Арчаларга баруларым...

Үземне чын Арча кешесе итеп санасам да, туган авылым Кышкарга атна саен диярлек кайтып йөрсәм дә, районымның бүгенге хәле турында бик аз белгәнмен ләбаса. Заманча урау юл Арчаны читләтеп кенә үткәнгәме, Арча урамнарын урамаганга биш былтыр икән бит инде.

Арча хакимияте якташ журналистларны җыеп, үзара танышу-таныштыру уздырырга уйламаса, тагын бер биш ел гына узар иде әле мөгаен. Хәер, Арчаның көннән-көн үсүе, кичен клубка чыгарга әзерләнүче яшь кыздай чибәрләнүе әнә шул урау юлдан узганда да күренә үзе. Безнең Арчабыз – Татарстанның башка районнары арасында иң матуры дисәм, арттыра диярләр микән? Һәркемгә үзенеке сөйкемле, үзенеке якын булган кебек, миңа да үз районыбызның матур күренүе гаҗәпләндермәсен сезне.

«Арча! Бөтен дөнья сокланыр як» дип язган Сибгать Хәким мең кат хаклы (Сара апа Садыйкова белән бергәләп иҗат иткән «Син йөрәктә минем, Арча» җыры). Сокланырлык икән шул. Арча муниципаль башлыгы Илшат Нуриев әйтмешли, эшлим дигән кешегә бөтен шартлар тудырылган. «Фермер хуҗалыгы башлап җибәрергә телим дигәннәргә миллион ярым акча бирелә. (Хәер, сүз барышында аның теләгән һәркемгә бирелмәве, ә иң элек яхшы гына эшләп күрсәткән кешеләргә бирелүе тәгаенләнде.) Савым сыерларының баш санын арттыручыларга да дәүләт ярдәм итә. Яшелчәчелек белән шөгыльләнәм диючеләргә орлыгына кадәр бирәбез», – диде ул шушы очрашуда. Авыл җанлы, ихлас кеше дигән фикер калдырды Илшат Габделфәрт улы. Аның белән сөйләшүе рәхәт. Ул – безне, без аны аңладык. Әдәби сүз тылсымы белән сихерләнгән, бераз гына буш вакыты булды исә, кулына әдәби әсәр алган кеше бүтәннәрнең хисләренә сизгер була шул. «Арча турындагы язмалардан бер җыентык туплап чыгарасым килә» – диде ул, бу нияте тиздән тормышка да ашып куяр әле. Булдырам дип тотынса, булдыра торган егеткә охшаган.

Замана авыр дип зарланырга яратсак та, бүгенге көнебезнең матурлыгын, тормышларыбызның җитешлеген һич кенә дә инкар итә алмыйбыз. Моның шулай икәнлеген шик астына алучыларга Арча шәһәрнең мәктәпләренә сугылырга киңәш итәм. Безне капиталь ремонттан соң әле узган ел гына ачылган өченче мәктәпкә алып бардылар. Монда үз укучыларын бакчадан ук тәрбиялиләр (мәктәп бинасында балалар бакчасы да урнашкан). Һәр тәрәзәсеннән кояш караган, сыйныф бүлмәләре ялт итеп торган бик матур мәктәп! Мондый матур җирдә балалар гел «биш»легә генә укыйдыр, мөгаен!

Монда кадәр килеп Арчаның данын бөтен Россиягә тараткан педагогика көллиятенә керми китсәк, ул ни була инде. Бусагадан ук каршы алган «Ләйсән» ансамбле кызларының чыгышын тыңлап, көллият белән танышабыз. Бүген мондый уку йорты республикада нибары икәү генә калган икән инде. Аның берсе Арчада булса, икенчесе Минзәләдә. «Сөембикә» укучыларына Арча педагогика көллиятенең җитәкчесе Гөлнара ханым Гарипова яхшы таныш. Узган елның ноябрь санында аның турында күләмле генә язма да чыккан иде бездә. Бик бәхетле кешеләр эшлидер бу көллияттә. Анда бөтенләй башка төрле энергетика. «Әлифба» музее да бар монда. Бар да бар. Вакыт кына юграк шул. Барысын да иркенләп карап кына булмый. Әле карыйсы нәрсәләребез күп: сәнгать мәктәбе, спорт комплексы, бассейн, Түбән Мәтәскәдә фермер Айдар Сабиров хуҗалыгы («Сөембикә» алар турында да язып чыкты), Түбән Атыда Дамир Хәлиуллинның теплицалары... Ап-ак кар дәрьясыннан шау чәчәктә утырган кыяр түтәлләренә килеп керү шундый кызык икән. Яфраклар арасыннан ымсындырып йомры кыярлар карап тора, төклетуралар мәш килә. Урамда март башы икәнен дә онытырсың. «Кыярларыбызны Казан кибетләренә озатабыз. «Ашан»да сатылган кыярлар – безнеке», – диде Дамир әфәнде. Нитратларга тикшерү узган файдалы кыярлар инде болар.
Ни кызганыч, алдан ният иткән булсак та, «Казан арты» музеена сугыла алмадык. Һаман да шул вакыт кысан. Без сәнгать мәктәбендә балаларның чыгышлары белән гозурланганда, кояш инде офыкка ук чумган. Аерыласы килми генә аерылышабыз. Тагын бер урарбыз әле Арча урамнарын. Җыелышып сөйләшүләр моннан соң ешрак булыр. Хәзер безнең үзебезнең Арча журналистлары берлеге бар. 7-8 апрельдә Арча якташлары очрашуы буласы.

Очрашмыйбызмы соң инде, әлбәттә, очрашабыз.

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Реклама
Хәзер укыйлар
  • «Таккан белән теккән кебек без...» – Кайнана белән ничек торасың син? Минем сыман гомер буе бием белән яшәгән, башкалар кайнаналарын сөйләгәндә сүзгә кушылмаган кешегә бу сорауны бик еш бирәләр. Җавабым гел бер була минем: – И-и, рәхәт бит аның белән! – дим. Чын күңелдән әйтәм! Бер риясыз...
    4675
    11
    118
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 8   Рәфис тә, кайнатам да туасы баланың малай булуын  бик тели иделәр.  Ирем: «Малай тусын, Алладан сорап дога кыл әле», – дип, авылдагы сукыр Фәния карчыкка сәдака да илтеп бирде. Ул заманда туасы баланың кызмы, малаймы икәнен алдан белеп булмый иде шул...
    13405
    2
    90
  • «Ирең яратсын дисәң, кайнанаңны ярат» – Бу – төп нигез. Ишле гаилә! Эшле гаилә! Монда килгән-киткән кеше дә бик күп булыр. Ә син шушы йортның хуҗабикәсе булырсың! Әнинең – кайнанамның туйда әйткән бу сүзләре бүгенгедәй колагымда яңгырап тора. Ул көнне ишеткән теләкләрнең бик күбесе күптән онытылды, ә әнинекеләрне гомерлеккә хәтерләп калганмын. Матур тормышның башы шушы сүздән үк башлангандыр.
    2927
    9
    88
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11 Көн артыннан көн, ай артыннан ай узды. Икенче балама көмәнле вакытымда без, кайнана белән кайната яшәгән йорттан башка чыгып, үз йортыбыз белән яши башлаган идек...
    11687
    16
    76
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 10  Мин, иремне уятмаска тырышып, куенымда мыш-мыш килеп йоклаган баламны саклык белән агач караватка китереп салдым. Өстемдәге пальтомның төймәләрен чишеп, чөйгә өлдем. Урамда апрель башы булуга карамастан бик суык иде шул, кар да эреп бетмәгән. Салкын төндә печән өстендә баламны кысып кочаклаган килеш төн кундым бит.
    14042
    4
    73
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 3 октябрь 2022 - 22:11
    Без имени
    Фикеремне калдырган идем, нигэдер бик озак тикшерэлэр))). Дэвамын котэм. Зур рэхмэт Авторга! Татарча рэхэтлэнеп укыдым. Раушанияны жэллэдем. Нигэ ул шул хэтлем .... юаш булды икэн?!
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 3 октябрь 2022 - 17:54
    Без имени
    Минем энкэем дэ шулай яшэгэн. Балага узгач(мин,а), энисе(минем эбием) кышкы буранга карамыйча, 100 километр ераклыгына карамыйча, ат ж,игеп чанага, узенен, кызын туган оенэ алып кайткан. Э минем "этием", 42 яшендэ исерек килеш кышкы суыкта, алачыкта тун,ып улгэн, "хатыны"(бергэ яшэгэн бичэсе) "исерек син"дип оенэ кертмэгэч....
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 3 октябрь 2022 - 17:55
    Без имени
    Дэвамын котэм, кадерле Автор!
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 30 сентябрь 2022 - 09:42
    Без имени
    Бер конне Ирегез егетегезгэ узе сойлэп бирэчэк сезнен кем икэнегезне. Ох ялгышасыз. Иргэ ышанма иделгэ таянма, тем более аерылганга
    Газаплы очрашу
  • 30 сентябрь 2022 - 16:56
    Без имени
    Зур рэхмэт сезгэ! Шундыйтэмне итеп язгансыз! Сезнекуреп сойлэшэсе, утырып чэй эчэсе килеп китте.
    «Ике ишек тишеп, икең ике якка чыгарга язмасын...»
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда