​Гомер бүләк итәм...

(Бала табу йортында бала белән бергә туган ертык фикерләр)


Бала тапканнан соң палатада ятам

Рухы белән көчле хатын-кызлар гына бездәге бала табу йортларында бала таба ала. Бу җөмләдә, кызганыч, басым «бездәге бала табу йортларында» дигән сүзтезмәгә төшә. Техник җиһазландыру-аппаратура югары дәрәҗәдә, табиблар үз эшләренең остасы, әмма хатын-кызны әйләндереп алган диварлар, коридор, ашханә, туалет-душ дигәннәре, чиста булса да, әйтерсең лә, югарыда әйтелгән рухны сындыру өчен махсус шундый ямьсез һәм иске. Кайбер әниләр сабыйларына гомер бүләк иткәннән соң да, палатада урын булмаганга, коридорда ятарга мәҗбүр хәтта. Киноларда күрсәтелә торган матур бүлмәләр – кайда алар?..

«Тулгак ешайгач, кабаланмыйча роддомга җыенасыз. Су китсә, ашыгарак төшәсез», – курсларда шулай өйрәттеләр. Миңа исә, яшем утыздан узганга күрә, тулгак башланганны бала тудыру йортында көтәргә тәкъдим иттеләр. Шулай эшләдем дә. Кемдер ул тулгак тотуны көтеп морадына ирешә, срогы 41 атнадан узучылар исә стимуляциягә дучар ителә – махсус дару, гель ярдәмендә тулгакны чакырталар. Аналык муентыгын табиб үзе дә ачарга мөмкин. Әмма бу да ярдәм итмәсә, бала ятучы куыкны тишеп, капельница билгели... Күрше өстәлдә яшь ана ята – җан ачысы белән кычкыруы әле дә хәтердә, мин дә шулай кычкырдым микән?..

Бала тапкач ук акушерканың кесә телефонымны китереп бирүенә шатланып бетә алмыйм – иремә дә шылтыраттым, сабыебызны фотога төшереп, аңа ММС та җибәрдем. Каталкага яткызып, бала тапканнар катына алып киттеләр. Әйберләрем тутырылган пакетлар да шул каталка өстенә өелде. Матур кинолардагы хастаханәләргә якын да килми безнең бала тудыру йортларындагы шартлар... Әмма тора-бара болар хәтердән юып төшерелә – «котылдым!» дигән эйфория генә кала.


Эйфориядән соң

Урыннан торып йөрергә куштылар. Бу минуттан инде үзеңне үзең карыйсың. Кан­га батканмын икән. Юыну әйбер­лә­ремне көч-хәл белән эләктереп, үземә генә ышанып, коридорның икенче очында урнашкан душка юнәлдем. Биредә оят дигән нәрсә юга­ла икән. Кешенең кешедә эше юк – тузган чәч, сыгылып төшкән билләргә игътибар итмисең – таплар калдыра-калдыра коридор буйлап атлыйсың...
Кызымны көненә җиде мәртәбә имезергә алып киләләр. Әле сөт тә юньләп төшмәгән – ни суырадыр балакаем? Ач кала – алып киткәндә елый. Аңлыйм – балалар бүлегендә туклыклы катнашмалар бирерләр. Ә ашатмасалар? Әни йөрәген җиңел генә тынычландырырмын димә.

Палатадагы барлык әниләр нарасыйларыннан башка берни күрмәскә әйләнә. Арабыздан беребез генә тик ята. Аның игезәк балаларының берсен, хәле авыр булганга, үзәк хастаханәгә алып киттеләр, икенчесе исә аннан да хәлсезрәк – биредә инкубаторда, урыныннан кузгату хәтәр. Без бала имезгәндә ниләр генә кичермидер инде ул... Ә түр караваттагысы – яшь кенә үзе – монысы икенче баласы икәнен, берен­чесе­нең башындагы шеш аркасында ике яшендә үлүен әйтеп салды. Баласы турында сөйлисе килә – сизәм, әмма сораулар бирергә бере­безнең дә йөрәге җитми. Күренеп тора – ул байтак күз яше түккән – табибларга әлеге диагнозга карата тыныч кына сораулар бирә ала – «Томографияне кайчан ясатырга мөмкин? Беренчебезнең шеше тумыштан дип әйттеләр соңыннан, югыйсә УЗИ берни дә күрсәтмәгән иде... Нәселдән килмидер бит бу?» Үземне чолгап алган язмышларны күңелгә якын алмаска тырышам. Булмый. Мине ике кешелек палатага күчерделәр – алты айлык булып туган игезәк балалары инкубаторда ятучы тагын берәү. Баламны имезергә алып килгәндә ул бичара ниләр уйлый икән? Үземнең кичергәннәремне әйтә алам – мин имезгәндә, ул сөт суыртучы аппарат белән күкрәккә төшкән сөтен сава иде. Аппаратның битараф тавышы кызымны матур сүзләр белән иркәләргә киртә була алмады. Палата тынлыгында аппарат шаулавын, яшь әнинең туганнары белән бертуктамый телефоннан сөйләшүен тыңлыйбыз. Ул хатынны үзе кебекләр янына урнаштырсалар, бер-берсе белән сөйләшеп, күңел яраларын бушатырлар иде. Әмма персоналның моны уйларга вакыты да, мөмкинлеге дә юк. Гаепләп әйтүем түгел, ул мөмкинлек юк – шуның белән шул.


Балам өчен өзгәләнүләр

Баламны имезергә алып килмәделәр. «Аны капельница астына салдылар», – яшь кенә нянечка күзләрен шарландырып миңа карый. Йөрәгем, әйтерсең, убылып төшеп китте! Балалар блогына барып җиттем җитүен, кемгә мөрәҗәгать итәргә? Көчкә педиатрны табып алдым. «Сары төшкән. Лампа астында яткыру ярдәм итмәде. Капельница куйдык». Нәрсә ул сары төшү? Сабый үзен ничек хис итә? Нәни генә кан тамырларын энә авырттырмыймы?! Яңа туган балаларда бу авыру еш очрый, ул баланың кан һәм тукымаларында билирубинның (гемоглобин таркалганда хасил була торган пигмент) җыелуыннан барлыкка килә икән. Канда билирубин артып китсә, ул мигә үтеп кереп, үзәк нерв системасының күзәнәкләренә зыян китерүе мөмкин. Кичем балалар бүлеге янында таптанып узды. Кечкенә балаларын югалтып, акылдан шашкан хатын-кызларның хәлен элек аңлап бетерми идем. Хәзер исә шуларны уйласам, тетрәнеп куям... Акылдан шашуларына ышанам. Хәтта йөрәк әрнүләрен үземә «үлчәп» карый алам. Аллам сакласын... 


Тагын киләсем килә!

Күңелем белән яңадан беренче көнгә әйләнеп кайтам. Бала тапканнан соң дүрт кенә сәгать узды. Авыртмаган җир калмады сыман. Хастаханәдә уздырган ул көнемне искә төшерәм. Барлык процедуралар, табибның авырттырып караулары, үтереп бил һәм арка сызлаулар, тулгак, ачысы, җөй салулар... 

Ә акушерка баламны күкрәккә салуга... ирексездән елмаеп җибәрәм. Бер табибка, бер акушеркага карыйм, янәсе, күрәсезме, нинди матур минем кызым?! Мондый бала күргәнегез булмагандыр әле?! Үзем өчен бөтенләй көтелмәгән ачыш ясадым – хастаханә шыксызлыгы да, кече персоналның (кайбер-ләренең) тупас булуы да рухны сындыра алмый икән. Ни дисәң дә, бу авырлыкларга түзәрлек икән...

P. S. Мин яткан бала табу йортында капиталь ремонтка әзерләнәләр. Икенче баламны матур йортта табачакмын!


ИГЪТИБАР
Бала тапканнан соң аналык каннан арына башлый, ул чистара, элекке хәленә кайта. Күремгә охшаган канлы сүл (лохияләр) килү ике-өч, хәтта алты атнага да сузылырга мөмкин. Алар кимергә һәм куәтләнергә мөмкин. Бу чорда бары тик прокладка гына кулланырга ярый – тампон бактерияләр кертәчәк! Имезгәндә бүлендекләр күбрәк килергә мөмкин. 

Лохияләр тизрәк чыксын өчен бала табу өстәлендә үк гади күнегүләр ясагыз – бишкә кадәр санап, тирән сулыш алыгыз һәм шулай ук бишкә кадәр санап сулышны чыгарып, эчегезне киерегез. Палатага күчеп, табиб сезне караганнан соң, аның белән киңәшеп, әлеге күнегүләрне көненә унар мәртәбә ясагыз.
Аналыкның торышы, соңгылыкның чыгып бетү-бетмәве УЗИда карала. Әмма кайбер очракта УЗИда чиста күренгән аналыкны берничә атнадан чистартырга туры килмәгәе! Уяу булыгыз! 

