Җәйгә тәпи басабыз

(парча) 

   Дүрт яшьлек оныгымның «Нәнәй, әнә сары чәчкәләр арасында бал кортлары утыра. Яннарыннан гына бөҗәкләр дә чаба, шундый җитез үзләре», – дип, кулларын болгый-болгый,  җәйнең инде якынлашып бетүен исбатлавы олыгая барган саен күп нәрсәгә битарафрак булган җанымны уятып җибәрде. «Чынлап та, кызым, кайчан уянганнар соң? Кичә генә берәү дә болай йөгерми иде ич», – дидем, аның ачкан яңалыгына мин дә сөенеп. Бермәл аларны күзәтеп тордык. Менә бит, язны төгәлләп, җәйгә басабыз, түгелме? Оныгымның һәрбер җан иясе уянуын күрә белүенә мин дә шатланам. Рәхмәт төшкере,  Ходай тарафыннан тирән акыл гына бирелмәгән балама. Хисле булачак ул, киләчәктә үз тойгыларын аңлата беләчәк, яңадан-яңа ачышлар ясый алачак, димәк! 

   Ары атлыйбыз. Урамда минем белән җитәкләшеп йөрергә бик тә ярата кызым. Мондый йөрүләрнең үз яме, үз сере бар кебек. Нәни генә куллары белән кулымны чытырдатып кыса да, ныклы адымнар белән алга атлый. Янында  бу тормышның мең авырлыкларын җиңәргә көч бирүче иң-иң якын кешеләренең берсе атлавын яхшы белә шул ул! Кызганыч, берничә елдан соң, бик теләсәң дә, минем белән җитәкләшеп йөрмәячәк. Ә әлегә, әйдә, атлый бир дәү әнисе! Күз алмаң белән бергә язның-җәйнең һәр үзгәрешенә куан. Күрми соңга кала күрмә берүк! Шул вакыт: 

– Каеннарны кара әле, нәнәй, колакларына алка элгәннәр! – димәсенме кызым. 

 Чынлап та, шигъри күңелле булырга охшый түгелме үзе? Әнә бит купшы каеннарны миннән дә тизрәк күреп алды! Алкалары менә-менә ачылырга торалар. 

...Бу  «сәяхәт»тән соң мин көн дә бер ачыш ясарга гадәтләндем. Урамга да чыгып торасы юк. Балконым туп-туры каршыдагы тауга карый. Кул сузымы гына җирдә төсле. Якты көннең ничә сәгате эчендә әллә ничә үзгәреш күрәм. Үләне дә көн түгел, сәгате-минуты белән биеккә күтәрелә төсле. Агачлар да яшелләнгәннән-яшелләнә бара. Ә өй каршымдагы каеннарның, оныгым әйтмешли, алкалары ике-өч көн эчендә ачылдылар да, яфраклары башта кечкенә булып борын төрттеләр, аннан акрынлап зурайдылар. Төсе әлегә күзнең явын алырдай яшел дә түгел,  соры-яшел. Агачның ак кәүсә җирлегендә гаҗәеп бер рәсем хасил булган. Табигать ясаган иң-иң дөрес һәм иң-иң гүзәл рәсем бу! Аны шулай итеп бер генә рәссам да ясый алмаячак! 

   Тагын бер көн үттеме-юкмы, шомыртлар ап-ак булып чәчкә атты. Яннарыннан үтеп китә алмыйсың, башларны әйләндерерлек хуш ис тараталар. Иң-иң кыйммәтле хушбуйлар исе  дә шомыртның үз исенә тиңләшә алмас. Алмагачлар, чияләр дә ак-алсу төскә керде. Ни гаҗәп: быел алар чәчәк атканда гадәттәгечә салкыннар булып тормады. Хәерлегә генә була күрсен берүк! Көннәр бик тә җылынып, эсселәнеп китте хәтта. Ачык зәңгәр һавада каурый сыман җиңел болытлар күренгәли. Аларга утырып җиһан буйлап сәяхәткә чыгып китсәң иде дә бит! Оныгым белән икәүләп. Бик тә сөенер иде ул!   

   Уйлап куйдым: шушы кадәр матур мизгелдә урманга бармый ничек түзеп торырга соң? Радио, газеталардан бер туктамый талпаннар турында кисәтеп торалар. Чага торган еланнардан да яздан ук куркыныч яный икән.  Без кечкенә чакларда булмадымы икәнни соң алар? Май буе урман, таулардан әллә ничә кат урап кайта торган идек. Кузгалак, юа, күкебаш, татар, рус какылары, балтырган кебек үләннәрне тәмләми калмый идек! Ә чәчәкләр!.. Алардан һәм ямь-яшел каен яфракларыннан үрелгән такыялар кими үткән язлар да булмагандыр... 

   Кызганыч, матурлык шул килеш гасырлардан гасырларга күчсә дә, гореф-гадәтләр үзгәрә,  яшәү рәвеше башка юнәлеш ала. Ләкин һәр ел фасылының үзенә генә хас гүзәллеген күрү – үзебездән тора. Яшь булсак та, өлкәнәя барсак та... 

Әлфия ШӘЙХЛИСЛАМОВА. Туймазы районы, Кандра авылы. 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8740
    10
    103
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    8830
    8
    69
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4512
    4
    50
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    5757
    2
    26
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 июль 2021 - 18:22
    Без имени
    Мене шулай кысылып купме бала бехетсез шул.Узебезнен баштан утте
    Кемнәрдән бәйләтим яраны?
  • 25 июль 2021 - 19:20
    Без имени
    Ай, рәхмәт яугырлары!!!!! бик тә нык сөендем бала өчен! Нянечкага рәхмәт!!! Йөрәкләренә, бәгырьләренә үтә торган итеп аңлатып әйтә белгәне өчен! Аллаһы Тәгалә аның аша, ир белән хатынга туры юл күрсәткән, гомерлек үкенечкә юл куймаган.
    Өч кенә көнгә...
  • 24 июль 2021 - 15:57
    Без имени
    Уф.... Йорэккэемне....
    Өч кенә көнгә...
  • 26 июль 2021 - 14:07
    Без имени
    Нәкъ шулай . Тик партнер бер генә булырга тиеш , югыйсә , хатын - кыз үзенең тәнендәге җепселләрен башкаларга таратып , үзе авыру булып калачак .
    ​Назлану өчен алты медицина сәбәбе
  • 22 июль 2021 - 16:52
    Без имени
    Мондый язмаларны еламыйча укый алмыйм,чонки минем бабамда узган ул концлагерларны,9май житсэ бакча артына чыгып жылый иде, соныннан Аны оправдали, ещё орден бирделэр,Бер солдаты коткарган очен,рэхмэт Ана,онытмаган...
    Ева-Мөслимә
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан