Ләйсән яңгыр

Яшь рәссам Ләйсән Мәрданшина белән мин Казанда Бөтендөнья татар яшьләренең V Форумы барган көннәрдә таныштым. 
Җыенга килгән кунакларның һәрберсенә дә милли бизәкләрдән генә торган открыткалар җыелмасы бүләк иткәннәр иде, «авторы – Мәскәү рәссамы» диделәр.

Минем исемем Ләйсән. Ул миңа бик ошый! Татарча «кояшлы җылы яңгыр» дигәнне аңлата...



Үзенең «Ләйсән иҗаты» дигән блогында яки сайтларда яңа эшләрен тәкъдим итәр алдыннан ул һәрвакыт сүзен шулай башлый. Ләйсән яңгыр... «Ни өчен рәсемнәреңдә яңгыр болай күп?» – дияргә теләүчеләр­гә алдан ук җавап биреп куюы бугай. Ә яңгыр Ләйсән иҗат иткән рәсемнәрдә, чынлап та, еш «ява»: тамчы-тамчы булып та тама, нокта-нокта булып та сибәли, сызык-сызык булып та коя... «Яңгыр – тормыш дигән сүз, ул минем хыялымны баета, мин аннан иҗатыма илһам алам», – ди Ләйсән.



Тирә-юнендәге бөтен нәрсәне, хәтта Сөембикә манарасын да милли чигешкә төргән Ләйсәнне «Мәскәүдән» дисәләр дә, ул үзебезнең Казан кызы булып чыкты. Шушында туган, шушында үскән, укыган, татар рухы аның үзенә дә сиздермичә генә җанына биредә сеңгән. Казан сәнгать училищесында белем алган. Аннан – Санкт-Петербург мәдәният һәм сәнгать дәүләт университетының информацион технологияләр һәм медиадизайн факультетын тәмамлаган.  



Ләйсән, әйткәнемчә, бөтен нәрсәне дә милли бизәккә күмә: агачларга караса – агач яфракларын, җиргә күз төшерсә – аяк астындагы чуерташларны, тәрәз төбендәге чүлмәкле гөл савытларын, гөлнең үзен – аның дөньяга баккан һәр керфеген, өстәлдәге – чәйнек-чынаякны... Яңа ел тылсымына күмелеп бәйрәмчә басып торган яшел чыршыларына кадәр милли бизәкле кием кигән аның. Чыршы ботакларына эленгән аллы-гөлле шарлар турында әйтмим дә! Ә Сөембикә манарасы рәссам хыялында беркайчан да кабатланмый: ул гел яңача – бер рәсемдә Сабантуйга барырга җыенган туташларны хәтерләтсә, икенчесен­дә лалә чәчәкләреннән генә торган «күлмәген» киеп ала да, җитдиләнеп кала... Татар орнаментында еш очрый торган бизәк-элемент – лалә чәчәге Ләйсән рәсемнә­рендә дә шактый күп. Алар – төрле-төрле: берсе аркылыга җәелә төшкән, икенчесе, киресенчә, буйга сузылган, шәрыкча җете төсле буяулар белән ясалганнары бар, эчендәге бизәкләре кар бөртекләрен хәтерләткәннәре (җәен күрсәң, ул бизәкләрне, мөгаен, тузганакларга охшатырга булыр иде!)...



– Татар дөньясы, татар сәнгате белән чын-чынлап кызыксына башлавым ирем аркасында булды, – дип сөйли Ләйсән. – Ул да мин укыган Санкт-Петербург мәдәният һәм сәнгать университетын тәмамлады. Кызыл дипломга! Белгечлеге буенча – информатик-дизайнер. 2007 елда Айдар диплом яклады. Аның диплом проекты «Татарлар. Милли мәдәният» дип аталды. Татар халкының тарихына һәм мәдәниятенә багышланган беренче эше – беренче дискы иде ул аның...  



«Айдар мине ярты сүздән аңлый. Ирем һәр эштә дә иң беренче ярдәмчем, иң беренче киңәшчем», – ди Ләйсән. Бер-берсенә таяныч булып яшәүче бу иҗади гаиләнең уртак проектлары да шактый. Һәм аларның барысы да татар дөньясы белән бәйле! Күптән түгел генә үзләренең дизайн-студияләрен оештырганнар. Ирле-хатынлы Мәрданшиннарның иҗаты белән Интернеттагы сайтлары тулысынча таныштыра: монда аларның сынлы сәнгать әсәрләре, график эшләре дә, фотосурәтләре, видео, мультимедиа проектлары да, әллә никадәр татар бизәкләре һәм орнаментлары да тәкъдим ителгән. Татар стилендә дизайн эшләүләрен сорап мөрәҗәгать итүчеләр дә шактый аларга. Бик күпләргә Айдар белән Ләйсәннең Tatarmarket өчен иҗат иткән футболкалар дизайны ошый. Футболканы киючеләрнең яшь үзенчәлекләрен исәпкә алып, милли бизәкләр кулланып эшләнгәннәр. Ерактан күренеп, балкып торучы язулары да күңелгә хуш килерлек – «Мин – татар кызы», «Мин – татар малае», «Мин – татар», «Аллаһ сакласын»... 



Инде кабат открыткалар турында. Mardesign студиясе «Татар открыткалары» дигән ул набор-җыелманы (аларның кайберләрен без календаребыз бизәлешендә кулландык) сувенир-бүләк итеп әзерләгән. Татар мәдәниятен һәм сәнгатен сөючеләргә, чыннан да, зур бүләк!
– Казанга кайткач, сувенирлар сата торган кибеттән-кибеткә кереп, милли бизәкле открыткалар эзләдем, – ди Ләйсән. – Казан күренешләре төшерелгәннәре тулып ята – миңа кирәклесе юк! Шул вакыт туды да инде бу идея. Андый бизәкләр миндә бит бик күп. Аларны бизәкле композицияләр яки иллюстрацияләр дияргә дә була. Мин күп вакыт эшләремә исем дә бирмим, аларны «рәсем үрнәкләре» дип атау үземә ошыйрак төшә. 



Яшьләр – форум делегатлары открыткаларымны бик яратты! Танып, яныма килеп рәхмәтләр әйттеләр. «Кайсын кемгә җибәрергә икәнен тәгаенләп тә куйдым инде», – диючеләр дә булды. Соңыннан Интернет аша аралашканда да әйттеләр, кемдер открытканы Япониядәге дустына җибәргән, икенчесе – Франциядәге танышына. Ә кемнедер минем открыткаларым рухландырган – үз сәнгать әсәрләрен иҗат итәргә этәргән...
Татар нәкыше, татар бизәге иҗади хыялларымны чынбарлык итәргә юл ача!
Ләйсән, бик тыйнак кына итеп, «кемнедер» генә дисә дә, беләм, аның рәсем үрнәкләре кул эшләре белән шөгыльләнүчеләр өчен чын хәзинә! Сандык тулы табыш! Интернет киңлекләре буйлап идея эзләп йөрүчеләр аңа килеп тап булгач әйткән сүз бу. Аның бизәкләрен аппликациядә дә, чигүдә дә, фетр һәм башка материаллар белән эшләгәндә дә кулланырга була. Мендәр тышы, сөлге башы, тәрәзә кашагасы, кулъяулык... Өегезне үзегез теләгәнчә бизәргә телисез икән, рәсем үрнәкләрен Ләйсән иҗатында, һичшиксез, табарсыз. 
Күпләргә яшь рәссамның үз эшләрендә күп төсләрне берьюлы куллануы ошый. «Төсләргә бай булуым анысы минем күңел халәтемә, кәефемә бәйләнгән, – ди Ләйсән. – Ачык, якты төсләргә, хәтта чуарлыкка тартылу татар кешесенә хас күренеш ул».  



«Татарның заманча бизәк, нәкыш иҗатына багышланган сайтлар юк диярлек. Mardesign студиясенең төп бурычы – татар орнаментлары һәм бизәкләренең электрон базасын булдыру», – диләр Мәрданшиннар. 

...«Яңгырдан илһам алам», – дигән иде Ләйсән. Илһам чыганагының икенчесе, юк, ялгышам, беренчеседер – кызлары. Айдар белән Ләйсәндә икәү алар – Сөембикә һәм Сафира. «Олысы тугач, дистәләгән генә түгел, йөзләгән исемне хәтердән уздырдык, – ди әниләре. – Сөембикә барысыннан да матуррак тоелды. Әтиләре ягыннан нәсел тамырлары Сөембикә ханбикәгә барып тоташа бит!»



Мәрдашиннарның сайтлары: http://www.mardesign.ru/


«Сөембикә» журналы, № 12, 2012.
 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Юлдаш Бүген – 2 гыйнвар. Алиянең генә туган шәһәрен инде өч ел күргәне юк. Күңел ярасы өч ел буе төзәлмәде... Төне буе елап чыкканнан соң кисәк кенә җыенды да, өч ел элек Мәскәүгә чыгып китте ул...
    7971
    1
    76
  • Яңа ел төне сере – Сәлам! Тагын бер ел үтеп китте. Очрашу төне җитте...  Телефон экранында көтелгән һәм таныш сүзләрне күрүгә Ләйлә  елмаеп куйды. Онытмаган! Быел да үзе беренче яза... Яңа ел төнен каршы алганда нәкъ төнге өчтә... Менә инде унынчы ел шулай...
    9017
    2
    66
  • Тапкыр малай Әнисе тиз генә кайтмады. Ул, гомумән, кайтмады. Хәбәре дә юк, үзе дә. «Суга төшкәндәй югалды», – дип пошынып, елап-сыктап йөрде Фатиха апа. Әтисен госпитальдән кабат фронтка җибәргәннәр. «Хәдичә килеп җитә алмады», – дигән ул хатында. Ризык төягән Хәдичә, мөгаен, ач гидайлар кулыннан кичкәндер дигән уйда тукталдылар. 
    6126
    3
    58
  • Хат язучы Көтелмәгән хат Айдарның бөтен күңелен актарып ташлады. Кайтасы көнен минутлап санап көтә солдат. 
    4394
    0
    50
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:57
    Без имени
    Русчалап.Безумно люблю дигән шул була инде.Шулай тиеш диеп үскән инде ул эгоист булып.Бүген иртәгә ата анасы булмаса нишләр ул Ринат дигән әфәнде! Бер пример языйм әле.Улыбыз өйләнгәч первый взнос бирдек квартирага.Икенче ел үзебез диңгезгә киттек.Туган тиешле берәү аптырады,түләп тә беттегез мени ипотеканы диеп.Ир әйтте,15 ел мин ялда итмәсәм,ком кебек коелып бетәм бит,ярдәм иттек,хәзер инде үзләре диеп.Аллага шөкер тырышып эшләп улым киленем түләп беттерделәр 7 ел эчендэ.Универда түләп укыттык,әйдә инде дальше сами.....Икенче улыбызга да шулай ук, укыттык,ярдәм иттек квартира алганда...
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:42
    Без имени
    Чишмә районы Сафар авылына кунакка кайтып йөри идем.Әңкәйнең икетуган апаларына.Шунда улы әйтте,клубка чыгабыз,минем яннан ерак китмә,бездә урлыйлар кызларны диеп.40 ел элек.Әле ничектер белмим.Башка район егетенә кияүгә чыктым.Бер белмәгән кешегә ярәшеп китүләр,ай һай авырдыр.Ә йөрегән егетенә чыкса бу инде урлау түгел,бу алдан уйланган сценарий гына.
    Минем карт әбиемне дә, әбиемне дә, әниемне дә урлаганнар
  • 26 гыйнвар 2022 - 21:41
    Без имени
    Хэзер куп инде андый гаилэлэр,балалар дип яшэуче,куплэре ипотека тули бит,чынлап та берэр башка эйбер алырга уйласалар,эти-эни узлэре ярдэм кулын суза,булыша алганнарына соенэ-соенэ.
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 26 гыйнвар 2022 - 22:00
    Без имени
    Безнен аниебез гел шулай пешерер иде коймакны без торганчы мичка ягып тамле ислар боронны кытыклап уята иде . И гомерлар анида юк хазер андый мичта юк ...без исанбез
    Мич коймагы
  • 26 гыйнвар 2022 - 12:46
    Без имени
    Сез балалар кеше булсын дип яшэгэн очен алар шундый эгоистлар. Нишлэптер эчеп йоручелэрнен эти-энисе кадерле була, алар узлэре турында уйлыйлар. Ризалашыгыз, тик узегезнен кайтып керергэ урыныгыз булсын.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда