АБЗЫЙНЫҢ ТӨШЕ

Минзәлә татар дәүләт драма театрыннан мин гел яхшылык кына көтәм. «Яхшылык көтү» сәер гыйбарәме? Минем бу  алардан яхшы спектакльләр көтүем, шул рәвешле сәнгати ихтыяҗымны канәгатьләндерүем дип аңланырга тиеш. «Мөһаҗирләр»не (М.Галәү) спектакленнән башланган иде ул Минзәләдән сәгадәтле мизгелләр көтү гадәтем. Аннары бу театр тамашачыны да, мине дә «Остазбикә», «Теләнче кызы» спектакльләре белән сөендергән иде. Бу санаганнарым барысы да тамашачыга режиссер Ринат Әюпов куелышында иреште. Дөрес, артистлар составы үзгәрә килде. Әмма театрның җитәкчелеге һаман шул ук кешеләр, яратып кабул итә торган артистларыбыз да, шөкер, сафта әле.




Минзәлә театрының Казанга бу – соңгы килүендә дә «Абзыйның төше» дигән спектакльгә режиссеры Ринат Әюпов булган өчен бардым. Югыйсә, Федор Достоевскийның әсәрләре укучыны ял иттерә торган әсәрләр булудан бигрәк, уйландыра, хәтта ки газаплый торган әсәрләр.  Ничекләр генә ул психологик метаморфозаларны  сәхнәдә чагылдыра алырлар икән бичара артистлар дип уйлаган идем. Әле ничек кенә уйнадылар! Сәхнәдә Достоевский икәнен дә онытып, спектакль эченә кереп киткәнне сизми дә калдык. Заман башка, әмма кешеләрнең «чирләре» шул ук: хәйлә, мәкер, ялган, хөсетлек, шымчылык, гайбәт, тәкәбберлек, байлыкка табыну... Шушы тирес арасыннан көмеш тәңкә кебек саф хисләрне, әйтик чын яратуны, ихласлыкны, сабырлыкны, тугрылыкны эзләп, аралып алу бик авыр. Таптым дип алданырга гына мөмкинсең. Әнә бит, «мин үлгәнче бүтән берәүне ярата алмам, аңа тугры булып, кыз булып утырып калам» дип тәкърарлаган Зиночка спектакль ахырында бриллиантлар сихере ятьмәсендә чәбәләнә. Инде аның чинаяк кебек чиста образы фәкать таш тәтәй кимәлендә генә утырып калган. Зиночканы хәзер шашкын  хөсетлек биләп алган. Достоевский инде бу! Кешеләрне гөнаһлары аша фаш итәргә һәвәс Достоевский бу!



Шушы  – адәмнәрнең  чирканыч гамәлләре өстенлек иткән әсәрне караудан сәнгати ләззәт ала алуыбызның сере – осталыкта! Артистларның, бигрәк тә, режиссерның осталыгыннан, зәвыгыннан, тоемыннан  тора бу. Тыйнак декорацияне ничекләр уйната белүен генә күр син аның. Теге бөркәүле арба әле кереп качар өчен аулак почмак, әле тантана өчен тәхет, әле хыяллар артыннан алып китәргә сәләтле тылсымлы экипаж... рәвешен ала. Төштәге кебек инде.
 Саташулар юлдашы булган, матур төшләрне дә саташуга әйләндерә торган шомлы өер – каргалар көтүе... Рухи хасталыкны, күңел каралыгын,  зиһеннең психологик чуалышларын гәүдәләндерә  инде алар. Ак уйларның да кинәт каралып китүен җиләнне бер селтәү яки капюшонны күтәреп кую белән тиз арада күрсәтә алу кадәресе дә режиссерның табышы. Ә бу тамашада табышлар бихисап. Кызыганыч ки, Минзәлә театры  «Абзыйның төше»н бик аз тамашачыга күрсәтә алды. Телевидениегә яздырып калырга иде дә бит. Мондый кимәлдәге спектакльләр гел уйналып тормый. Мин аны академик дәрәҗәдәге куелыш дип бәяләр идем.Юк, һич тә провинциаль театр уены гына түгел иде бу тамаша!    




Сабир Өметбаев исемендәге премия лауреаты, Татарстанның халык артисты Хафиз Хәммәтуллинның, шундый ук дан-дәрәҗәләре булган Рәзилә Муллинаның, Венера Нигъмәтуллинаның, Эльмира Гәрәеваның кылларына режиссерның  оста кагылуы аша бар булган спектакль бу.  Артистларның соклангыч уены саташуларны, хыялны, күргән төшләрне чын итәргә тиешле образлар –каргалар, козгыннар  биюе белән тулыландырыла. 
Россиянең һәм Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе Ринат Әюпов режиссурасы, Россиянең һәм Калмыкиянең атказанган сәнгать эшлеклесе Валерий Яшкуловның рәссам осталыгы, балетмейстер Гөлфания Шәймәрданованың биюләре, Р. Абзалов ясаган декорацияләр,  С. Газиятуллина теккән киемнәр әлеге спектакльне теләсә нинди  фестивальгә  алып барырлык сәнгать әсәре иткән. Киләсе елда Мәскәүдә узачак Достоевский фестивале, мөгаен, алардан башка узмас.       

фото Минзәлә театы сайтыннан алынган

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8765
    10
    104
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    8854
    8
    70
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4542
    4
    51
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    5791
    2
    26
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 июль 2021 - 18:22
    Без имени
    Мене шулай кысылып купме бала бехетсез шул.Узебезнен баштан утте
    Кемнәрдән бәйләтим яраны?
  • 25 июль 2021 - 19:20
    Без имени
    Ай, рәхмәт яугырлары!!!!! бик тә нык сөендем бала өчен! Нянечкага рәхмәт!!! Йөрәкләренә, бәгырьләренә үтә торган итеп аңлатып әйтә белгәне өчен! Аллаһы Тәгалә аның аша, ир белән хатынга туры юл күрсәткән, гомерлек үкенечкә юл куймаган.
    Өч кенә көнгә...
  • 24 июль 2021 - 15:57
    Без имени
    Уф.... Йорэккэемне....
    Өч кенә көнгә...
  • 26 июль 2021 - 14:07
    Без имени
    Нәкъ шулай . Тик партнер бер генә булырга тиеш , югыйсә , хатын - кыз үзенең тәнендәге җепселләрен башкаларга таратып , үзе авыру булып калачак .
    ​Назлану өчен алты медицина сәбәбе
  • 22 июль 2021 - 16:52
    Без имени
    Мондый язмаларны еламыйча укый алмыйм,чонки минем бабамда узган ул концлагерларны,9май житсэ бакча артына чыгып жылый иде, соныннан Аны оправдали, ещё орден бирделэр,Бер солдаты коткарган очен,рэхмэт Ана,онытмаган...
    Ева-Мөслимә
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан