккә шәһәрендә бөтендөнья күләмендә оештырылган мөселманнар конгрессында катнаша. Согуд Гарәбстанының әмире татар галимен конгрессның вице-президенты итеп билгели. Гарәп телен камил рәвештә белгән Ризаэддин Фәхреддин билгеләнгән вазыйфаны уңышлы башкарып чыга... 

Ризаэддин Фәхреддин турында 10 кызыклы факт-1

 Ризаэддин Фәхреддин турында 10 кызыклы факт – 2                 
 

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 9 август 2022 - 17:46
    Без имени
    Хатын кыйнаган кешенен туктаганын кургэнегез бармы?! Хатынга бер суккан кеше беркайчан кыйнаудан туктамый! Беркайчан! Донья кургэн эти эни буларак сез моны анларга тиеш. Картая картая кул белэн уйный торган кеше эшэкелэнэ генэ сэбэпле-сэбэпсез кул кутэрэ. Сез нинди генэ суз эйтсэгездэ тозэтеп була торган тугел! Кызыгыз яшьлеге белэн генэ белгертмэскэ,ярарга тырыша, тозэлер дип омет итэ. Димэк эти энигэ бергерткэн очен тагын кыйнаган?! Белгертэсе килмэсэ дэ кешегэ беленми кала торган эш тугел бу. Эле кызнын таянырга эти энисе тигез. Шуны белэ торын кияу кыйный. Эти энисез яклаучысыз калгач ни кыланачак бу кияу?! Бу кеше белэн яшэсэ алдагы гомерен кыйналып яшэячэк кыз. Кыйнап имгэтэчэк хичшиксез иртэме сонмы. Имгэнгэн хатын иргэ кирэк тугел! Кешедэн ким булып яшисе килми. Белгертэсе килми. Парлы матур тормышта яшисе килэ. Цена вопроса кызыгызнын сэлэмэтлеге. Эти эни якламаса кем яклар?!
    Кияү кызыбызны кыйный?
  • 9 август 2022 - 23:11
    Без имени
    Кем нэрсэ язасы килэ шуны яза, без укыйбыз вахыт эрэм итеп
    Асылташ
  • 9 август 2022 - 09:35
    Без имени
    Ряхмят!Бик яхшы язасыз
     Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 5
  • 9 август 2022 - 11:39
    Без имени
    Бигерәк күп күргән сез. Кайтмаска иде, үсәр иде бала. Ййй язмышлар
     Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 5
  • 8 август 2022 - 12:19
    Без имени
    Ирегез белән барып, утырып күзгә күз карап сөйләшәсегез калган.Телефо6ан решать итеп буламыни
    Кияү кызыбызны кыйный?
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда