Матур булса да торган җир...

Гөлнара Җәлилова

Казанга кайтып, сәүдә үзәгендә ике арба ашамлык җыеп, артта торган әзмәвердәй ирдән: «Кибетне басып алырга килгән, күрәсең, җыйган ике гасырга җитәрлек ризык, кәҗә», – дигәнне ишеткәч, комплимент ишеткәндәй, авызлар ерылып китте. Үзебездә, мәйтәм, өйдә!

Сагынып, саргаеп үлгән дигәннәрне китаплардан укыган бар иде үзе. Мин
аның мәгънәсенә һич төшенә алмый идем. Казанда чакта, сагынасың икән, атна ахырында тиз генә сумкаңны төйисең дә, әллүр – авылга, әти белән әни янына. Грозныйда яши башлаган мәлдә башта  ялга гына барган эффект туды. Ялда:  күз күрмәгән җир, бөтенесе җете, тансык, кызык, аһ-ваһ килеп сокланып йөрисең... Минем эчтәге халәт тә, күченгән мәлгә шундыйрак булды. Гыйнвар ае. Бездә – Татарстанда –  кырлач салкыннары, тун-каталар белән йөри торган вакыт. Ә монда коры салкын көз кебегрәк: көзге пәлтә-курткалардан йөрибез, аякта – кроссовка.

Баштагы ике атна ялдагыча узды – матур, чиста, җылы, кызык... Ике атналар узуга эчтәге мотор кыбырсый башлады: ну, ничек анда өйгә кайту мәсьәләләре? Башта бик итәгатьле-сабыр гына сорады ул үзе. Тагын бер-ике атнадан, имезлек сораган нарасыйдай, иңрәргә кереште, ике айлап узуга йодрыклап төяргә... Әни телефон аша тынычландыра (миннән битәр, үзен шикелле): «И, бездә аяк аслары пычрак, шыгырдап торган кар да күргән юк, ява тора, эри тора, төнгә салкын, тик ятыгыз җылыда...»
Ыхы дие. Февральдәге плюс 17 дә ачуны китерә икән. Матур кояш та күзгә  күренми башлады. Пычраклары, пыскак яңгырлары, салкын кырлачлары, меңгә төрлеләнә торган табигате белән бирегез миңа үз Казанымны!


Шуның кадәр абсурд дәрәҗәгә барып җитә икән ул сагыну дигән зәхмәт – Казан урамындагы дорфа-гөрбияннәргә кадәр сагындырта башлый. Нинди  генә хәл-әхвәлдә дә тау халкының итәгатьле булуы, бервакытта да орып-бәреп сөйләшмәве, авылдагыча кешелеклелек вә намуслылык бездәге
менталитет, культура янында җир белән күк арасы шул. Кирәк бит бер-берсенә юл куя алу тәрбиясе, дип тел шартлатып йөрдем башта. Бездә булса мәйтәм – тел белән булмаса, түбәңә менеп төшәрләр иде, дия-дия.
Сагыну!!! Үзәкләрне мең телгәли торган нәстә икән ул!.. Менә шул гөрбиянлеккә кадәр сагындым. Казанга кайтып, сәүдә үзәгендә ике арба ашамлык җыеп, артта торган әзмәвердәй ирдән: «Кибетне басып алырга килгән, күрәсең,  җыйган ике гасырга җитәрлек ризык, кәҗә», – дигәнне ишеткәч, комплимент ишеткәндәй, авызлар ерылып китте. Үзебездә, мәйтәм, өйдә! Нинди ачуланып, җавап кайтару булсын ди инде минем тарафтан: авызымны ердым да, «кәҗә»легем белән азык-
төлектән башлап, көндәлек химия савытлары төялгән арбамны касса тасмасына бушатырга керештем.  (Минем, абый-җаным, өйдә бер нәрсә дә калмаган иде шул, юлдан кайтыш).
Шуңа, еракка киткән кешедән җылыда яшәп ята, диңгез ярында, шәп илдә, анда мөмкинлеге-рәхәте башка дип кызыгып та ятмагыз! Ие, җылы, рәхәт, матур, хөррият. Әмма матур булса да торган җир, сагындыра туган җир. Моннан тыш, тагын бер әйтемне дә өстәп куйыйм – чит җирдә солтан
булганчы, үз илеңдә олтан бул. Бер генә ил дә, җир дә, су да чирәмендә тәгәрәп үскән туфрагыңны алыштыра алмый.

Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    11386
    5
    142
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    7001
    1
    92
  • 7970
    2
    53
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    9013
    1
    50
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 25 сентябрь 2020 - 01:53
    Без имени
    Мин Дэ нэкъ шулай 32 яшемдэ 2 кызым белэн ялгыз калдым,ирем бер хатын бн чыгып китте ,1 елдан кире кайтты, гафу итэ алмадым,шартлатып араны оздем.Ул хатыннан-хатынга йореп,45 яшьтэ асылынып улде,чыгып киткэн хатын 10 еллап, психбольницада яши.Э мин ,Аллага шокер ,ирлэр булдыра алмаган ирлэр эшен эшлэп,кызларымны устереп,эле Дэ исэн- сау эшлэп ятам.Хатын-кыз ялкау булмаса,беркайчан да югалмый,аларга АллахеТэгалэ безгэ коч бирэ.
    Бәясен белгән хатын-кыз көчле ул...
  • 25 сентябрь 2020 - 02:10
    Без имени
    Минем кияу Дэ нэкъ шулай качып-посып ,никах укытып,узенен классташы белэн 5 ел инде яшэп ята.10 еллык классташлар очрашуыннан сон айный алмады.Бик тырышып яшерсэ дэ,тэжрибэле кузгэ куренеп тора.Ул да шуннан сон дин юлына кереп китте.Имеш диндэ 4 хатын да рохсэт ителэ.Узлэре бугенге кондэ БИК рэхэт яшэсэлэр дэ,ата-ананын азгынлыгы очен балалар узлэренен авырулары,газаплы тормышлары ,улемнэре белэн жавап бирэ.Чонки рэнжу,куз яшьлэре узенэ тошмэсэ,балаларга тошэ.Хэр кеше шуны онытмасын Иде.Алар бит ойгэ кайтасы акчаны,гаилэнен зур ойлэр салып,иркен тормышта яшисе доходларын илтеп икенче хатынга бирэ.Гаилэдэ беркайчан да артык акча булмый.Ойдэге хатын белэн бергэлэп эшлэп,чит хатынны содержать итэлэр.2 нче хатын булып яшэргэ ризалык бируче хатыннар,акылыгызга килегез,ул ирлэрнен акчасы тозлы куз яшьле,рэнжешле акчалар,беркайчан сезгэ бэхет китермэячэк,авырлык,авырулар белэн корэшу очен тотылып бетэчэк.
    Бәясен белгән хатын-кыз көчле ул...
  • 23 сентябрь 2020 - 15:08
    Без имени
    👍👍👍
    ​ Адашкан шәүләләр
  • 23 сентябрь 2020 - 19:18
    Без имени
    Великовозрастный балаларны карарга жигелергэ кем кушты? Узегез гаепле бит!!!
    Ана рәнҗүе төшәргә дә мөмкин
  • 23 сентябрь 2020 - 15:25
    Без имени
    Шундый тәрбияви әсәрләр иҗат итүчеләр бик сирәк шул.Урының җәннәт түрләрендә булсын иде,Туфан абый
    Сиңа дигәне...