Көчләп яраттырып булмый

Американы ачу чорында чит илләрдән килгән кунаклар һәм колонизаторлар бу җирләрнең алтынга гаять бай икәнлеген ачыклаганнар. Шушы алтынга ия булу өчен, алар җирле халык  — индеецларны — алдап, алардагы алтынга алмашка арзанлы пыяладан ясалган төймәләр тәкъдим итә торган булганнар. Шомартылган пыяла эшкәртелмәгән алтыннан матуррак күренгәндер инде, шуңа да кыргый индеецлар мондый алыш-бирешкә бик теләп риза булганнар. Нәкъ менә бүгенге кешеләр кебек инде. Дөресен генә әйткәндә, без дә арзанлы пыяла һәм пластикка алданып болай да бөртекләп җыела торган бәһасез затлылыгыбызны җуеп бетерә яздык бит.

Әле искә төшереп, куен дәфтәремә язып куйдым. Соңгы тапкыр әдәби китапны июнь аенда укыганмын икән. Аннан соң 3 ай узды, китапка тотынып та карамаганмын. Юк, вакыт юклыктан түгел бу, мәсәлән, оят булса да, әйтим, һәр фатирга килә торган реклам гәҗитен карап чыгарга, интернетта блоглар укырга вакыт табам бит, димәк, китапка да табылыр иде ул. Соңгы тапкыр театрга баруым мартта ук булган. Инде яңа сезон башлана, кесәмдә берничә җиңел шоу-концертка билет бар, театрга билет алу турында уйлап та карамаганмын әле, премьералар белән дә кызыксынмаганмын. Музейга баруыма да ел ярымлап вакыт үтеп киткән. Димәк, үзем дә сизмәстән, мин буш вакытымны юк-барга әрәм итәм түгелме соң?

Тагын шуны беләм: соңгы тапкыр китапны мәктәптә укыган һәм аннан соң инде 10-15 еллап кулына китап тотып карамаган милләттәшләрем дә бихисап. Академия театрындагы хәлләрдән бөтенләй хәбәрдар булмаган кешеләр тагын да күбрәк. Дөнья сәхнәсендә татарларны танытып йөргән милләттәшләребез белән кызыксынмаучылар бигрәк тә күп. Аның каравы, авыл клубы дәрәҗәсенә кадәр генә үскән һәм башкага сәләтле булмаган башкаручылар белән бик тә теләп кызыксыналар алар.

Беләм, хәзер күпләр «көчләп яраттырып булмый», «кызыксыну булмагач, димәк, кирәге дә юк» диячәкләр. Минем бу мәсьәләгә үз принципиаль карашым бар. Халкыбызда затсызны нәселсез дип атау бар, һәм бу үтә дә дөрес тәңгәллек. Һәр буын үзеннән соң үсеп килә торган буынны үзеннән зыялырак һәм затлырак итеп тәрбияләргә тиеш. Шул очракта гына милләтнең (димәк, нәселнең дә) киләчәгенә өмет белән карарга була. Белемнең бер өлешен үсеп килүче буын үзе тапса, бер өлешен без бирә алабыз, өлге була алабыз. Без балаларга фикер йөртә белерлек киң мәгълүмат, тарихи белемнәрне, үз милләте белән горурлану хисен бирә алабыз, башка милләтләр вәкилләре арасында ким булмасыннар өчен, дөньяда үзләрен горур тотсыннар өчен җирлек тудыра алабыз. Зыялы булуыбыз шуңа кирәк. Файдалы белемнәрне, хис-кичерешләрне эзләп, аларны җыеп йөрү шуңа кирәк!

Хәзер кыйммәтләр алмашыну турында чаң сугу бара, үсеп килүче буынны матди як, матур тормыш кына кызыксындыра дип борчылышабыз. Ә ул буынны кем үстерә соң? Менә хәзер – без үзебез үстермибезмени аны? Без түгелмени ул җырчы концертына барып, аның җырлавына караганда, күлмәге белән ныграк кызыксынучылар? Без түгелме ул хөрмәтле әдибебезнең китабын укыйсы урында арзанлы, мәгънәсез «Кухня» сериалын караучылар? Безме әле ул музейларга юлны онытып, брендовый кибеткә генә йөрүчеләр? Безне хәзер мәгърифәтле халык дип әйтеп буламы соң?
Бу темага бик озак итеп һәртөрле тармакларына кереп китеп сөйләшеп була. Ләкин бу юлы җәелү кирәкмәс. Тел төбемне аңлагансыздыр. Фикерләрегез булса, языгыз, гәпләшик.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (1)
Cимвол калды:
  • 17 март 2020 - 07:46
    Без имени
    Бик урынлы, акыллы язма.
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8388
    10
    103
  • Егетемне кыйнадым – Ышанмыйсызмы? Чынлап әйтәм! Ул бу хакта хәтта полициягә хәбәр иткән.
    8681
    2
    71
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    8393
    8
    67
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4007
    2
    47
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 22 июль 2021 - 16:52
    Без имени
    Мондый язмаларны еламыйча укый алмыйм,чонки минем бабамда узган ул концлагерларны,9май житсэ бакча артына чыгып жылый иде, соныннан Аны оправдали, ещё орден бирделэр,Бер солдаты коткарган очен,рэхмэт Ана,онытмаган...
    Ева-Мөслимә
  • 22 июль 2021 - 11:16
    Без имени
    берниге дэ борчылма. ускенем. Вакытында. белгенсен. шунысына. соен. борчвылма. Узеннен чын. тормышын. алда. эле. Андыйларны. Аллахе. тагэлэ. кичерми. жэзасын. алыр. борчылма.
    Егетем... ике бала атасы икән инде
  • 23 июль 2021 - 11:25
    Без имени
    Бик аянычлы,котычкыч хэл.эх өлгермэгэн шул ана.рэхмэт Физэлия,уңышлар сезгэ.
    Киселгән муел  агачы
  • 22 июль 2021 - 20:00
    Без имени
    И это пройдёт.. Дигән бер акыл иясе. Тормыш тәҗрибәсе шулай туплана инде ул. Кешегә ничек ышанмыйсың... Андый подоноклар да бар инде ул. Елама дип әйтү җиңел лә ул. Син ела, ләкин аңардан файда булырмы дип уйла. Шулай булгач, яшеңне әрәм итмә. Ә ул киләчәктә барыбер бер кирәген алачак. Андыйлар гомергә үзгәрми. Бәхет телим сиңа.
    Егетем... ике бала атасы икән инде
  • 19 июль 2021 - 22:04
    Без имени
    Табаң юк мени, әзрәк башын "сафландырып" алырга. Нинди чит хатын белән язышу ул, син дә аның иренең номерын тап та языша башла. Белми дип тыныч кына йөрмәсеннәр. Син әдәп саклаганда алар мәхәббәт уенын башларлар. Котырту түгел, баштан үткәнгә язу. Сөйләшәсе килсә, ире белән сөйләшсен. Чит ир әйбәт инде. Гаилә алып бару түгел бит. Син юганны киеп, ашатып эчертеп чыгарасың,. Тәтиегет тапкан. Үзенекен тәти итеп тотсын да сөйләшсен. Язып җмбәр үзенә, иреңә язам дип.
    Ирем телефоннан башка хатын белән языша
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан