Җен-пәриләр юк дисәләр

Беренче вакыйга
Узган заманнарда көн күрү үтә авыр була.
Тик кыш уртасында өеңне җылытырлык утын булмаудан да кыен хәл бармы икән? Безнекеләрнең дә утыны бетә шулай. Каенатай үтә гайрәтле, тәвәккәл кеше була. Көч-куәтең ташып торганда нигә аптырап торырга? Урманы да кул сузымы гына җирдә, өстеңә аварга тора. Балта-пычкысын алып, башкорт ягы урманына китә. Үзе белән унике яшьлек улын да ияртә. Юлга төнлә чыгалар болар, чөнки урман тыюлы, көндез барып ботак та сындыра алмыйсың. Алай-болай каравылчыга юлыксаң, рәхим-шәфкать көтәрмен димә!
Кышкы ай яктысында кара урман аларны шомлы тынлык белән каршылый. Чана табанының серле шыгырдавыннан гайре башка тавыш-тын ишетелми.

Каенатай иң төз каенны сайлый да, урманны яңгыратып, агачны пычкы белән кисеп тә аудара, турап та ташлый. Икәүләшеп утынны чанага төяп куялар. Аннан кайтыр юлга кузгалалар. “Харрас тавын исән-сау төшсәк, иншалла, бәла-казасыз кайтып җитәрбез’, —ди каенатай улына.

Ата кеше юкка гына әйтмәгән икән бу сүзләрне.
Тау башына җитәрөк сызгырган төсле ниндидер шомлы җил исеп куя. Һәм хайван җай гына теркелдәп барган җиреннән кинәт шып туктый, пошкырына башлый. Куып та карыйлар атны, чыбыркылыйлар да, йөкне үзләре кузгатмакчы да булалар. Әмма юкка! Ат мәхлук күпме генә көчәнсә дә, чана һичничек урыныннан кузгалмый. Хайван шабыр тиргә бата, үзе һаман нидер сизенгәндәй яман итеп пошкыра. Күпме генә тырышып карасалар да, әйләнә-тирәдә ат булып атны куркытырлык җан иясе күрмиләр.

Берәр сәгать шулай азаплангач, ата кеше башта белгән догаларын укый, аннан чыбыркысын шартлатып, алагаем сүгенергә тотына. Шунда ат кинәт алга ыргылып, урыныннан кузгала. Бар хәленә чабып таудан төшеп китә, чана чак әйләнми кала. Каенатай белән улы артларына борылып карасалар, ут шарларының тәгәрәп урманга кереп китүләрен күреп хәйран калалар.

Ата белән ул исән кайтып җитүләренә бик сөенәләр. Харрас тавында мондый хәл башка кешеләр белән дә булгалый икән. Тик аның серенә бүгенгәчә төшенә алучы гына юк.

Икенче вакыйга
Кызым берничә ел Бөгелмә стоматология поликлиникасында эшләде. Көзләрен аларны Исаково дигән урыс авылына колхозга булышырга җибәрәләр иде. Көнозын эшләп арган кызым, тәвәккәлләп, кичен чишмә буена юынырга төшкән. Челтерәп аккан чишмә буендагы бөдрә таллар әкрен генә лепердәшәләр икән. Каршыдагы биек тау менә ишеләм, менә ишеләм дип тора. Кызымның табигатьнең шушы илаһи хозурлыгыннан һич тә аерыласы килмәгән. Йөри торгач, ниндидер шикле авазлар ишетелгәндәй була, тау күләгәсеннән ниндидер сәер шәүләләр үтә. Кулына чәчәк бәйләме тоткан бер хатын-кыз гәүдәсен дә шәйли ул. Арган кыз баскан җирендә йокымсырап киткәндәй була. Шулчак аның колагына кемдер: “Үскәнем, бу тирәдә күп чуалма, алмашынуың бар’, — дип пышылдый. Сискәнеп күзләрен ача кызым, әмма тирә-юнендә берәүне дә күрми.

Менә шушы кичтән соң кызым галлюцинация белән авырый башлады. Зәхмәт кагылуы әллә, чыннан да, дөрес булды?

Өченче вакыйга
Мин табигатькә гашыйк. Ык аръягындагы бөтен сукмакларны, җиләк-җимеш үскән урыннарны яхшы беләм. Теләсә кайсы ешлыктан ашашмыйча чыгам. Әмма инде кырык ураган бер серле урыннан һәрвакыттиз генә ычкына алмыйм. Усман төбәгендәге ул җир саташтыра торган бугай. Кара бөрлегәне да, баланы да ишелеп уңа анда.  Савытымны бик тиз тутырып кайтырга чыгам. Әмма әйләнеп-тугланып йөрим дә, кабат берүк урынга килеп басам. Бу сәер хәл җиде тапкыр кабатлана. Әле ярый Ык ерак түгел. Ык ярына төшәм дә, әйләнгеч юлдан кайтам.

Ничә барсам да, шул урыннан китә алмый аптырыйм. Нинди көч тота анда мине, аңламыйм.

фото: https://pixabay.com/

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Юлдаш Бүген – 2 гыйнвар. Алиянең генә туган шәһәрен инде өч ел күргәне юк. Күңел ярасы өч ел буе төзәлмәде... Төне буе елап чыкканнан соң кисәк кенә җыенды да, өч ел элек Мәскәүгә чыгып китте ул...
    7818
    1
    76
  • Яңа ел төне сере – Сәлам! Тагын бер ел үтеп китте. Очрашу төне җитте...  Телефон экранында көтелгән һәм таныш сүзләрне күрүгә Ләйлә  елмаеп куйды. Онытмаган! Быел да үзе беренче яза... Яңа ел төнен каршы алганда нәкъ төнге өчтә... Менә инде унынчы ел шулай...
    8869
    2
    64
  • Тапкыр малай Әнисе тиз генә кайтмады. Ул, гомумән, кайтмады. Хәбәре дә юк, үзе дә. «Суга төшкәндәй югалды», – дип пошынып, елап-сыктап йөрде Фатиха апа. Әтисен госпитальдән кабат фронтка җибәргәннәр. «Хәдичә килеп җитә алмады», – дигән ул хатында. Ризык төягән Хәдичә, мөгаен, ач гидайлар кулыннан кичкәндер дигән уйда тукталдылар. 
    5998
    3
    58
  • Хат язучы Көтелмәгән хат Айдарның бөтен күңелен актарып ташлады. Кайтасы көнен минутлап санап көтә солдат. 
    4347
    0
    49
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 26 гыйнвар 2022 - 21:41
    Без имени
    Хэзер куп инде андый гаилэлэр,балалар дип яшэуче,куплэре ипотека тули бит,чынлап та берэр башка эйбер алырга уйласалар,эти-эни узлэре ярдэм кулын суза,булыша алганнарына соенэ-соенэ.
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 26 гыйнвар 2022 - 22:00
    Без имени
    Безнен аниебез гел шулай пешерер иде коймакны без торганчы мичка ягып тамле ислар боронны кытыклап уята иде . И гомерлар анида юк хазер андый мичта юк ...без исанбез
    Мич коймагы
  • 26 гыйнвар 2022 - 12:46
    Без имени
    Сез балалар кеше булсын дип яшэгэн очен алар шундый эгоистлар. Нишлэптер эчеп йоручелэрнен эти-энисе кадерле була, алар узлэре турында уйлыйлар. Ризалашыгыз, тик узегезнен кайтып керергэ урыныгыз булсын.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
  • 24 гыйнвар 2022 - 09:14
    Без имени
    Балаларыгызны уз тормышларына бастыргансыз бит инде. Алар сезгэ каршы булырга ничек ? Конечно, вакыт кирэк, риза булачаклар. Яхшы кеше очраткансыз икэн, бэхетле булыгыз!
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
  • 24 гыйнвар 2022 - 09:13
    Без имени
    Көне- төне мин 18 е тулып килуче кызыма тукыган сүзләр!!!!! СМСлар язып теңкәларенә тимәгез егетләрнең!!!!
    Акыллы хатын – хәзинә
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда