«Сөембикә», «Моңлы Сөембикә»

Чаллы рәссамы Мәдияр Хаҗи иҗатының аерым бер үзенчәлеге бар. Ул безне урап алган гап-гади мохитнең кабатланмас, могҗизалы матурлыгын кылкаләм ярдәмендә күрсәтә белә. Аның сурәтләрендә күбесенчә ачык, җете төс өстенлек итә. Рәссамның дөньясы якты, шул ук вакытта анда талымсызлык юк.
Мәдияр Хаҗиның олы сәнгатькә килү юлы гади. Казан сәнгать училищесын тәмамлаган рәссам хәзер үзе укытучы. Аның картиналарын танып алу бик җиңел. Мәдияр Хаҗи пейзаж, натюрморт, портрет жанрларында яратып эшли. Әмма бу рәссамның иҗатын мәгънәле иткән нәрсә – тарихи темаларга язылган картиналар. 

Шунысы үзенчәлекле – тарихи темаларга иҗат ителгән әсәрләрнең үзәгендә һәрвакыт хатын-кыз тора.

Кайвакыт картинада тарихи сюжет та юк кебек, әмма рәссам үз максатына «Кувшинлы кыз»дагыча, милли киеменә төренгән күркәм хатын-кыз сурәтләре аша ирешә. Күңелләрне җәлеп итә торган сихри балкышлы буяулар фонындагы болгар хатын-кызының барлык кайгылары да һәм шатлыклары да сиңа аңлашыла, аларны шулчаклы үз итәсең. Кылкаләм талантлы рәссам кулында ниндидер серле көчкә ия. Бу тылсым барлык әсәрләр өчен дә хас нәрсә! «Сөембикә», «Болгар кызы», «Уйлану», «Тормыш мизгеле», «Шәһри Болгар» һәм башка дистәләрчә картиналар моны ачык дәлилли. Рәссам тормыш-яшәешнең Матурлыкка, Мәңгелеккә омтылган рәссам гына чишә алган бөек серен безгә оста бәян итә белә. 

Халкыбызның кадерле кызы Сөембикә ханбикәнең гүзәл образын да рәссам үзенчә иҗат итә. Бу темага кагылышлы дүрт әсәрне күздән кичерү дә җитә. Аларның икесе – «Казан патшабикәсе» белән «Сөембикә улы белән» дигәннәре майлы буяулар һәм айлы мәчетләр, хан пулат-сарайлары фонында сурәтләнгән. «Сөембикә» һәм «Моңлы Сөембикә» дигәннәрендә ханбикә образы пыялада, символик галәм фондында бирелгән. Картиналарга җирлек итеп файдаланылган символик пейзажлар ислам диненең тирән фәлсәфәсенә ишарәләп, әсәрнең эчтәлеген ныграк ачарга булышалар.

Быел «Татарстан халык рәссамы» дигән мактаулы исемгә лаек булган Мәдияр Шәрип улы Хаҗиның иҗатында хатын-кыз образлары бик еш очрый торган мифологик тема да күренекле урын алып тора. «Зөләйха», «Сак-Сок», «Ай сылуы», «Алтынчәч», «Таһир-Зөһрә (триптих)» кебек традицион халык геройлары һәм «Мәхәббәт җыры» циклындагы яңа егәрле образлар кылкаләм остасы әсәрләрендәге милли шигърилек-поэтик төсмерләрне ачык чагылдыралар. 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Гөр-гөр килеп яшәү «Бар әле...» дигән эш барлыгын беләсезме? Без белми идек, Актаныш районы Пучы авылында аңлаттылар.
    3319
    5
    124
  • Җизнәм Көнозын елап ятам, миндә берәрсенең эше булсачы! Чынында еламыйм да инде хәзер, туйдым, күз яшьләре дә чыкмый, көчәнсәм дә.
    10447
    5
    69
  • «Бүтән әнием юк...» – Әнием Картлар йортында минем...
    8931
    11
    61
  • Дуслыкның чиге бармы? Искән җил аның күлмәген тәненә сылады да, түгәрәкләнеп килгән корсагы сизелде. Ир моны күреп, тетрәнеп китте. Ул сүз әйтә алмаслык дәрәҗәгә җитте. Хатынының корсагыннан күзен ала алмады.
    5760
    0
    60
  • Көнче киленем Берничә көннән соң Алсу миңа үзе шалтыратты. «Әни, мин өй җыештырыр идем, Булат белән урамда йөрергә килә алмассыңмы», – диде. Ярты сәгать эчендә аларның ишек төбендә идем.
    3954
    1
    45
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 29 ноябрь 2021 - 12:37
    Без имени
    Физәлиянең барлык әсәрләре дә тәрбияви, матур эчтәлекле, бик яратып укыйм рәхмәт.Баласы ана назына, иркәләвенә мохтаҗ чагында, чирле баласын ташлап киткән кешене ничек кичермәк кирәк, бу очракта мин Илүсне гәепләмәс идем
    ​Югалган әни
  • 28 ноябрь 2021 - 19:09
    Без имени
    Июнь аенда туучыларныкы тамчы да туры килми.
    Туган ай буенча холык билгеләү
  • 29 ноябрь 2021 - 02:43
    Без имени
    Нинди үрнәк гаилә. Фәнил абыйдан күпкә яшь, мин алай булдыра алмас идем.
    Нәселнең матур киләчәге – тамырларның нык булуында
  • 29 ноябрь 2021 - 10:39
    Без имени
    Гафу итегез бэлки мин дорестэ уйламыймдыр ,чирле баласын ташлап китткен (эни )кешене миндэ гафу итэ алмас идем ,устерген ,аякка бастырган гына чын эни булып каладыр ул ,кайберэулэр ния эзлэп бармаган ул дилэр ,э ния анарга ул хазер кирэк ,бэлэкэй чагында ,чирле чагында балага кирэк булган ,хазер бер кирэгедэ юк ,узе кермэген бит димэк ана кирэкмэген улы ....
    ​Югалган әни
  • 26 ноябрь 2021 - 17:41
    Без имени
    Ришат бэхетле булыгыз концертынны карадым тетевизордан семья белэн искиткеч мэгнэле матур Мишэрский эйтсэм натуральный булды Унышлар балам сина хэр яклап бик матур жырлыйсыз!!!
    Ришат Фазлыйәхмәтов: “Начар сүз әйтүчеләр Тәтишкәмне белми...”    
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан