14 октябрь - Россиядә Тыюлыклар көне

Россиядә ел саен Тыюлыклар көнен билгеләп үтү турында карар 1999 елда илебез тыюлыклары директорларының Владивостокта узган киңәшмәсендә кабул ителгән, инициативаны Россия Федерациясе Табигать ресурслары министрлыгы күтәреп алган.
Россиядә беренче тыюлыклар XIX гасыр азагында дворян җирләрендә барлыкка килгән. Беренче дәүләт тыюлыгы – Байкалда Баргуза тыюлыгы 1916 елда оештырылган. Нәкъ менә шул вакыттан Россиядә тыюлыклар эшчәнлеге тарихы башлана. Хәер, илдә элек-электән үк тыюлыкта имәнлекләр, каенлыклар, саклаудагы урыннар, патшалар, князьләр, югары даирә вәкилләре ауга йөри торган заказниклар булган.

Бүген Россия Федерациясендә 59,6 млн гектарда 103 дәүләт табигать заказнигы, 47 милли парк, 69 федераль заказник исәпләнә һәм аларда штатта 10 меңнән артык хезмәткәр хезмәт күрсәтә. Илебездә төбәк һәм җирле әһәмияттәге аеруча сакланылышлы 13 меңләп табигать территорияләре бар, аларның гомуми мәйданы - 142,4 млн гектар.

ТР Урман хуҗалыгы министрлыгыннан алынган мәгълүмат буенча, хәзер Татарстан Республикасы табигый тыюлык фонды гомуми мәйданы 167,55 мең гектар булган барлык 3 дәрәҗәне эченә алган 171 аеруча саклана торган табигый территория, шул исәптән 126,84 мең гектар мәйданда төбәк әһәмиятенә ия булган аеруча саклана торган 166 территориядән тора.

Шул рәвешле, Татарстан Республикасы мәйданнарының 2,47 %ында табигый комплексларны, ландшафтларны һәм биологик төрлелекне саклау һәм торгызу өчен оптималь шартлар тудырылган. Соңгы 15 елда Татарстан Республикасында якынча 110,7 мең гектар мәйданда аеруча саклана торган 30 табигый территория (12 дәүләт табигый заказнигы һәм 18 табигать һәйкәле) оештырылган.

Идел-Кама тыюлыгы, үзәк тыюлык буларак, - Татарстан Республикасы территориясендә саклана торган мәйданнар системасында аеруча мөһим звено. Ул тере организмнарның төрлелек күплеген тәэмин итә һәм баланслы тикшеренүләр өчен база ролен үти. Шулай да, аның мәйданы төбәктә экология тигезлеге булдыру өчен бик кечкенә. Шул сәбәпле, республикада аеруча саклана торган территорияләрне үстерүгә һәм камилләштерүгә игътибар кимеми. Тыюлык территориясе табигый шартларга якын булган һәм әйләнә-тирәне чистарту функциясен тулысынча башкарырга сәләтле азрак саклана торган мәйданнар белән тулыландырыла. Хәзерге вакытта Бөгелмә районында 3 табигый объектка махсус саклана торган табигый территория дәрәҗәсе бирү өчен эшләр алып барыла.

ТР Урман хуҗалыгы министрлыгы исә барлык тыюлыклар эше белгечләрен һөнәри бәйрәмнәре белән котлый.

сылтама: http://tat.tatar-inform.ru/news/2015/10/14/114561/

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Реклама
Хәзер укыйлар
  • «Таккан белән теккән кебек без...» – Кайнана белән ничек торасың син? Минем сыман гомер буе бием белән яшәгән, башкалар кайнаналарын сөйләгәндә сүзгә кушылмаган кешегә бу сорауны бик еш бирәләр. Җавабым гел бер була минем: – И-и, рәхәт бит аның белән! – дим. Чын күңелдән әйтәм! Бер риясыз...
    4645
    11
    117
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 8   Рәфис тә, кайнатам да туасы баланың малай булуын  бик тели иделәр.  Ирем: «Малай тусын, Алладан сорап дога кыл әле», – дип, авылдагы сукыр Фәния карчыкка сәдака да илтеп бирде. Ул заманда туасы баланың кызмы, малаймы икәнен алдан белеп булмый иде шул...
    13295
    2
    90
  • «Ирең яратсын дисәң, кайнанаңны ярат» – Бу – төп нигез. Ишле гаилә! Эшле гаилә! Монда килгән-киткән кеше дә бик күп булыр. Ә син шушы йортның хуҗабикәсе булырсың! Әнинең – кайнанамның туйда әйткән бу сүзләре бүгенгедәй колагымда яңгырап тора. Ул көнне ишеткән теләкләрнең бик күбесе күптән онытылды, ә әнинекеләрне гомерлеккә хәтерләп калганмын. Матур тормышның башы шушы сүздән үк башлангандыр.
    2889
    9
    88
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11 Көн артыннан көн, ай артыннан ай узды. Икенче балама көмәнле вакытымда без, кайнана белән кайната яшәгән йорттан башка чыгып, үз йортыбыз белән яши башлаган идек...
    11528
    16
    76
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 10  Мин, иремне уятмаска тырышып, куенымда мыш-мыш килеп йоклаган баламны саклык белән агач караватка китереп салдым. Өстемдәге пальтомның төймәләрен чишеп, чөйгә өлдем. Урамда апрель башы булуга карамастан бик суык иде шул, кар да эреп бетмәгән. Салкын төндә печән өстендә баламны кысып кочаклаган килеш төн кундым бит.
    13928
    4
    73
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 3 октябрь 2022 - 22:11
    Без имени
    Фикеремне калдырган идем, нигэдер бик озак тикшерэлэр))). Дэвамын котэм. Зур рэхмэт Авторга! Татарча рэхэтлэнеп укыдым. Раушанияны жэллэдем. Нигэ ул шул хэтлем .... юаш булды икэн?!
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 3 октябрь 2022 - 17:54
    Без имени
    Минем энкэем дэ шулай яшэгэн. Балага узгач(мин,а), энисе(минем эбием) кышкы буранга карамыйча, 100 километр ераклыгына карамыйча, ат ж,игеп чанага, узенен, кызын туган оенэ алып кайткан. Э минем "этием", 42 яшендэ исерек килеш кышкы суыкта, алачыкта тун,ып улгэн, "хатыны"(бергэ яшэгэн бичэсе) "исерек син"дип оенэ кертмэгэч....
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 3 октябрь 2022 - 17:55
    Без имени
    Дэвамын котэм, кадерле Автор!
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 30 сентябрь 2022 - 09:42
    Без имени
    Бер конне Ирегез егетегезгэ узе сойлэп бирэчэк сезнен кем икэнегезне. Ох ялгышасыз. Иргэ ышанма иделгэ таянма, тем более аерылганга
    Газаплы очрашу
  • 30 сентябрь 2022 - 16:56
    Без имени
    Зур рэхмэт сезгэ! Шундыйтэмне итеп язгансыз! Сезнекуреп сойлэшэсе, утырып чэй эчэсе килеп китте.
    «Ике ишек тишеп, икең ике якка чыгарга язмасын...»
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда