Арчаларга баруларым...

Үземне чын Арча кешесе итеп санасам да, туган авылым Кышкарга атна саен диярлек кайтып йөрсәм дә, районымның бүгенге хәле турында бик аз белгәнмен ләбаса. Заманча урау юл Арчаны читләтеп кенә үткәнгәме, Арча урамнарын урамаганга биш былтыр икән бит инде.

Арча хакимияте якташ журналистларны җыеп, үзара танышу-таныштыру уздырырга уйламаса, тагын бер биш ел гына узар иде әле мөгаен. Хәер, Арчаның көннән-көн үсүе, кичен клубка чыгарга әзерләнүче яшь кыздай чибәрләнүе әнә шул урау юлдан узганда да күренә үзе. Безнең Арчабыз – Татарстанның башка районнары арасында иң матуры дисәм, арттыра диярләр микән? Һәркемгә үзенеке сөйкемле, үзенеке якын булган кебек, миңа да үз районыбызның матур күренүе гаҗәпләндермәсен сезне.

«Арча! Бөтен дөнья сокланыр як» дип язган Сибгать Хәким мең кат хаклы (Сара апа Садыйкова белән бергәләп иҗат иткән «Син йөрәктә минем, Арча» җыры). Сокланырлык икән шул. Арча муниципаль башлыгы Илшат Нуриев әйтмешли, эшлим дигән кешегә бөтен шартлар тудырылган. «Фермер хуҗалыгы башлап җибәрергә телим дигәннәргә миллион ярым акча бирелә. (Хәер, сүз барышында аның теләгән һәркемгә бирелмәве, ә иң элек яхшы гына эшләп күрсәткән кешеләргә бирелүе тәгаенләнде.) Савым сыерларының баш санын арттыручыларга да дәүләт ярдәм итә. Яшелчәчелек белән шөгыльләнәм диючеләргә орлыгына кадәр бирәбез», – диде ул шушы очрашуда. Авыл җанлы, ихлас кеше дигән фикер калдырды Илшат Габделфәрт улы. Аның белән сөйләшүе рәхәт. Ул – безне, без аны аңладык. Әдәби сүз тылсымы белән сихерләнгән, бераз гына буш вакыты булды исә, кулына әдәби әсәр алган кеше бүтәннәрнең хисләренә сизгер була шул. «Арча турындагы язмалардан бер җыентык туплап чыгарасым килә» – диде ул, бу нияте тиздән тормышка да ашып куяр әле. Булдырам дип тотынса, булдыра торган егеткә охшаган.

Замана авыр дип зарланырга яратсак та, бүгенге көнебезнең матурлыгын, тормышларыбызның җитешлеген һич кенә дә инкар итә алмыйбыз. Моның шулай икәнлеген шик астына алучыларга Арча шәһәрнең мәктәпләренә сугылырга киңәш итәм. Безне капиталь ремонттан соң әле узган ел гына ачылган өченче мәктәпкә алып бардылар. Монда үз укучыларын бакчадан ук тәрбиялиләр (мәктәп бинасында балалар бакчасы да урнашкан). Һәр тәрәзәсеннән кояш караган, сыйныф бүлмәләре ялт итеп торган бик матур мәктәп! Мондый матур җирдә балалар гел «биш»легә генә укыйдыр, мөгаен!

Монда кадәр килеп Арчаның данын бөтен Россиягә тараткан педагогика көллиятенә керми китсәк, ул ни була инде. Бусагадан ук каршы алган «Ләйсән» ансамбле кызларының чыгышын тыңлап, көллият белән танышабыз. Бүген мондый уку йорты республикада нибары икәү генә калган икән инде. Аның берсе Арчада булса, икенчесе Минзәләдә. «Сөембикә» укучыларына Арча педагогика көллиятенең җитәкчесе Гөлнара ханым Гарипова яхшы таныш. Узган елның ноябрь санында аның турында күләмле генә язма да чыккан иде бездә. Бик бәхетле кешеләр эшлидер бу көллияттә. Анда бөтенләй башка төрле энергетика. «Әлифба» музее да бар монда. Бар да бар. Вакыт кына юграк шул. Барысын да иркенләп карап кына булмый. Әле карыйсы нәрсәләребез күп: сәнгать мәктәбе, спорт комплексы, бассейн, Түбән Мәтәскәдә фермер Айдар Сабиров хуҗалыгы («Сөембикә» алар турында да язып чыкты), Түбән Атыда Дамир Хәлиуллинның теплицалары... Ап-ак кар дәрьясыннан шау чәчәктә утырган кыяр түтәлләренә килеп керү шундый кызык икән. Яфраклар арасыннан ымсындырып йомры кыярлар карап тора, төклетуралар мәш килә. Урамда март башы икәнен дә онытырсың. «Кыярларыбызны Казан кибетләренә озатабыз. «Ашан»да сатылган кыярлар – безнеке», – диде Дамир әфәнде. Нитратларга тикшерү узган файдалы кыярлар инде болар.
Ни кызганыч, алдан ният иткән булсак та, «Казан арты» музеена сугыла алмадык. Һаман да шул вакыт кысан. Без сәнгать мәктәбендә балаларның чыгышлары белән гозурланганда, кояш инде офыкка ук чумган. Аерыласы килми генә аерылышабыз. Тагын бер урарбыз әле Арча урамнарын. Җыелышып сөйләшүләр моннан соң ешрак булыр. Хәзер безнең үзебезнең Арча журналистлары берлеге бар. 7-8 апрельдә Арча якташлары очрашуы буласы.

Очрашмыйбызмы соң инде, әлбәттә, очрашабыз.

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Ялган никах Танышуларының беренче көнендә үк, ЗАГСка барып, язылышырга гариза биреп кайткан кыз белән егет хакында Нурсөянең моңа хәтле ишеткәне булмады. Андый хәбәр колагына чалынса да, әллә юләр инде болар, дип бармагын чигә тирәсендә борудан башка берни дә кыла алмас иде кебек. Әгәр дә ки уйламаганда-көтмәгәндә ул юләр кыз үзе булып чыкмаса!..
    8042
    0
    81
  • Әти өйләнә Әни үлгәнгә инде биш ел. Әнине югалтуны бик авыр кичерде әти. Хәтта башта минем белән сөйләшми йөрде, үз эченә бикләнде. Аны безнең янга күчергә үгетләдем, әмма ул яшәгән фатирымны калдырмыйм дип каршы килде.
    7320
    2
    73
  • Балаларына сыймаган Галия әби Сәяхәт вакытында нинди генә кешеләр күрмисең дә, нинди генә тарихлар ишетмисең – үзе бер китап язарлык. Поездда язмыш тарафыннан гомернең бер аралыгына очраткан юлдашлар бер-берләренә җаннарын бушата, шатлык-кайгыларын сөйли. Бу юлы да шулай булды...
    3539
    1
    38
  • Хыялдагы ир-ат  Үсмер чакта ук  ничек тә булса бай тормышта яшәргә кирәк дип нәтиҗә ясадым. Телевизордан күрсәткән гламур тормыш кызыктыргандыр, мөгаен. Әмма кыяфәтем бай егетләр артымнан чабып йөри торганнардан түгел иде. Гомумән, күбәләк кебек бер егеттән икенче егеткә очып йөрергә дә яратмадым. Ныклы карарга килде: укыйм да, җитәкче булырга тырышам. Ул вакытта бай ир дә кирәк булмаячак. 
    4195
    1
    38
  • Укытучым Их, вакыт дигәннәре! Ник сез шулай бик тиз агасыз соң? Азга гына булса да мәктәп елларына кайтып киләсе иде лә... Миңа инде 30 яшь, 16 яшьлек  чагым әле кичә генә кебек...  
    3416
    0
    24
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 25 май 2022 - 12:23
    Без имени
    Мэчет юк иде диеп, язучыга бэйлэнергэ кирэкми, документ тутырмаган ла, ул! Бер ялгыз апа-эби йортында жыелып намаз укыйлар иде, анда йоруче бабайлар да байтак иде. Олылардан ишетеп белэбез Талип бабай турында. Булдырасын, Фагилэ!
    «Фәрештәләр төшемдә дога өйрәтте»
  • 24 май 2022 - 23:21
    Без имени
    Узен язасын гел ирём бн кинэшлэшэм дип, узен Кэйна Сузен тынлыйсын, монда анлашылмый, ыганыч баксов сина
    Кайнанам мине карак дип уйлый бугай
  • 24 май 2022 - 20:41
    Без имени
    Барлык кызларны да бер калыпка салмагыз әле. Егетләрнең кузләре шундый җилбәзәк кызларга төшә дә, аннан соң барлык кызларны гаепли башлыйлар. Шәhәрдән кайткан кызны озатмаса, авылда уңган, акыллы кызлар беткәндер. Озаткан егеткә сантый дип әйтерлек кыз бик төпле тугел икәне билгеле инде. Дөрес, кызларның да сайлау хокукы бар. Тик акыллы кыз моны мөмкин кадәр упкәләтмичәрәк эшли
    Яраткан кызым миңа «Сантый» кушаматы такты
  • 24 май 2022 - 18:05
    Без имени
    Молодец! Уч итеп, тырышып кеше булган. Кемдер уч итеп эчэргэ сабышып, юлдан язык иде
    Яраткан кызым миңа «Сантый» кушаматы такты
  • 24 май 2022 - 10:32
    Без имени
    Бэясен белмим эни, апа, эби булэк итте диегез.Шл вакытта кайнанагыз яна кулмэкне чыгым тугел, керем итеп кабул итэр бэлкем.
    Кайнанам мине карак дип уйлый бугай
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда