Бабаема түбәтәй

Кирәк:
 

* бәрхет — 0,5 м;
* эчлек өчен кара тукыма;
* каты тукыма (бортовка);
* ситсы тукыма (бәрхетне киергегә киертер өчен);
* флизелин (үтә күренмәле кәгазь дә ярый);
* ак һәм бәрхет төсендәге җеп;
* кайчы;
* сәйлән;
* сүс җеп (шпагат);
* башы кәкре камыт энәсе;
* агач калып.

Тегү өчен маңгай өлешенә тагын 1,5–2 см өстәлгәч, биеклеге 10–11 см була. Димәк, 58 нче үлчәмле түбәтәйнең маңгай өлеше озынлыгы 60 см, киңлеге 10–11 см булачак.

 

Эш барышы:

Түбәтәй өлгесен әзерлибез.

Бәрхеттән түбә өлешен кисеп алабыз. Маңгай өлешен исә бәрхеткә кыйгачлап салып кисәбез. Түбә һәм маңгай өлеше өчен каты тукымадан һәм караңгы тукымадан эчлек әзерлибез (маңгай эчлеге

1 сантиметрга озынрак һәм киңрәк булырга тиеш).

Бәрхеттән киселгән өлешләрнең эчлеген (түбәсенең дә, маңгайныкын да) кырыйларыннан 0,5 см калдырып, ак җеп белән атлатып чыгабыз (детальләрне теккәндә бу ак җепләр чикләрне күрсәтеп торачак). Маңгай өлешен кыеклатып ак җеп белән рәсемдәгечә атлатып чыгабыз.

Флизелинга төшерелгән бизәкне бәрхетнең сул ягына үтүк белән сак кына ябыштырабыз. (Үтәкүрен­мәле кәгазь кулланасыз икән, аны бәрхетнең сул ягына җеп белән беркетер­гә кирәк.)

Үрнәк төшерелгән түбә бәрхетен ситсыга тегеп куябыз (чигүе җайлы булыр), киергегә киертәбез.

Бизәкне уң ягында яхшы беленерлек итеп, ак җеп белән типчеп чыгабыз. Моны бик җентекләп, ашык­мыйча эшләргә кирәк – җыерчыклар калмасын. Чигәбез.

Маңгай өлешендәге рәсем аерым-аерым бизәкләрдән тора икән, аларны дөрес итеп урнаштыру мөһим. 58 нче үлчәмле түбәтәйнең рәсеме өч бизәктән тора, ди. Бизәкнең киңлеген үлчибез – мисал өчен, 8 см. 8х3=24. Бу санны үлчәү саныннан алабыз: 58–24=34 см. 34:3=11,3 см. Димәк, бизәкләрне бер-берсеннән 11,3 см ераклыкта урнаштырабыз.


Маңгай өлешен ике ситсы тукыма кисәгенә (тукыманы буйга салып кисәбез) тегәбез, киергегә киертәбез. Чигәбез. Бер киңәш: җеп үрелә башласа, аны коры сабын белән ышкып җибәрегез.

Чигелгән түбәтәй өлешләрен киерге ситсысыннан сүтеп алабыз (кырыйларында чикләрне билгеләүче ак җеп кала).

Каты тукыманы һәм эчлекне уң ягы белән өскә каратып, түбә бәрхетенә тоташтырабыз.

 

Сыру тәртибе

Түбә өлешен сырабыз:

Түбә эчлеген алтыга бүләбез. Акбур белән дугасыман иттереп сызыклар ясыйбыз. Өлге (лекало) ярдәмендә дугасыман җөй урыннарын сызып чыгабыз (0,5 мм аралыкта).

Бәрхет төсендәге бер катлы җеп белән шул сызыклар буйлап, өч катны да эләктереп, җөйләр салып чыгабыз (төенен эчтә калдырабыз). Бизәк ягына чыккан җөйләр ваграк булсын. Тышкы бәрхет ягында бизәк төшерелгән урыннарда җепне бизәк астыннан чыгарабыз (җөй эчлек белән каты тукымага гына салына).

Сыру алдыннан сүс җепне юеш кер сабыны белән ышкыйбыз, киптерәбез. (Сүс җебе калынрак булган саен әйбәтрәк – түбәтәй формасын яхшырак саклар. Йомшак җеп алсагыз, түбәтәй йомарлана торган булачак.) Сүс җепне каты тукыма һәм эчлек арасындагы җөйләргә кертеп сырабыз (читеннән алып, үзәккә таба уздырып, тукыманы тишеп чыгабыз). Сүс җепнең «койрыгын» эчкә кертеп бетерәбез дә, икенче яктагы «койрыкны» кысып тотып бераз тартабыз һәм кисәбез. Тукыманы тигезләгәндә, сүс җеп эчкә кереп китәчәк.


Маңгай өлешен сырабыз:

Маңгай өлешен эчлегенә уң ягы белән каратып куябыз. Аскы ягын, кырыйларын ак җөйләр буенча типчеп чыгабыз (машина белән тегү яхшы). Әйләндерәбез. Тагын бер җөй салабыз. (Искәрмә: җөй салганда бәрхет өлеше аз гына (1 мм) эчлек ягына кереп калырга тиеш, чөнки сүс җебен буйдан-буйга үткәргәч, эчлекнең күренеп торуы ихтимал.)

3 мм калдырып, машина белән тагын бер җөй салабыз. Ак җепне тартып алабыз.

Түбәтәйнең аскы кырые каты торсын өчен, барлыкка килгән юл буйлап сүс җебе кертәбез.

Бәрхет белән эчлек арасына каты тукыма урнаштырабыз. Бәрхет ягыннан энәләр белән беркетеп, кырыеннан 0,5 см калдырып тегәбез.

Аскы һәм өске җөйләр арасына 3 см ара калдырып, авыш сызыклар сызабыз һәм ак җеп белән типчеп чыгабыз. З сантиметрны алтыга бүлеп, кара җеп белән юллар ясыйбыз. (Ак җеп өстеннән дә чыгабыз.) Сырлар арасына түбә турысыннан маңгайга таба сүс җепләр кертәбез.

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Реклама
Хәзер укыйлар
  • «Таккан белән теккән кебек без...» – Кайнана белән ничек торасың син? Минем сыман гомер буе бием белән яшәгән, башкалар кайнаналарын сөйләгәндә сүзгә кушылмаган кешегә бу сорауны бик еш бирәләр. Җавабым гел бер була минем: – И-и, рәхәт бит аның белән! – дим. Чын күңелдән әйтәм! Бер риясыз...
    4116
    10
    111
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 8   Рәфис тә, кайнатам да туасы баланың малай булуын  бик тели иделәр.  Ирем: «Малай тусын, Алладан сорап дога кыл әле», – дип, авылдагы сукыр Фәния карчыкка сәдака да илтеп бирде. Ул заманда туасы баланың кызмы, малаймы икәнен алдан белеп булмый иде шул...
    12356
    2
    90
  • «Ирең яратсын дисәң, кайнанаңны ярат» – Бу – төп нигез. Ишле гаилә! Эшле гаилә! Монда килгән-киткән кеше дә бик күп булыр. Ә син шушы йортның хуҗабикәсе булырсың! Әнинең – кайнанамның туйда әйткән бу сүзләре бүгенгедәй колагымда яңгырап тора. Ул көнне ишеткән теләкләрнең бик күбесе күптән онытылды, ә әнинекеләрне гомерлеккә хәтерләп калганмын. Матур тормышның башы шушы сүздән үк башлангандыр.
    2520
    9
    86
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 10  Мин, иремне уятмаска тырышып, куенымда мыш-мыш килеп йоклаган баламны саклык белән агач караватка китереп салдым. Өстемдәге пальтомның төймәләрен чишеп, чөйгә өлдем. Урамда апрель башы булуга карамастан бик суык иде шул, кар да эреп бетмәгән. Салкын төндә печән өстендә баламны кысып кочаклаган килеш төн кундым бит.
    12874
    4
    72
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 7 Туасы сабый дөньяга барыбер туа, дип юкка гына әйтмәгәннәрдер. Хәзер узган гомеремне уйлыйм да, җүләрлегемә исем-акылым китеп утырам…
    15881
    1
    69
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 сентябрь 2022 - 03:35
    Без имени
    Ати анисе бирган акчагада хужа булмый а, биграк инде. Ул хадаре йыуаш булып ни. Ати анисе, акча бирган е, лучше диваны узларе алып бирсен нар иде дип та уйлап куйдым. Ул бианай оялмыйча шул акчаны алып, узена Яна диван алган что-ли? Ансын анламадым.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 23 сентябрь 2022 - 11:05
    Без имени
    25 яшендэ кияугэ чыккан, 10 ел баласыз торган, бэхетен 35 яшьтэ тапкан, а Айнурга 30 яшь. Барда дорес язылган бит?)))
    Бәхетле булырга хакым бар!
  • 23 сентябрь 2022 - 11:17
    Без имени
    шулай мыскыл итәләр шул үзләреннән артык уңган, булган киленне. Мине кайната белән кайнана малайлары үлгәнче, малайларыннан мыскыллатып тордылар. Малайларын аракы эчереп миңа каршы котырталар иде. Нормальный кеше малаен аракы эчәргә өйрәтми бит инде?! Малайлары эчеп кайтып тавыш чыгара иде, мин тормышны тартып яшәдем. Мин аллага шөкер, намазлы булып гомеремне дәвам итәм, малайлары үлде. Мин котылдым аллага шөкер, алар баласыз калды.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 22 сентябрь 2022 - 22:32
    Без имени
    Фагыйлэ остэп тэ жибэрэ ахры, купертеп арттырып жибэргэн урыннары бар.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 23 сентябрь 2022 - 18:07
    Без имени
    Автор "ыштанга ябышып " узен генэ мэсхэрэлэу тугел, балаларнын да жэллэмэгэн. Балалары кимсетелеп, комплексы булып ускэннэрдер. Авторы жэллэмим, отвращение.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда