Ислам нәрсә дә, терроризм нәрсә?

КФУда “Исламика” лекториясе кысаларында Исламның экстремизмга карашы турында сөйләштеләр. Татарстан Диния нәзарәтенең дәгъват бүлеге белгече Габделәзиз Дәүләтшин террорчылыкка китергән сәбәпне атады.

Ислам кешелекне биш нәрсәгә өнди

“Исламның террорга мөнәсәбәте турында сөйләшер алдыннан исламның бу дөньяга карашын белергә кирәк, – дип белдерде Габделәзиз Дәүләтшин. – Исламны өйрәнергә теләүче моны бер китап – Коръән ярдәмендә башкара ала. Коръәнне өйрәнгәннән соң, Ислам кешелекне 5 төп нәрсәгә чакырганлыгын күрәбез. Аллаһ Тәгалә Ислам динен, шәригатьне, Коръәнне бер кеше өчен генә дә, аерым җирлек өчен генә дә түгел, ә бөтен кешелек өчен биргән.

Ислам нәрсәгә өнди соң? Җәмгыять сәламәт булсын өчен бу 5 нәрсә һичшиксез булырга тиеш. Иң беренче, Ислам дингә һәм шул динне сакларга чакыра. Һәркемнең ышанырга хокукы бар. Икенчесе – яшәргә хокук. Кешеләр тормышлары, иминлекләре өчен куркып яшәсә, бу җәмгыятьне сәламәт дип атап булмый. Һәркем яшәргә хокуклы. Өченчесе – милеккә хокук, ягъни беркем дә синең милкеңне көчләп ала алмый. Ислам чакырган дүртенче нәрсә – акыл. Шунлыктан динебездә алкоголь, наркотиклар кебек нәрсәләр тыелган. Кеше белән хайванны да акыл аерып тора. Кеше фикерли алмаса, аны инде кеше дип атап булмый. Һәм бишенче нәрсә ул нәсәп, ягъни шәҗәрә. Бу таләп үтәлмәгән җәмгыятьтә картлар һәм балалар йортлары таралган була. Безнең бик үк сәламәт булмаган җәмгыятьтә әти-әнисе үлгән балаларны балалар йортлары тәрбияли. Шәҗәрә, кардәшлек мөнәсәбәтләре нык булган җәмгыятьтә ятим калган балаларны тәрбияләү өчен туганнары җаваплы. Исламда зина кылуның тыелуы да шуңа бәйле. Әлеге 5 нәрсә булмаган җәмгыятьне сәламәт дип атау мөмкин түгел”.

Иман – сабырлык һәм гафу итә белү

Габделәзиз Дәүләтшин беркемнең дә кеше гомеренә кагылырга хокукы булмавын ассызыклады, моңа Коръәннән һәм хәдисләрдән дәлилләр китерде.

Пәйгамбәребез с.г.в. үзенең соңгы вәгазендә: “Дөреслектә, сезнең каныгыз, сезнең милкегез һәм намусыгыз бер-берегез өчен хәрам. Бер көнне сез үзегезнең Раббыгыз белән очрашырсыз һәм үзегезнең гамәлләрегез өчен җавап тотарсыз. Минем үлемемнән соң бер-берсенең башларын чабучы, имансызлар булмагыз,” – дип әйткән. Ислам тынычлыкка, тормышыңның, милкеңнең иминлегенә гарантия булып тора. Террористлар өндәгән нәрсәләрдә әлеге иминлек юк.

Һәр кешенең тормышы мөһим, аңа кагылырга беркемнең дә хакы юк. Коръәндә әйтелә: “Кем бер сәбәпсез берәрсен үтерә, аның җәзасы мәңгелек ут булачак.” Аллаһ Тәгалә кешегә гомер бирә, һәм ул үзенә бирелгән вакыт аралыгында шул сынауны үтә. Аны тиешле дәрәҗәдә үтә алса, җәннәткә керә, үтәмәсә, җәһәннәмгә. Ләкин беркемгә дә кеше гомеренә кагылырга хокук бирелмәгән.

Мөхәммәт с.г.в.гә “Нәрсә ул иман” дигән сорауны ике тапкыр биргәннәр. Беренче булып Җәбраил г.с. сорый, пәйгамбәребез аңа иманның шартларын атап күрсәтә. Икенче тапкыр бу сорауны биргән кешегә Мөхәммәд с.г.в. “Иман – сабырлык һәм гафу итә белү” дип җавап биргән. Беренче җавабы иманның нигезен тәшкил итсә, икенчесе иманның нәтиҗәсе булып тора. Хата белән кеше һәрвакыт янәшә йөри. Бу бөтен кешегә да хас нәрсә, нәкъ менә монда кешенең иманы чагылырга тиеш тә инде.

Террористларның төп хатасы – төрле галимнәргә сукырларча иярү

Дәгъват бүлеге белгече террористларның төп хатасы итеп төрле галимнәрнең тәгълиматларына сукырларча иярүне атады. “Аллаһ Тәгалә безгә акыл биргән, һәм без аның белән эш итәргә тиеш. Күпләребез ниндидер тәгълиматка иярә, ләкин аның дөрес-дөрес түгеллеген тикшерми, – ди ул. – Еш кына без сукырларча ниндидер галимгә иярәбез. Билгеле, без галимнәрне хөрмәт итәргә тиеш, ләкин пәйгамбәребез дәрәҗәсен аларга бирергә кирәкми. Пәйгамбәр – пәйгамбәр, ә галим – ул галим. Һәр галим безгә фәнни хезмәт тәкъдим итә, без аны үзебез өйрәнергә тиеш. Әйтик, берәр галим җиһад турында китап язган ди, акыллы кеше аны укыганнан соң нәрсәдер җавап бирергә тиеш. Террористларның төп проблемасы шунда ки, алар: “Безнең галимебез болай диде, шуңа без моны эшлиячәкбез” ди. Бу фикер дөресме, юкмы, анысы мөһим түгел.

Хәзрәтләрнең бу юнәлештә начар эшләүләрен танырга мәҗбүр

Габделәзиз Дәүләтшин мәгълүмат чараларында “ислам-терроризмы” төшенчәсен куллануга да тукталып үтте. “Массакүләм мәгълүмат чараларында ислам белән терроризмны тиңләштереп, бу төшенчәләрне сызык аша язалар. Бу дизайнерлык-терроризмы, яки башка шундый төшенчә кебек көлкеле яңгырый. Ислам нәрсә дә, терроризм нәрсә? Алар берничек тә янәшә тора алмый.

Билгеле, матбугатта, телевидениедә “ислам-терроризмы” дигән башисемнәр, сүзләр күпләрдә ризасызлык тудыра. Ләкин моны булдырмас өчен без нәрсә эшләдек соң? Соңгы ел эчендә без ничә тапкыр журналистларны җыеп үз фикеребезне әйттек. Без дин галимнәре һәм хәзрәтләрнең бу юнәлештә начар эшләүләрен танырга мәҗбүр”, – дип сөйләде ул. 


чыганак:  http://tatar-inform.tatar/

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    6039
    7
    61
  • Баллы кирпеч 1861 нче елда Болын-Балыкчы авылында урта хәлле крестьян гаиләсендә Ибәтулла исемле бер малай туа. Язмышына сынаулы еллар кичерәсе сабый чагыннан ук язылган була, күрәсең, Ибәтуллага өч яше дә тулмаган чагында кинәт кенә авырып әтисе үлеп китә. Ялгыз тормыш тарту ул чакта, хатын- кызга имана бае да бирелмәгән чорда, әнисенә авыр булгангамы, әллә инде башка сәбәпләр булганмы, сабыйның әнисе биш яшендәге Ибәтулланы әтисенең абыйсы Зиннурга калдырып, Кормаш авылындагы хатыны үлгән бер татарга кияүгә чыга.
    5421
    3
    47
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    3976
    0
    42
  • Өмет белән алга карап яшәргә әнкәйдән өйрәндем 1981 ел. Булачак кайнанам белән мин Казан тимер юл вокзалында таныштым. Төнге сәгать 11 дә! «Төнлә белән беренче тапкыр кайнанаң белән кайнатаңны күрергә вокзалга төшәчәксең», – дисәләр, һич ышанмас идем.
    2643
    4
    36
  • Үтмә, гомер, заяга! Хатынын һәр баганага көнләвенең урынсыз гына түгел, ә тормышларын җимерүче, бер-берсеннән читләтүче гамәл икәнлеген, кызганыч, Гамил һич кенә дә аңларга теләми...
    8773
    6
    34
Реклама
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 25 ноябрь 2022 - 14:10
    Без имени
    Әссәләмүгаләйкүм. Үзебезнең татарлар арасында шушындый яшьләр булуына куандым һәм горурландым. Аллаһы Тәгалә теләсә без яшибез, татар теле дә бетми, иншаллаһ.
    Татар самурае
  • 25 ноябрь 2022 - 16:42
    Без имени
    Бу энине мин уйлар идем ике йэрекле булган диеп хазэрге яшьлер уз балаларында калдырып чыгалар эниене Алла хатегале озын гомер бирсен балаларынын жылы сузлерен ишетэп яшерге язсын
    ​Иң кадерле кеше!
  • 25 ноябрь 2022 - 10:55
    Без имени
    Монын кебек ирлэр аздыр ул. Бэхетегез озын гомерле булсын
    Кайгыда да, шатлыкта да бергә без
  • 25 ноябрь 2022 - 10:45
    Без имени
    Кеше бэхетенэ урелмэсеннэр иде, семьясыз ирлэр беткэн микэнни? Язмышлардан узмыш юк шул
    ​Ачы көнбагыш
  • 26 ноябрь 2022 - 22:55
    Без имени
    Дөп-дөрес сүзләр!
    Исламда хатын-кыз хокуклары нык саклана
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда