Йокысызлык – юләрләндерә

Йә, кайсыгыз төнлә йокы алмаганга яки көне буе башы чатнаганга игътибар итеп тора? Баш авырту – ул безнең гадәти халәтебез инде. Түзәбез. Инде бер дә түзә алмасак, баш даруы эчәбез. Ә йоклый алмау... аның белән дә килешми кая барасың... дип уйлыйбыз.

Килешергә ярамый, диләр психиатрлар. Йокысыз бер төн уздырсаң да, баш мие моны башка эш режимына күчү өчен сигнал дип кабул итә. Без аны үзебез сизмибез дә, ләкин баш мие экономия режимында эшли башлый. Информацияне кабул итү, эшкәртү сәләте күп тапкырларга кими. Йокысы туймаган кеше эшендә хаталар җибәрә, игътибарсызлана, хәтере начарлана. Йокысыз уздырган бер төннән соң баш мие дөрес режимга күчсен өчен ике төн тәгәрәп йокларга кирәк икән. Әгәр йокы алмаса?

Әгәр йокы алмаса, үзе узар дип карамаска, ә туп-туры терапевтка язылырга! Маршрутизатор – терапевт. Ул сезне ничек дәвалыйсын, кайсы белгечкә җибәрәсен акылына, белеменә, тәҗрибәсенә таянып үзе хәл итәргә тиеш. Тик менә бер катлаулылык бар: йокысызлыкны кайсы белгеч дәваларга тиеш? Неврологмы, психотерапевтмы?

Бу сорау табибларның үзләрен дә борчый. Әлеге сорауга бу атна дәвамында Казанда уза торган нейрофорумда җавап табачаклар. Берочтан баш авыртуларын дәвалый торган яңа дарулар да тәкъдим ителәчәк. «Казанда неврология атналыгы – 2019» дип аталучы бу чарада Россиянең 30 шәһәреннән 70ләп докладчы катнаша. Монда баш миенең кан тамырларына бәйле патологияләре, йокысызлык, хәвефлелек, хәтерсезлек, баш өянәкләренә бәйле проблемлар күтәрелә.

Баш өянәге дигәннән, табиблар баш авыртуның зур проблема булуын кисәтә. «Аның сәбәпләре күп. Инсульт булыр алдыннан да баш авыртырга мөмкин, – ди Казан дәүләт медицина университетының неврология, нейрохирургия һәм генетика кафедрасы мөдире Эдуард Якупов. – Чирнең җитдилеген «кызыл әләм»нәр дә ачыкларга ярдәм итә. Болар: баш гадәттәгедән күпкә катырак авырта яки авыртуы башка төрлерәк, күңел болгана, хәлсезлек күзәтелә, йөрәк кага... Баш авыртуы шундый форматка күчә икән, монда инде кичектергесез чаралар күрергә кирәк», – ди табиб.

Ә менә йокысызлыкка китерүче сәбәпләрнең берсе дип, табиблар гаджетлар белән мавыгуны да атый. Аеруча йоклар алдыннан, интернетка кереп, тегесен-монысын карап чыгу бик зыянлы. «Зәңгәр төс йокы гормоны булган мелотанинны тарката. Йокларга ике сәгать кала, гомумән, телефон, планшет, ноутбукларга карамаска киңәш ителә», – ди Эдуард Закирҗан улы.

 

 

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    10389
    5
    130
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    6166
    1
    85
  • 7304
    2
    52
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    8350
    1
    48
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 21 сентябрь 2020 - 11:27
    Без имени
    Яхшы тәмамланды, ләкин бик кыска язма булды
    Җилбәзәкне өйләндерү
  • 20 сентябрь 2020 - 07:43
    Без имени
    Бернәнсәдә аңлашылмады, дәвамы ничек?
    Яңгыр 
  • 19 сентябрь 2020 - 07:50
    Без имени
    Минем курше авылга к лен булып тошкэн апам нэк шушындый тормыш а гомер кичерде, кайнэсе эгэр балалар га берэр кием алса апам барында мичкэ ата иде дип сойли, бер вакыт малае на бурек алып кайткан идём кулымнан тартып алдыда янып торган мичкэ а ты ди, ике каен сенелсе бар иде эти _энисе урынга калгач пинсэлэрен алдылар, э кайтып та алып китеп тэ карамадылар алар вафат инде хэзер, э апамны хэзер бик авыр чир бэреп екты шулай бер рэхэт курмэде язсан язып бетерэ торган тугел роман язырлык анын тормыш, аллам андый тормыш ны бер кемгэ дэ курсэтмэсен
    Инде минем чират...
  • 18 сентябрь 2020 - 10:15
    Без имени
    Бик матур хикэя !!! Укыйсы да бик кунелле булды !!! Эйдэ бергэлэшеп устерсеннэр инде сабыйларын .... Лэйлэ узе дэ югалтуны кичергэн бит !!!Бэхет елмайган димэк .... Бэхетлэре булсын барча балаларнын да .... Кеше бэхет очен туа,бэхетле булсын hэркем ....
    Син минем балам!
  • 18 сентябрь 2020 - 14:00
    Без имени
    Бик яхшы эсэр,бик азлар гына анлый шул язмышнын кисэтуен.Яшь чагымда ирем бн ачуланышкач,сойлэшмим дип уземэ-узем суз биреп,ярты кон сойлэшмэсэм,ике улымнын берсе нык итеп авырый башлый иделэр,температуралар бн.Шуннан сойлэшэ башлыйсын инде,уртак борчу килгэч.Купме сынадым,гел шулай була иде,аннары тэкэбберлегемне читкэ куеп,элэгешсэк тэ,сойлэшмичэ йормэдем,мин хаклы булсам,ярар,Аннан минем Бер жирем жэ кимеми дип,уземне тынычландыра идем.Бер тирэ,аерылыйм микэн эллэ дигэн уйлар да кергэлэде,аннары уйладым,этилэре балаларга минем шикелле ук якын,бигрэк тэ ир балага,этилэреннэн аерып алсам,барыбер мине гаеплэрлэр,алар да бит ир кешелэр,алга таба узем генэ доес тэрбия бирэ алырмынмы дип,барысын уйлап торып калдым.Аллага шокер,хэзер шуна соенеп бетэ алмыйм,инде 45-ел яшибез.Балалар да гаилэле,аларга гел тигезлектэ уз балаларын узлэренэ устерулэрен телим.Балалар бэхете эти-энидэн тора.
    Бала хакы
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...