ВИЧ турында миф һәм чынбарлык

1 декабрь Бөтендөнья СПИДка каршы көрәш көне. Бу көн 1988 елдан бирле билгеләп үтелә. Быел ул «Я за #профилактика ВИЧ» шигаре астында үтә. СПИДка каршы көрәш көненең максаты – әлеге чир турында халыкка сөйләү. Кызганыч, күпме генә сөйләнелсә дә, кисәтелсә дә, чир әле чигенергә уйламый. Бүген Татарстанда ВИЧ – инфекцияле 12745 кеше исәптә тора. 2016 елның ун аенда гына да республикабызда 1037 кеше бу вирусны «эләктергән». Элегрәк ВИЧны наркоманнар, «зәңгәрләр» һәм фахишәләр генә чире генә дип уйлыйлар иде. Ләкин ул күптәннән инде бу даирәдән чыгып, гади халык арасында аршынлы адымнар белән таралып ята. Һәм иң кызганычы да, иң аянычы да – күпләр ВИЧның ничек таралганын да, аннан ничек сакланасын да белми. Күпчелек бу чирне эләктергән кешеләрдән чумадан курыккан кебек курка, аларга орынсам, кагылсам, чирләре миңа да күчмәгәе, дип шикләнә. Югыйсә, ВИЧ кул кысышу, авыру кеше белән бер мунчада юыну яки бассейнда коену, бер савыт-сабадан ашау, бер урын-җирдә йоклау, кочаклашу, хәтта үбешү аркылы да кешедән-кешегә күчми. Вичны фәкать кан, сперма яки ана сөте аша гына йоктырып була. ВИЧ йөрткән ана кеше алдан дәваланмаса, чир ана карынындагы балага да йогарга мөмкин. Ләкин, мөмкин генә, бөтен балага да йога дигән сүз түгел!

«Светлана Изамбаева фонды»ның оештыручысы һәм җитәкчесе Светлана Изамбаева 14 ел буе үзе дә ВИЧ белән көрәшә. Бу чир белән яшәргә тырышуы турында ачыктан-ачык сөйләшә башлаучыларның беренчесе ул. Күпләр үзенең чирен ничек тә яшерергә тырышканда, ул Россия буйлап чыгышлар ясый, үз тормышыннан, башкалар тормышыннан мисаллар китереп, бу чир белән тулы канлы тормыш алып барырга мөмкин, без җәмгыять куркыныч тудырмыйбыз, бу чирне әлегә тулысынча җиңеп булмаса да, «авызлыклап» була, дип, аңлату эшләре алып бара, чир белән күзгә-күз калучыларга рухи ярдәм күрсәтә. ВИЧ инфекцияле килеш тә бу дөньяга сау-сәламәт ике бала тудырган, шуның өстенә әниләре үлгәннән соң балалар йортына эләккән ике бертуганын (бер энесе балалар церебраль параличы белән авырый) алу өчен әллә никадәр бюрократия киртәләрен җиңгән бу ханым ВИЧ инфекцияле кешеләргә карата җәмгыятьнең фикерен үзгәртү өчен, әлеге чир белән яшәүчеләргә ничек булса да ярдәм итү өчен бар көчен куеп, кайвакыт үз гаиләсенә дигән вакытын, егәрен, акчасын сарыф итеп көрәшә.

Әле менә шушы көннәрдә ВИЧ белән яшәүче яшүсмерләр хакында «Книга судеб» – «Язмышлар китабы» дип аталган альбом чыгарырга йөри. Туганда ук ВИЧ белән туып, ятимнәр йортында үскән 15 баланың язмышы бәян ителгән бу альбом декабрь аенда басылып чыгарга тиеш. Балаларның, әлбәттә, йөзләре каплаулы булачак, чөнки әле җәмгыять бу кешеләрне үз эченә кабул итәргә әзер түгел.

Алла сакласын, бу чир миңа кагылмас, дип әйтеп булмый. Шуңа да ВИЧ хакында барысын да белеп торырга, кирәкмәгән шик-шөбһәләрдән, мифлардан арынырга кирәк.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    7690
    1
    100
  • 8362
    2
    56
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    9410
    1
    54
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 28 сентябрь 2020 - 05:31
    Без имени
    Дэвамы ачылмый.
    «Китмә!»
  • 28 сентябрь 2020 - 05:49
    Без имени
    Бик тә авыр тормышта яшисез.Мин үзем дә шундыйрак хәлдә яшим. Чит гаиләдә баласы гына юк, дип беләм... Ә бәлки бардыр ... Чөнки беркайчан да, акча алып кайтып бирмәде. Иртә таңнан чыгып китә , төнлә генә кайтып, артын куеп ята... Ник яшәдем микән? Башта әнине утка саласы килмәде. Балалар кечкенә иде. Шулай, мин дә көне-төне еладым, яшиселәр килми иде... Һаман шулай этле-мәчеле яшәп ятабыз.... Төзәлә торган яра түгел... Бик үкенәм, яшьтән аерылышмаганга....
    Гаилә җимерүче
  • 28 сентябрь 2020 - 07:59
    Без имени
    Нинди мэхэббэткэ ышаныч югалган монда? Ул булмаган. Гомер буе йоргэн ир, белмэмешкэ салынган хатын.
    Гаилә җимерүче
  • 28 сентябрь 2020 - 08:29
    Без имени
    Бу очракта, хатын кызга тормыш иту авыр булган, укенеч шуннан гына кебек. Хыянэт бит ул, бер булган икэн, гел кабатланып торачак. Андый очракта изелеп яшэудэн мэгьнэ юк. Ышаныч беткэч тэ яшэу бик авыр, ике арада шул маржа тора кебек. Ирнен эйткэн бер сузенэ дэ ышанып булмый. Димэк аралашудан мэгьнэ юк.
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 28 сентябрь 2020 - 08:29
    Без имени
    Гаилэгез таркалмаган очракта да, жае килгэн саен искэртеп, эйтеп торачак, лишние переживаниялэр сина кирэкме, уз башына, э ирдэ сина эйтелмэгэн ничэ секрет, уйлар кара эле?
    Аналыгыңны алганнарын иреңә әйтергәме, юкмы?
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...