Сыерчык оясы ясау үрнәкләре (+ видео)

Һавага яз исе чыгу белән, сыерчыклар көтә башлый идек балачакта. Язгы каникул җиткәнче үк, ояларны чистартып, яңартып кую, йә булмаса яңадан ясау  – гаилә традициясе. Һәрберебезнең махсус “исемле” оясы. Кайсына сыерчык беренче килә, шуннан да бәхетле кеше юк.

Сыерчык оясы әзерләү гадәте әле дә яшәп килә. Тик моңа артык игътибар итмәүчеләр дә бар. Ә менә Татарстанның Актаныш районы Мари Суыксу авылы укучысы 12 яшьлек Ризван Варин мөстәкыйль рәвештә генә ясап куя ояны.  Үзенчәлекле итеп.


Стандарт сыерчык оясын ясау тәртибе

Сыерчык оясының киң таралган ысулы ул – тактадан турыпочмаклык формасында ясалганы. Моның әллә ни авырлыгы да юк. Кул астында кирәкле эш җиһазлары һәм такта кисәкләре булса, ояны “ә” дигәнче корып куярга була. Түбәндәге схема-шпаргалка да сезгә ярдәм итәр:

Оя ясау өчен кораллардан пычкы яки электрлы агач кискеч (электролобзик), рулетка яки линейка, чүкеч, карандаш, 5см лы борау белән дрель кирәк булыр.

 

Җиһазлау: эшкәртелмәгән такта, 4 сантиметрлы кадак, теләк буенча иссез пропитка яки буяу.

Ояның үлчәме:

Түбәсе – төбеннән 2-3 сантиметрга зуррак
Калынлыгы – 2 сантиметрдан да ким булмасын
Стеналар озынлыгы 35 сантиметр
Ике як стенаны киңлеге 20 сантиметр
Төбе шакмак формасында, 16х16 сантиметр
Ике як стенасы 16 сантиметр
Тишеге 6 сантиметр
Таякчыкның озынлыгы – 4, әйләнәсе 1 сантиметр.

 

Эш барышы:

1. Тактага карандаш һәм линейка ярдәмендә сызымнар сызыгыз. Кисү өчен пычкы кулланыгыз.

2. Дрель һәм тишкеч ярдәмендә алгы як стенага тишек уегыз. Стенаның тышкы ягыннан кадак кагып, төп тактага беркетегез. Тишек астына дрель белән таяк беркетегез.

3. Ояны җыегыз. Кирәк икән, буягыз.

Сыерчык оясын 3 метр биеклеккә авыш халәттә элегез. Бу аңа яңгыр үтмәсен, чүп-чар кермәсен өчен кирәк.


Ризван исә мондый стандарт оялар ясап туйган инде. Шуңа күрә ул быел ояны бүкәннән ясарга булган.

– Улым кечкенәдән кадак кагып, пычкы тотып үсте, – ди әнисе Гөлназ ханым. – Гел әтисе янында кайнашты ул. Сыерчык оясы ясау теләген дә иң элек үзе әйтте. Әтисе такта ышкыласа, ул пычкы чүбен җыйды, кадак какса, такта башын тотып торды. Ел саен сыерчыкларны каршы алырга әтисе белән оя ясады. Ә 10 яшендә исә әтисе ярдәменнән баш тартты. Ике ел элек ул мөстәкыйль рәвештә генә менә дигән оя ясап куйды.

– Гел бертөрле итеп ясарга кызык түгел. Шуның өчен түгәрәкне ясап карарга булдым, – ди ул.

Күренеп тора,  Ризван бар күңелен биреп эшләгән аны. Ул безне бүкәннән сыерчык оясы ясау тәртибе белән дә таныштырды.


Сыерчык оясын бүкәннән ясау тәртибе:

 

 

Иң беренче бензин пычкысы, балта, чүкеч, дрель (электр боравы), 6 саморез яки 6 кадак алабыз.

25-30 сантиметр диаметрдагы киселгән каен (каен булмаса, кул астында булган утын бүкәне) агачын әзерлибез.

Каен бүкәненең 2 ягыннан 3-4 сантиметрлы түбә һәм идән кисеп алабыз. Түбәне башка зуррак бүкәннән киссәң дә ярый. Каен бүкәненең эчен – пычкыны кертеп, 4 яклап әйләндереп кисәбез. Киселеп чыккан бүкән уртасын чукеч белән сугып чыгарабыз. Эченә кирпеч сыярлык була.

Сыерчык керсен өчен уртагарак 5 сантиметрлы тишем тишәбез.

Сыерчык кунар өчен кечкенә кунача куябыз. Аның өчен тагын сыерчык керә торган ишектән ерак түгел, 2 сантиметрлы тишек тишәбез.

Теләсә нинди агачтан 10-15 сантиметрлы ботак кисеп алабыз.

Шул тишеккә 10-15 сантиметрлы ботакны чүкеч белән ныгытып куябыз. Ботак селкенеп торырга тиеш түгел. Тора- бара ботак кибә, төшеп китәргә мөмкин.

Сыерчык оясының идәнен һәм түшәмен кадаклыйбыз. Һәр кайсысына 3 әр кадак җитә.

Матуррак булсын өчен, түшәмнең өстенә юкә мунчаласы куйдым. Ул ярыкларны да каплап тора.Материаллар һәм кораллар әзер булганда эшне сәгать ярымда башкарып чыгарга була.

 

 


Канатлы дусларын яратучы Ризван моның белән генә тукталып калырга җыенмый. Ул тагын бер – өчпочмак формасындагы оя ясарга да керешкән. Ә әзер ояларны инде күптән элеп куйган. Көн саен иртән йокыдан торуга беренче эше, шул ояларны чыгып карау икән. Афәрин, Ризван!

чыганак: http://intertat.ru/tt

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    10026
    5
    126
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    5841
    1
    79
  • 7008
    2
    49
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    8078
    1
    44
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 18 сентябрь 2020 - 10:15
    Без имени
    Бик матур хикэя !!! Укыйсы да бик кунелле булды !!! Эйдэ бергэлэшеп устерсеннэр инде сабыйларын .... Лэйлэ узе дэ югалтуны кичергэн бит !!!Бэхет елмайган димэк .... Бэхетлэре булсын барча балаларнын да .... Кеше бэхет очен туа,бэхетле булсын hэркем ....
    Син минем балам!
  • 18 сентябрь 2020 - 14:00
    Без имени
    Бик яхшы эсэр,бик азлар гына анлый шул язмышнын кисэтуен.Яшь чагымда ирем бн ачуланышкач,сойлэшмим дип уземэ-узем суз биреп,ярты кон сойлэшмэсэм,ике улымнын берсе нык итеп авырый башлый иделэр,температуралар бн.Шуннан сойлэшэ башлыйсын инде,уртак борчу килгэч.Купме сынадым,гел шулай була иде,аннары тэкэбберлегемне читкэ куеп,элэгешсэк тэ,сойлэшмичэ йормэдем,мин хаклы булсам,ярар,Аннан минем Бер жирем жэ кимеми дип,уземне тынычландыра идем.Бер тирэ,аерылыйм микэн эллэ дигэн уйлар да кергэлэде,аннары уйладым,этилэре балаларга минем шикелле ук якын,бигрэк тэ ир балага,этилэреннэн аерып алсам,барыбер мине гаеплэрлэр,алар да бит ир кешелэр,алга таба узем генэ доес тэрбия бирэ алырмынмы дип,барысын уйлап торып калдым.Аллага шокер,хэзер шуна соенеп бетэ алмыйм,инде 45-ел яшибез.Балалар да гаилэле,аларга гел тигезлектэ уз балаларын узлэренэ устерулэрен телим.Балалар бэхете эти-энидэн тора.
    Бала хакы
  • 18 сентябрь 2020 - 14:47
    Без имени
    Шуннан ни булды?
    Яңгыр 
  • 18 сентябрь 2020 - 15:05
    Без имени
    Фото, фото, купме хатирэ саклый. Ойгэ кайткач, экрен генэ фотоальбом алып, карап утырырга яратам. Менэ балачак, менэ усмер чак, менэ мин инде усеп житкэнмен. Бу ваеыт аралыгында ни генэ булмады, ни генэ тормышта алышынмады. Сагынып искэ аласын. Тагын бер кайтыр идем дип эченнэн генэ хыялланасын.
    Фотолар дәвалый? 
  • 17 сентябрь 2020 - 09:00
    Без имени
    БИК шэп кинэшлэр.Истэ калдырырга кирэк эле.
    Әни кешенең өйләнгән улына киңәшләре
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...