Шуңа күрә:
– прокладканы сәгать саен алыштырсагыз,
– бер атна узгач та бүлендекләр ачык кызыл төстә булса,
– яткан килеш тә күп килсә,
– кан кисәк-кисәк булып оешып чыкса,
– начар ис килсә, 
– температура күтәрелеп, калтыратса, кичекмәстән табибка мөрәҗәгать итегез!

фото: pixabay.com

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Юлдаш Бүген – 2 гыйнвар. Алиянең генә туган шәһәрен инде өч ел күргәне юк. Күңел ярасы өч ел буе төзәлмәде... Төне буе елап чыкканнан соң кисәк кенә җыенды да, өч ел элек Мәскәүгә чыгып китте ул...
    7973
    1
    76
  • Яңа ел төне сере – Сәлам! Тагын бер ел үтеп китте. Очрашу төне җитте...  Телефон экранында көтелгән һәм таныш сүзләрне күрүгә Ләйлә  елмаеп куйды. Онытмаган! Быел да үзе беренче яза... Яңа ел төнен каршы алганда нәкъ төнге өчтә... Менә инде унынчы ел шулай...
    9018
    2
    66
  • Тапкыр малай Әнисе тиз генә кайтмады. Ул, гомумән, кайтмады. Хәбәре дә юк, үзе дә. «Суга төшкәндәй югалды», – дип пошынып, елап-сыктап йөрде Фатиха апа. Әтисен госпитальдән кабат фронтка җибәргәннәр. «Хәдичә килеп җитә алмады», – дигән ул хатында. Ризык төягән Хәдичә, мөгаен, ач гидайлар кулыннан кичкәндер дигән уйда тукталдылар. 
    6129
    3
    58
  • Хат язучы Көтелмәгән хат Айдарның бөтен күңелен актарып ташлады. Кайтасы көнен минутлап санап көтә солдат. 
    4394
    0
    50
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:57
    Без имени
    Русчалап.Безумно люблю дигән шул була инде.Шулай тиеш диеп үскән инде ул эгоист булып.Бүген иртәгә ата анасы булмаса нишләр ул Ринат дигән әфәнде! Бер пример языйм әле.Улыбыз өйләнгәч первый взнос бирдек квартирага.Икенче ел үзебез диңгезгә киттек.Туган тиешле берәү аптырады,түләп тә беттегез мени ипотеканы диеп.Ир әйтте,15 ел мин ялда итмәсәм,ком кебек коелып бетәм бит,ярдәм иттек,хәзер инде үзләре диеп.Аллага шөкер тырышып эшләп улым киленем түләп беттерделәр 7 ел эчендэ.Универда түләп укыттык,әйдә инде дальше сами.....Икенче улыбызга да шулай ук, укыттык,ярдәм иттек квартира алганда...
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:42
    Без имени
    Чишмә районы Сафар авылына кунакка кайтып йөри идем.Әңкәйнең икетуган апаларына.Шунда улы әйтте,клубка чыгабыз,минем яннан ерак китмә,бездә урлыйлар кызларны диеп.40 ел элек.Әле ничектер белмим.Башка район егетенә кияүгә чыктым.Бер белмәгән кешегә ярәшеп китүләр,ай һай авырдыр.Ә йөрегән егетенә чыкса бу инде урлау түгел,бу алдан уйланган сценарий гына.
    Минем карт әбиемне дә, әбиемне дә, әниемне дә урлаганнар
  • 26 гыйнвар 2022 - 21:41
    Без имени
    Хэзер куп инде андый гаилэлэр,балалар дип яшэуче,куплэре ипотека тули бит,чынлап та берэр башка эйбер алырга уйласалар,эти-эни узлэре ярдэм кулын суза,булыша алганнарына соенэ-соенэ.
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 26 гыйнвар 2022 - 22:00
    Без имени
    Безнен аниебез гел шулай пешерер иде коймакны без торганчы мичка ягып тамле ислар боронны кытыклап уята иде . И гомерлар анида юк хазер андый мичта юк ...без исанбез
    Мич коймагы
  • 26 гыйнвар 2022 - 12:46
    Без имени
    Сез балалар кеше булсын дип яшэгэн очен алар шундый эгоистлар. Нишлэптер эчеп йоручелэрнен эти-энисе кадерле була, алар узлэре турында уйлыйлар. Ризалашыгыз, тик узегезнен кайтып керергэ урыныгыз булсын.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда