Язу карасы һәм... тормыш сабаклары 

 

Компьютер заманы булса да, шариклы ручканы күп итеп сатып алам, һәм, ни гаҗәп, бик тиз арада кулланып та бетерәм. Күпчелек вакыт, турыдан-туры компьютерда язсам да, рәхәтләнеп кулдан язуны өстенрәк күрәм. Бу – хобби бугай. Яраткан шөгылемнең ярты гасырлык тарихы бар. Һәм ул, шәмәхә төстәге язу карасы, каләм белән бәйле. 

 

Әтәй, егет чагында ук, үз куллары белән усактан йорт салган. Инәй шунда, зур гаиләгә, килен булып төшкән. Ул заманда, йортыбыз бик зур булмаса да, кеше өзелеп тормады. Дүрт буынны берләштергән гаиләбез әтәйнең бертуган апасының олы кызы Гөлсинәне дә сыендырды. Гаиләбездәге иң кечкенә кеше – Чулпан сеңлем, иң олысы – әтәйнең әбисе – Фатыйма карчык. Без аңа «карт картинәй» дип әйтә идек. Бала-чага алдында мактанырга теләп: «Безнең Фатыйма картинәйгә йөз яшь», – дип сөйләгәнем әле дә булса истә. Дөреслектә, аңа 90 нар тирәсе булган икән. Инәй – яшь килен буларак, ике бианасына да ярарга тырышып, совет армиясе сафларында – Германиядә хезмәт итеп кайткан каенэнесе Фәүзән абыйга зур хөрмәт белән карый торган, килгән-киткәнгә якты чырай күрсәтүче юаш һәм сабыр татар хатыны булып истә калды. Ул елларда һәр атнакич мунча ягыла һәм әтәйнең кияүдәге апасы, аеруча кыш көннәрендә гаиләсе белән, кошевкага (тарантаслы ат) төялешеп, безгә килә торганнар иде. Хәзер уйлап карыйм да, өебез вокзал шикелле булган икән бит. Кемдер килә, кайсыдыр китә дигәндәй... Авылда гына түгел, читтә дә туганнар байтак булган, күрәсең. Әтәйнең инәсе – Шәмсеҗиһан нәнәй кичләрен ерактагы туганнарга хат яза. Аныкын аңламассың, төрлесенә төрле хәреф белән яза иде хатларын. Үзбәкстан якларындагы туганнарга Коръән хәрефләре (гарәп имлясы) белән. Кайберләренә – латиницада, Уфадагы офицер энесе Нурулла зурәтәйгә Әлифба хәрефләре (кириллица) белән хат яза иде. Нәнәйнең хат язуын карап торырга яратам – тыным да чыкмый. Их, менә шулай яза белсәң иде ул!  

Ничек булгандыр инде, кышның бер көнендә, нишләптер, өйдә берәү дә калмады. Яшел шакмаклы өр-яңа клеенка җәелгән өстәлдә Гөлсинә апаның кара савыты белән каләме, дәфтәрләре тора. Кызыгам. Шул карага манып, кыек сызыклы дәфтәргә язып карасаң икән ул! Ә нигә, нигә язып карамаска әле?!. Гөлсинә апа миннән өч яшькә зуррак. Ул беренче сыйныфта укый. Зәңгәр тышлы Әлифбадагы хәрефләрне сырлап-сырлап, матур итеп язарга өйрәнеп бетте. Мин аңа каршы якта утырып хәрефләр өйрәнәм. Менә шул хәрефләрне, үземчә инде, дәфтәр битенә яза башладым. Кулларым шәмәхә карага буялып бетте. Алай гына булса икән! Берзаман... өйалды ишеге ачылды һәм дөбер-шатыр китереп, киез итеккә сарган карны каккан тавыш ишетелде. Тәгаен, әбекәй бу. Тиз генә дәфтәрне җыеп куярга ниятләдем һәм... ялгыш, кулым тиеп китеп, кара савыты клеенка өстенә авып китте һәм тәгәрәп идәнгә үк төште. Клеенкага кытлык еллар. Анысыннан да битәр, Гөлсинә апаның китап-дәфтәрләренә язу карасы тигән булса? Ике дә уйламыйча карават астына кереп качтым. Әбекәй килеп тә керде: «Рәхмәт төшкере, кайсыгызның эше бу? Клеенканы харап иткән бит...» – дип, үзалдына кемнедер тирги башлады. Карават астында тынымны да чыгармыйча ятам. Инде тәмам кич булды. Барысы да җыелышып бетте. Гөлсинә еларга тотынды: «Язу карасы түгелгән, дәфтәрем кыек-мыек хәрефләр белән сырланган», – дип такмаклый. «Кем булыр бу? Аны Аллаһ Тәгалә күрә инде күрүен», – диешәләр олылар. Хәзерге акылым белән аңлыйм, алар минем карават астына кереп качканымны белгәннәр. Ләкин сабак бирергә уйлаганнар.  

Сабый аңыма шуны киртләп куйдым – Аллаһ Тәгалә караңгы төндәме, кояшлы көндәме, кеше барында яисә беркем булмаганда да барлык гамәлеңне Белеп, Ишетеп, Күреп тора. Аллаһтан куркуым көчле булган, күрәсең, түзмәдем, «Мин ул – хәреф язучы да, ялгыш кына караны түгүче дә», – дип, карават астыннан өн салдым. Газиз инәй, күпмедер дәрәҗәдә курка калган юаш инәем, карават астыннан мине тартып ала да, җылы кочагына кыса. «Әгәр үзең әйтмәгән булсаң, табагач белән кундыра идем», – ди миңа нәнәй. «Килен, кулың барыр идеме шул сабыйга тияргә», – дип, мине яклаша йөз яшьлек Фатыйма карт картинәй, олыгаеп беткән килененә үпкәле караш ташлап. Бераздан барысы да көлеп җибәрә. 

...Берничә елдан әтием белән әнием бик тырышып, Тайгада үскән, колач җитмәслек ак чыршы бүрәнәләрдән зу-у-у-р итеп өй салдылар. Анда да кеше өзелеп тормады. Зур бәхет-сөенечләр, авыр хәсрәтләр һәм югалтуларның шаһиты булырга туры килде ул йортыбызга. Нигәдер затлы бүрәнәдән салынган зур йортыбыз түгел, усактан салынган, идәнен үзем шәмәхә кара белән тамгалаган иске өебез һаман да төшләремә керә...  

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • 7812
    1
    68
  • Балан ачылары Әйдәгез, без бу хатынның исемен күрсәтмибез. Шулай исемсез генә булсын ул. Аның ни атлы булуы мөһим дә түгел бит. Ул – шушы көндәлекләрнең хуҗасы.  Теләсәгез, бастырыгыз, гыйбрәт булсын дип, егерме ел элек язылган дәфтәрләрне, миңа биргән иде.
    7753
    1
    53
  • «Насыйбың булыр әле!» Әдибә эштән кайтып керде дә, бермәлгә ишек төбендә тукталып, йорт эченә күз салды. Их, күңелгә рәхәт тә соң нур бөркеп торган өеңә кайтып керүләре! Бар җирдә дә тәртип,
    5710
    2
    53
  • Югалткан мәхәббәт Фәридә Казандагы сәүдә йортында йөргәндә үзенең яшьлек мәхәбәтен очратып, имәнеп китте. «Айрат!» – дигән cүз әйтерсең хатынның теленнән кош кебек чыгып атылды.
    4051
    1
    46
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 12 май 2021 - 11:54
    Без имени
    Дура - бердэнбер туры килгэн суз. Ничек шулкадэр узенне яратмаска була ул,анламыйм
    Сабыр төбе – кара упкын
  • 11 май 2021 - 13:31
    Без имени
    Нигэ мэктэпкэ кереп балаларны.атып ктергэч кенэкуркыныч чаралары курелэ?Кая булган охрана?
    «Әни, аталар, без парта астында....»
  • 11 май 2021 - 14:59
    Без имени
    Аллаһы тзгалә сабырлыклар юирсен. Сабыйларга шифа бирсен Раббыбыз.
    Террорист кулыннан зыян күрүчеләр арасында хәзрәт балалары да бар
  • 11 май 2021 - 23:40
    Без имени
    Аллаһ ярдәменнән , рәхмәтеннән бер мизгелгә дә калдырмасын! Балалар исән - сау терелеп чыксыннар! Бик авыр кайгыгыз белән уртаклашам..Аллаһ Раббым сабырлык, түземлек бирсен. Әмин!
    Террорист кулыннан зыян күрүчеләр арасында хәзрәт балалары да бар
  • 12 май 2021 - 11:24
    Без имени
    Бик кызганыч.Яшь кыз баланың гомере өзелде.Ата- анасы,туганнары өчен бик зур кайгы. Хезмәт юлын күптән түгел генә башлаган укытучы,мәктәпне,балаларны яратып эшләгән бит ул. Авторга әйтәсе сүзем шул- Эльвира чын укытучы,шуның өчен үзенә авыр булса да мәктәбен,укучыларын калдырып китә алмаган.Мәктәп тормышы белән яшәгән,укучылары ,аның өчен,иң кадерле кешеләр булганнар.Ул җаны,тәне,йөрәге белән тырышып эшләгән.Эх,Эльвира кебек укытучылар күбрәк булсын иде.
    Эльвира Игнатьева: «Май аеннан яши башлармын...»
Реклама
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»