​Күләмле яки 3D чигү

Бизәүче, тарихчы Нурзия ханым — белеме буенча этнолог. Егерме елдан артык шәһәребезнең Яңа Савин районындагы Балалар иҗаты үзәгендә сәнгать студиясен җитәкли. Татар халкының декоратив һәм сынлы сәнгатен өйрәнү буенча авторлык программасы булдырып, милли чигешләрне, нәкыш-бизәкләрне өйрәтүне мәгариф системасына кертергә тырышып йөрүчеләрнең берсе генә түгел, беренчесе дә ул. Балалар өчен аның «Әбиемнең сандыгы», «Тылсымлы бизәк», «Тылсымлы энә», «Татар сынлы сәнгате дәресләре» һәм башка исемдәге китаплары бар. Киләчәк буыннар борынгы үрнәкләрне, борынгы сәнгатьне онытмасын дип җан атып йөрүче Нурзия ханым бүген журнал укучыларыбызны күләмле чәчәк чигәргә өйрәтә. 
 

Кирәк:

* төрле төстәге мулине (секцияләп буялганын сайласагыз яхшырак);
* мулине төсенә ярашлы бәз тукыма (укучыларга ачыграк күренсен өчен без ак төстәге бәз кулландык);
* озынча пыяла сәйлән (стеклярус);
* чигү энәсе;
* киерге.
 

Эш барышы:

Бәз тукымага гади карандаш белән аерым-аерым чәчәк таҗлары ясыйбыз. Араларын шактый ерак калдырыгыз, соңыннан бу таҗларны аерым-аерым кисәсе дә була. Шундый биш-алты таҗ кирәк булыр. Табигатьтә чәчәк таҗлары барысы бертигез зурлыкта булмый, бер-икесен зуррак, бер-икесен чак кына кечерәк итегез.

Чигү энәсенә җеп саплап, һәр таҗны ике яклы шома чигү белән чигәбез. Ике яклы дигәнебез – чигү җебе таҗның уң ягын да, сул ягын да капласын. Бер яклы итеп, уң яктан гына чиксәң дә була, шулай да ике яклысы күркәмрәк килеп чыга.

Таҗларны чигеп бетергәч, кечкенә кайчы белән һәркайсын аерым-аерым кисәбез. Тукыманы төбеннән үк кисәр­гә тырышыгыз, шул ук вакытта чигү җебен дә эләктермәскә кирәк. 

Хәзер безгә тукыма читен капларга кирәк, югыйсә чиккән чәчәгебез пөхтә күренмәс. Моның өчен энәгә чәчәк таҗыннан чак кына үзгә җеп саплап, таҗ кырыйларын тыгыз җөй белән типчеп чыгабыз (русча аны «обметочный» диләр). Беренче каттан гына җөегез тыгыз килеп чыкмаса, икенче кат типчергә мөмкин.

Һәрбер таҗ әзер булгач, чәчәкне җыябыз. Иң элек зуррак ике таҗны бер-берсенә тегеп куябыз. Аннары шуңа бер-бер артлы башка таҗлар беркетелә. Өске якка кечерәк таҗлар куела. Таҗ яфракларын кабарынкырак итү өчен аларны бераз җыерыб-рак беркетсәң яхшы. Чәчәкнең серкәчләре җепкә тезелгән пыяла сәйләннәрдән ясала.

Әзер чәчәкне шома чигү белән чигелгән янчыкка беркетәбез. Соңыннан бу янчыкта кипкән үләннәр сакланачак. Төрле чигешләрне бергә кулланып, әнә шулай кызыклы композиция тудырырга була. Телә­гән кеше аны брошка итеп түшенә кадап та йөри ала. Түшкә булмаса, башлыкка, шарф читенә... Кая гына беркетсәгез дә, бик күркәм булачак.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 5 Бер көнне иртән торып бәлеш пешерергә уйладым. Бәрәңге турадым, суган әрчедем, камыр бастым. Духовкада кургаш кәгазь астында ике сәгать ярым эчендә бәлешем изелеп пеште. Ләкин хуш исе урамга кадәр чыккан итле бәлешемне ашарга насыйп булмады.
    13143
    4
    112
  •  Исерек ир, усал кайнана белән гомерем узды 3 Рәфис белән 3 ел очрашып йөрсәк тә, мәхәббәтебез үбешүдән ары узмаган иде. Беренче зөфаф төнебезне мин куркып, дулкынланып көттем.
    11989
    5
    80
  • Исерек ир, усал кайнана белән гомерем узды 2 Рәфискә кияүгә чыгарга җыенуымны әнием ошатмады, ул мине кабаттан үгетләргә кереште: «Кызым, тагын бер тапкыр уйлап кара әле! Габдулла белән Сания авылда иң усал гаилә булып санала, Санияне тиккә генә «юха елан» дип йөртмиләр. Алай гынамы, бу гаиләдә эшнең бетәсе юк: 50 сутый бакчалары, абзарларында өч сыер, кырыкка якын сарык...
    9690
    1
    55
  • Юлда кем очрамас... Кичә яшүсмер кызым эштән кайтты да, «Әни, син хәзер мине ачуланачаксың», – ди. Сагайдым. Ачуланасымны алдан ук белеп торгач, нинди ярамаган эш эшләде икән? 
    9013
    1
    55
  • Уеннан уймак Барысы да бәхәсләшүдән башланды. Хатын-кызлар, бигрәк тә йөрәкләре янып торган яшь кызлар бәхәсләшмәсен икән ул. Аларның яшьлек дәрте егетләрне үзләренә карату гына түгел, дөньяны әйләндереп бастыра ала... 
    4536
    0
    49
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 17 август 2022 - 08:30
    Без имени
    Гел дорес сузлэр генэ сойлисен
    Илсөя Бәдретдинова әйтсә, каты әйтә!
  • 16 август 2022 - 17:54
    Без имени
    Мин сезнең өчен бик шатмын, бер-берегезне кабат тапкансыз.
    Ике туй – бер ир
  • 15 август 2022 - 20:31
    Без имени
    Уземнең телем сынып бетте моны укыганда.
    Баланы сөйләшергә өйрәтәбез! 
  • 14 август 2022 - 12:38
    Без имени
    Менә болай яшәү сабырлык дип аталмый,куркаклык,хакларыңны өйрәнмиче таптату дип атала Гөмер бер генә,тазалык бер генә,бала хакы бер генә яшәү хакы бер генә бирелә.тормышыңда авырлыкны да,җиңеллекне дә только кеше үзе сайлый,славыйлыгын күрсәткән килмиче,кемнедер гаеп итеп күрсәтә, ә башы бары үзендә дөрес сайламаган өчен ,болар барысыда ТҮЛӘҮле АЛЛАһ каршында котылгысыз хакларны таптаткан өчен.Акыл алырдай хәлләр дә, гыйлемен (психология)дә биреп тора,гел шулай тормоз да торучыларны куатләп иии мескенем,түз инде,нишлатәсең язмышыңдыр диеп,чыгыш юлы барлыгын күрсәтмичә тилмереп үлүен көтеп торган кебек.Хатыннар исегезгә төшерәм тиран авыру, ирләр б н тору катгый тыела КОРЬӘНдә.Талак сүрәсен АЛЛАһ,бу хәлләр буласын белеп, кешеларне кисәтү өчен җибарде.Бу темага китеп язып була,язганнардан да мәгьнә эзләп гыйбрәт алып бик була.
     Исерек ир, усал кайнана белән гомерем узды 3
  • 13 август 2022 - 23:40
    Без имени
    Искиткеч. Үземнең әтием күз алдыма килеп басты. Бик сагынам әтиемне
    Әткәем
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда