Алсу гөлләр җыям...

Аның шигырьләрен укыганда, шагыйрь, әйтерсең, үзе күз алдыннан уза, тавышы, сүзләре күңелдә яңгырый. Елмайган иреннәр, бу дөньяга сокланып, яратып баккан күзләр. Романтик Нияз. Ул шундый иде!..
Шагыйрь һәм прозаик Нияз Акмал укучыларын ихласлыгы, эчкерсезлеге белән җәлеп итте, үтемле һәм тәэсирле язуы белән сокландырды. Аның иҗаты тулы моң, хис, яну... Ярата, нәфрәтләнә, кайчак елый да. Ул шундый иде!..
 

Туган тел

Ул мине мәхрүм итмәгән
Моңнарыннан, җырыннан,
Мин карында чагымда ук
Аккан ул тамырымнан.

Иркәли алмас идем мин
Җирнең иң иркә гөлен, –
Белмәсәм Туган телемне,
Булмаса Туган телем.

Шатлана белмәс идем мин,
Кайгыра белмәс идем,
Ак белән караны хәтта
Аера белмәс идем.

Аера белмәс идем мин
Дөньяның көнен, төнен –
Белмәсәм Туган телемне,
Булмаса Туган телем.


И әнкәй!

Күктәге йолдыз!
И әткәй!
Җирдәге таң!
Син, Сөйгән яр!
Син, Табигать!
Син, Шигърият!
Син, Ватан!
Башка телләрдә әйталмас,
Аңлата алмас сүзне
Туган телемдә әйтеп мин
Иркәли алам сезне!
Ул мине мәхрүм итмәгән –
Ул мине эзләп тапкан:
Мин карында чагымда ук,
Тамырларымнан аккан!..
 

Күптән инде...

Күптән инде үксеп елаган юк,
Күптән инде шашып көлгән юк.
Нәрсә булды, дуслар, нәрсә булды,
Нәрсә булды миңа – белгән юк?

Күптән инде җылы яңгырларга
Кочакларны җәеп кергән юк.
Күптән инде йолдыз санаган юк,
Күптән инде айны күргән юк.

Күптән инде язгы күкрәүләрдә
Ярга ятып учак яккан юк.
Күптән инде, күптән югалткан юк,
Күптән инде, күптән тапкан юк.

Бураннарда күптән адашкан юк,
Давылларга күптән тарган юк.
Күптән инде, күптән саргайган юк,
Күптән инде яфрак ярган юк.

Күптән инде янып ашыккан юк,
Мең үкенеп соңга калган юк.
Бер сокланып тыңлар дөреслек юк,
Бер ышанып тыңлар ялган юк.

Нәрсә булды, дуслар, нәрсә булды,
Нәрсә булды миңа – белгән юк? –
Күптән инде, күптән яшәгән юк,
Күптән инде, күптән үлгән юк.

Күптән инде күзләремне тутырып
Караган юк дөнья күзенә.
Сүз тидермим диеп яши торгач,
Күз тидердем мәллә үземә?!

Коткарыгыз мине, коткарыгыз
Тик бер генә көнгә булса да!
Сез аңларга тиеш минем хәлне –
Сезнең дә бит хәлләр
                                 шул чама...
 

Хатын-кыз

Күпме җылы тоеп яшим җирдә
бу кояшлы, якты көндә мин.
Кичер, Кояш!
Аның җан җылысын
мин сиңа да хәтта тиңләмим.

Җыеп бирсен миңа дөнья
                                       үзенең
аннан башка булган мең ямен, –
мин дөньяның шушы мең яменә
бер керфеген аның тиңләмим.

Алларында гөлләр чәчәк атсын,
йолдыз коелып барсын эзенә, –
хатын-кызны бөек диеп әйтсәм,
                тиңлим аны
                                 бары үзенә!

Сак-Сок

Көннәрнең, айларның, елларның
Исәбен хәтердән чыгардым.
Мин сиңа шулкадәр ашыктым!
Мин сиңа шулкадәр соңардым...

Мин беләм, син дә бит көткәнсең:
«Ул килер... Ул барыбер киләчәк!..»
Соңардым. Мин сизәм: гөлләрем
Үземнең учларда кибәчәк.

Төнемә уралса уйларым,
Айнымый интегә һәрбер сүз.
Син миңа шулкадәр кадерле!
Төн миңа шулкадәр кадерсез...

Ничәмә мәртәбә урадым
Сак белән Сок узар юлларны! –
Соңардым, соңардым, соңардым, –
Шул бәйли, шул бәйли кулларны.

Каяндыр син йөргән яктан да
Туктаусыз яңгырый сыман моң:
«Мин сине шулкадәр сагындым!..»
Мин сиңа шулкадәр соңардым...

 

Син түгел

Елатучы белән юатучы
Беркайчан да әле тиң түгел.
Сагынулардан елатканны шулай
Ник юксына икән бу күңел.

Елаганны юатучы табыла,
Анысына бер дә соң түгел.
Юатучы мине син булсаң да,
Елатучы мине син түгел...

 

Мәхәббәт

Алдыгызга
алсу гөлләр җәям,
Юлыгызга – яшел аланнар.
Мең мәртәбә бәхетледер җирдә
Мәхәббәтен таба алганнар.

Мәхәббәтнең күге – гел кояшлы,
Тугайлары – һәрчак тургайлы.
Мәхәббәтнең таңы – гел былбыллы,
Мәхәббәтнең төне – гел айлы...

Әгәр күңелең мохтаҗлыкка чыкса
Һәм теләсә синнән бер аклык, –
Бу гөнаһлы җирдә яши алган
Мәхәббәттә генә гөнаһ юк!

Яралавы аның – шифа гына,
Язмыш сине үтсә яралап, –
Мәхәббәтең саклап калыр һәрчак,
Мәхәббәтең калыр аралап.

Алдыгызга алсу гөлләр җәям,
Юлыгызга – яшел үләннәр.
Мең мәртәбә бәхет телим сезгә,
Мәхәббәтен таба белгәннәр!..

* * *

Очрагыз бер урам чатларында,
Без кайчандыр табынып йөргән
                                             ярлар!
Тагын бер кат тетрәп куяр йөрәк,
Тагын бер кат мәхәббәтен барлар.

Урам чатларында очрагыз бер,
Сагындырган караш бүләк итеп –
Онытылмаган хакка шул карашлар
Сездән башка айлар-еллар үтеп.

Урам чатларында очрагыз сез,
Бер могҗиза булып, әкият булып, –
Сезне җуйган гамьсез көннәр өчен
Тагын бер кат куйсын оят булып.

Очрагыз сез бер кояшлы таңда,
Кар-буранлы, җил-яңгырлы көндә,
Тын авылда, шаулы бер шәһәрдә,
Йә булмаса шунда – Җир читендә!

Урамнарның төрле йөзләр белән,
Сүзләр белән тулган чакларында
Очрагыз сез, без табынган ярлар,
Язмышларның җиде чатларында!

Шул бер караш җитәр иде безгә,
Алыр иде мең ваклыктан йолып, –
Очрагыз сез урам чатларында,
Бер могҗиза булып,
                              әкият булып?!
 

Озата бар

Ерактан ук танып алдың мәллә? –
Йөгереп чыктың аны каршыларга.
Сөю килә үз вакыты белән,
Каршы барма аңа, каршы барма!

Килә сөю, күкрәгеңә тула,
Күзләреңнән карап ташып тора.
Ул ашыга синең үзең кебек,
Ашыктырма аны, ашыктырма!

Бер югалтсаң, ул да сине җуя,
Ул кемнедер эзләп табар.
Сөю китсә – мәңгелеккә китә,
Озата бар аны, озата бар!..
 

* * *

Каргыш итеп юрап әйттеңме син
Без хушлашып йөргән бер көндә:
«Мин яраткан кебек сине бүтән
Яраталмас, – диеп, – беркем дә».

Сине җуйган ул көннәрдән бирле
Күп исемнәр кергән хәтергә.
Мин базмамын ләкин беркемгә дә
Яратмадың диеп әйтергә.

Хәер... Барыбер... Нигә яшерергә? –
Ни әйтсәм дә – минем иркемдә:
Син яраткан кебек яратмады
Бу дөньяда мине беркем дә...

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    9673
    11
    115
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    9757
    9
    79
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    5425
    4
    62
  • Көтеп алынган бәхет Әллә күзенә күренәме, сискәнеп китте Гөлгенә. Каршысында пәйда булган Гамилне күргәч, ни уйларга да белмәде, чөнки бу  очрашу көтмәгәндә, кинәт булды. Унсигез еллап гомер үтсә дә, шундук  таныды  аны: шул ук озын буй, киң җилкә, серле караш, тик куе кара чәчләренең чигә тирәләренә ак бәс яткан. Күзләрендә ниндидер сагышмы, назмы...
    4344
    0
    44
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    6594
    2
    30
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 2 август 2021 - 19:02
    Без имени
    Оендэ жыеп укырсын бигрэк кыланасыз ботен шарты туры килми ул
    Марсель Вагыйзов аэропортта күңелсез хәлгә тарыган
  • 29 июль 2021 - 15:48
    Без имени
    Уги энилэрнен дэ торлесе була шул менэ минем жэмэгатьтэ уги эни белэн ускэн ул эйтэ иде дурт бала остенэ килде дип ин зурысы мин идем дип эти колхоз эшенэ иртэ таннан чыгып китэ иде Аннан уги эни дэ эшкэ китэ ботен нэрсэ йозакта без мэктэпкэ каткан ипи белэн салкын су эчеп чыгып китэ идек дип Аннан узе бала алып кайтты минем бала чагым бала карап утте мин уеннын нэрсэ икэнен белмэдем бала чагым бала кутэреп йореп утте дип бала эз генэ еласада мина кыен элэгэ иде ул бала гына бала иде бездэн качырып ана тэмле эйберлэр ашата безне Курэ алмады без гел эштэ э ашау юк иде ияреп килгэн ике зур баласы бар иде аларнын аталары кем икэнен белмилэр отчестволары уги ананын атасынын исеме белэн иде анын безгэ курсэткэн эшэкелеклэрен сойлэп кенэ бетерэ торган тугел инде
    Үги әнкәйнең җылы йөрәге
  • 29 июль 2021 - 23:39
    Без имени
    Шэп! Мин яратам Сезне!!🥰🥰🥰🥰
    Көндәлек
  • 30 июль 2021 - 15:20
    Без имени
    Бик ошады
    Ал чәчәкләр бәясе
  • 30 июль 2021 - 09:56
    Без имени
    Эйе... авылга кайткач, исэнлэшергэ дэ курше юк... Зэйнэп жырындагыча: куршелэргэ сэлам бирим дисэм, кайсы исэн икэн, кайсы юк... Идая. Чаллы.
    Күршеләр
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан