«Мыек» төртәбез

Бакча җиләге утыртырга вакыт дип әйтмәкче идем, аптырамагыз. Бу эшне сентябрь урталарына кадәр эшләп өлгерергә кирәк.  Август аенда ук утыртып калдырсаң, җиләк үсентеләре кышка кадәр тамыр бикләп, чәчәк бөресе формалаштырып калдыра. Димәк, киләсе язда ук җиләк белән сыйлана аласыз.



Бакча җиләгенә дигән түтәлләрне алдан-алы казып куялар. Аны бик җентекләп чүп үләне тамырларыннан арындырырга кирәк. Черемәсен дә мулдан кертәләр. Ник дисәгез, җиләккә бу түтәлдә әле тагын дүрт ел «яшисе».
Аны утырту ысуллары күп. Шулай да урыныгыз җитәрлек булса, бер рәтле ысул куллану җайлырак. Рәттәге үсемлекләр арасын 20-30 см чамасы калдыралар. Тагын да ераграк утыртсагыз була. Ә рәтләр арасы киң булсын – 70-80 см чамасы. Ник болай киң кирәк дип аптырамагыз. Шушы түтәл җиләк өчен дүрт ел буе туклану урыны да, яңа үсентеләр үстерү урыны да.  Бер рәтле итеп утыртканда, җиләкне утавы да, төбен йомшартуы да, тукландыруы да җайлырак.
Үсемлекләрне утыртканда игътибарлы булыгыз: уртадагы үсү бөресе туфрак белән күмелеп калмасын. Мин үзем болай итм: бәләкәй көрәк (савок) белән чокырлар казыйм. Аңа бик мул итеп су сибәм, беп уч көл салам. Үсентене шушы чокырга җайлап утраштырып, як-ягян туфрак белән күмәм дә, үсентене бераз гына тартып, өскәрәк күтәрәм. Аннары түтәлне чабылшаг печән белән күмеп куям. Пычкы чүбе, салам белән күмсәң дә була. Болай мүлчәләү туфракның дымын саклый, үсентеләргә тамыр бикләве кулай була, кояш та пешерми.

Кара көзгә кергәч, үсентеләрне мул итеп пычкы чүбенә күмеп калдырырга кирәк. Кайсыбер елны кар тиз генә ятмый, җиләкләребез өшемәсен, дим.
Утырту өчен нинди «мыек» сайларга:
* ул «әнисенә» иң якын урнашканы булсын;
* үсентенең өч зур яфрагы булсын;
* уртадагы үсү бөресе нык булсын;
* тамыры 6 см чамасы булсын.

Бакча җиләген «мыектан» гына түгел, орлыктан да үстереп була. Дөрес, орлык әзерләү өчен инде быел соң, киләсе елны көтсәк кенә. Түтәлегездә иң беренче булып өлгергән җиләкләр арасыннан иң эресен, матурын сайлап, тәрәзә төбенә кертеп куегыз. Җиләк тәмам йомшаргач, орлыкларны чүпләп алып, яхшылап киптерәләр һәм кәгазьгә төреп саклыйлар. Җиләк орлыгы озак тишелә, шуңа күрә февральдә үк чәчәргә кирәк.




 

Теги: Бакча

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Рәнҗемә миңа, кызым...» Ул аның каберенә еллар үткәч кенә кайта алды. Юк, еракта – диңгез-океаннар артында яшәгәнгә түгел, күңеле тартмаганга...
    15033
    1
    84
  • «Төшләремдә  ак күлмәктән син...» – «Шевроле круз» машинасында йөри торган малаегыз бармы? – дип сорыйлар Иршат абыйдан. – Әйе. – Авария булган, килегез... Өс-башларына нәрсә туры килә, шуны киеп, кайнанасы Галиябану апага берни әйтмичә өйдән атылып чыгып китәләр...
    11387
    1
    61
  • Кыска буйлы зур бәхет Бар яктан да килгән Миләүшәгә башка егет табылмады микән дип, шаккаттым, дөресен генә әйткәндә. Авылда өрлек кадәрле менә дигән ничә егет бар, ә аның артыннан кайсыдыр бер авылдан шушы кечкенә генә егет йөреп маташа. 
    5568
    3
    48
  • Үләнче Рушания ханым Минсәгыйрованы үзе яшәгән Спас районының Болгар шәһәрендә генә түгел, инде бөтен республикада үләнче дип беләләр
    5122
    3
    41
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 1 февраль 2023 - 17:08
    Без имени
    Бик күркәм хәситә. Ясалышы гади генә булса да, отышлы күренә. Идея өчен авторга зур рәхмәт.
    ​Милли бизәкләр – хәситә
  • 31 гыйнвар 2023 - 16:29
    Без имени
    Дөрес эшләгәннәр, дип язучыга җавап бирәсе килә. Аларны яратмаган кешегә өйләнергә, кияүгә чыгарга кем мәҗбүр иткән? Яратмыйча яшәгәч, нигә шул гомер яшәгәннәр? Нигә баштарак аерылмаганнар? Бу очракта азгынлык бу! Әгәр алар бер-берсе бн очрашканчы мәхәббәтсез яшәү авыр, дип аерылган булсалар, аңлап булыр иде. Ә бу очракта хыянәт бу! Димәк, азгынлык!
     «Мин аны  сыйныфташлар очрашуыннан алып кайттым...» 
  • 31 гыйнвар 2023 - 13:57
    Без имени
    Хыянэт итмэгэн ирлэр бар микэн ул? Мин иремэ шулай дип эйткэч, э ирлэр кемнэр белэн хыянэт итэ сон хатыннарына,хатын-кыз белэн тугелме диде. Монда ирлэрне генэ дэ гаеплэп булмыйдыр, муеннарына асылынгач, постельгэ сойрэп яткыргач, нишлэсен инде алар? Ир-ат табигатьтэ нэсел калдыручы, самец бит инде ул. Э хатын-кыз тотнаклырак булса, хыянэтлэр дэ булмас иде. Уз ирлэре белэн яши алмаган, азып-тузып йоруче хатын-кызлар( хатын-кыз димэсэн, хэтерлэре калыр) этэрэ ир-атларны хыянэткэ. Ойлэнгэн ир икэнен белэ торып, анын белэн очрашып йору бернинди кысаларга да сыймый.
    «Йөремсәк» хатын
  • 31 гыйнвар 2023 - 18:16
    Без имени
    Аллаһ Тәгалә сынауларның ин олысын биргэн,димэк ин яраткан колларыннандыр...Куркэм сабырлык белэн уткэреп жибэрергэ насыйп булсын.Мэрхэмэтле,шэфкатьле иманлы кеше тап итсен.Ялгызлыкка караганда,янэшэндэ яхшы кеше торса,авырлыкны жинэргэ жинелрэк булыр.Балаларның уз юлы. Аллаһ хэерле юлын узе курсэтер ин ша Аллаһ.
    Киләбез дә китеп югалабыз...
  • 30 гыйнвар 2023 - 20:45
    Без имени
    Мин дэ сезнен кебек исерек ирне 18 ел тузеп яшэдем. Хэзер исемэ тошкэн саен, жулэр булганмын дип уйлыйм. Аерылышканыбызга елдан артык, хаман эчэ, эчендэ чыкмаган жаны гына калган инде. Кеше ни эйтер дип тузэбез шул, узебезне уйламыйбыз. Эгэр бер фикергэ килэ алмасагыз, психолог белэн кинэшегез. Мина ярдэме тиде. Игътибарыгыз очен рэхмэт.
    Эчкече иргә сабыр итәргәме?
Реклама
«Татар гаиләсе / килен-кайнана» бәйгесе җиңүчеләрен котлау тантанасы
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр