“Йәгез, бер дога!” - маҗар, төрек һәм рус телләрендә

19 октябрьдә “Татар-информ” матбугат үзәгендә Аяз Гыйләҗев романнарын маҗар (венгр), төрек һәм рус телләренә тәрҗемә иткән шәхесләр – Арпад Галгоци, Фатих Котлы, Наил Ишмөхәммәтов белән очрашу булды.
Тәрҗемәчеләр берьюлы нәкъ шушы көннәрдә Казан (Идел буе) федераль университетында ел саен узучы Халыкара телләр һәм мәдәниятләр саммиты уңаеннан җыелды. Матбугат конференциясендә шулай ук Венгриянең Татарстандагы генераль консулы Адам Штифтер, КФУның Лев Толстой исемендәге Филология һәм мәдәниятара багланышлар институты директоры, филология фәннәре докторы, профессор Рәдиф Җамалетдинов, КФУның Татаристика һәм тюркология Югары мәктәбе җитәкчесе Әлфия Йосыпова катнашты.
Аяз Гыйләҗевның “Йәгез, бер дога!” романын бүген дөнья халкы венгр, төрек һәм рус телләренә тәрҗемәләрдә укый ала. Романның төрек телендә нәшир ителүен тәрҗемәче Фатих Котлы Аяз ага белән шәхси танышлыгы, аны остаз итеп кабул итүе белән аңлатты.

- Аяз агадан “Кайсы әсәрегезне төрек телендә күрергә теләр идегез?” - дигәч, Аяз ага ике дә уйламыйча “Өч аршин җир”не атады. Мин моны васыять итеп кабул иттем. 2008 елда “Өч аршин җир” Төркиядә басылып чыкты, шуннан соң ул популярлашып китте һәм хәзерге көндә ул биш тапкыр нәшер ителде.

Мин Аяз аганың 11 әсәрен тәрҗемә итмичә туктамыйм, дидем. Хәзер инде “Йәгез, бер дога!”, “Язгы кәрваннар”, “Яра”, “Мәхәббәт һәм нәфрәт турында хикәя” әсәрләренең төрекчә тәрҗемәләре бар, - дип сөйләде очрашуда Фатих Котлы.
Ә венгр теленә тәрҗемә Венгрия белән Татарстанның фәнни мәктәпләре арасындагы күптәнге дуслык аркасында барлыкка килгән. Аяз Гыйләҗев иҗатын өйрәнүче Миләүшә Хәбетдинова Арпад Галгоци белән элемтәгә керә.
Арпад Галгоци Аяз Гыйләҗев белән ГУЛАГ лагерьләренда танышкан. Аларның дуслыгы нибары 3,5 айга сузыла. Алар икесе ике бригадада күмер чыгаралар. Ләкин шушы дуслык эзсез югалмый. Галгоцилар һәм Гыйләҗевлар гаиләсе бүген дә дус яши.

- Мин Казанга бик җылы хисләр белән киләм. Узган ел хатыным белән килдек – без ярату диңгезендә коендык. Будапештка кайткач, “Йәгез, бер дога!” романы белән үз халкыбызны да таныштырырга ниятләдек. Венгрия социалистик оҗмахтан чагыштырмача күптән түгел генә чыкты, шуңа да бездә китап тәрҗемә итеп, аны нәшер итәрлек чыгымнарны капларлык байлык юк. Без Венгриянең Кеше ресурслары министрлыгына мөрәҗәгать иттек. Андагы экспертлар безнең бу тәкъдимне хуплап, китапны тәрҗемә һәм нәшер итәрлек акча бирделәр. Китапны тарату эшенә дә җитте ул. Ләкин бер шарт куйдылар: 24 февральгә кадәр өлгерергә кирәк иде. Нибары өч ай вакыт бар иде, ләкин без өлгердек.

Менә татарлар белән маҗарлар дуслыгы шуннан башлана, - диде Арпад Галгоци.
Киитапны русчага тәрҗемә иткән Наил Ишмөхәммәтов романны тәрҗемә итү эшенә үз теләгем алындым, диде. “Романга тотыныр алдыннан мин үземне буй җитмәс кыя алдында торган кебек хис иттем – шулкадәр тирән эчтәлекле һәм татар теленең бөтен эчке хасиятләрен үзендә туплаган әсәр бит ул. Ләкин роман югалмады – шунысы мөһим”, - дип белдерде тәрҗемәче.
Роман маҗар теленә рус телендәге варианттан тәрҗемә ителгән.
Бүген Татарстанның Дәүләт Советы Рәисе Фәрит Мөхәммәтшин Венгриянең күренекле тәрҗемәчесе Арпад Галгоцига Татарстан белән хезмәттәшлеге өчен Рәхмәт хаты тапшырачак.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    9852
    11
    116
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    9875
    9
    80
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    5557
    4
    64
  • Көтеп алынган бәхет Әллә күзенә күренәме, сискәнеп китте Гөлгенә. Каршысында пәйда булган Гамилне күргәч, ни уйларга да белмәде, чөнки бу  очрашу көтмәгәндә, кинәт булды. Унсигез еллап гомер үтсә дә, шундук  таныды  аны: шул ук озын буй, киң җилкә, серле караш, тик куе кара чәчләренең чигә тирәләренә ак бәс яткан. Күзләрендә ниндидер сагышмы, назмы...
    4502
    0
    47
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    6707
    2
    30
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 4 август 2021 - 13:40
    Без имени
    Нигэ бэхетне чит илдэн эзлисен? Кузенне зуррак ачып тирэ ягына кара,может сине бэхетле итэр кеше янында гына йоридер!
    Чит ил кияве
  • 4 август 2021 - 09:01
    Без имени
    Берни дэ ан,ламадым. Ужасное состояние семейнлй жизни. Э балалар?
    Эшләмәскә ничек өйрәнәсе?
  • 4 август 2021 - 00:24
    Без имени
    Сезнен барыбер узегезчэ эшлэгэнегезне белеп нервагызны ашый хорэсэн ирегез. Узе кайсысын устерешергэ олеш кертэ, шуны гына ашатыгыз узенэ, узегезгэ нэрсэ ошый, шуны устерегез дэ ашагыз. Узегезне яратырга ойрэнегез. 1 атна булса да ул эйткэнчэ эшлэгез, идэн я кер юа башлагач мырлый икэн, туктагыз да, 2 че диванга барып ятыгыз, тик анын янына тугел. Хэм шулай, 7-10 кон дэвам итегез, туктамас жиреннэн туктар, бэлкем. Хотя, бокерене кабер генэ турайта.
    Эшләмәскә ничек өйрәнәсе?
  • 4 август 2021 - 07:57
    Без имени
    Тугри фикирлар язылган
    Башыңны сакла, балам...
  • 2 август 2021 - 19:02
    Без имени
    Оендэ жыеп укырсын бигрэк кыланасыз ботен шарты туры килми ул
    Марсель Вагыйзов аэропортта күңелсез хәлгә тарыган
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан