Оренбургта ят киемле хатын-кызлар

Бүген Оренбург шәһәрендә татар хатын-кызларының «Ак калфак» иҗтимагый оешмасының күчмә утырышы үзенең эшен башлады.

Кунаклар – «Ак калфак»ның урыннардагы оешма җитәкчеләре – Татарстаннан, Башкортстаннан, Казакъстаннан, Удмуртиядән, Самара, Пенза өлкәсеннән, Пермь краеннан килде. Аларны Оренбург өлкәсенең бөтен татар дөньясына атаклы булган Татар Каргалысы авылында каршы алдылар. Ханымнар авылның тарихы белән танышты, элеккегедән калган сәүдә рәтләре буйлап узды, борынгы зиратларын карады. Аннан өлкә белән танышуны Оренбург шәһәрендә дәвам иттеләр. Шәһәрнең үзәгендә урнашкан «Милли авыл» мәдәни комплексында, татар утарында да булдылар. (Милли кием-салым кигән калфаклы ханымнарга Оренбургта кая барсалар да, халык сокланып, гаҗәпләнеп, шаккатып карады. «Сез безгә кайдан килдегез?» – дип килеп сүз дәшүчеләр дә булды.)

Оренбург өлкәсендә 128 милләт яши. Бу парк-музейда аларның берничәсе күрсәтелгән. Милли авылларның һәрберсендә «Тарих һәм мәдәният» музее да эшли.

Татар утарындагы музейның хуҗабикәсе – Гөлйөзем апа Үлембәкова. Ул музейга куелган һәр экспонатның утарга килеп эләгү тарихын белә. Халык катнашында, халык тырышлыгы белән оешкан музей бит бу! Менә – «Саратский» яшел гармун.

– Бу гармунны бер ханым алып килде, – ди Гөлйөзем апа. – Русча гына сөйләшә. «Ирем татар иде минем... Гармунны ул сугышлардан кайткач, 1957 елны ясаткан иде. Ул вафат булгач, «Сат әле», – дип бик күпләр сорады. Хәтер-хатирәне сатмыйлар, дип җавап бирдем... Минем аны сезгә бүләк итәсем килә», – диде.

Минем үземә экспонатларның берсе – 1954 елда «Таткнигоиздат»ның матур әдәбият редакциясендә дөнья күргән «Халык җырлары» китабы шактый кызык тоелды. Аның зур гына бер бүлегендә дүрт юллыклардан торган халык җырлары тупланган. Әйтик, менә берничәсе:

Казан дигән каланың,
Санап чыктым урамын.
Сау бул, бәгърем, дигән идем,
Елап бирде кулларын.
Алма алсак, алыйк алын,
Хакын бергә түләрбез.
Ни күрсәк тә бергә күрик,
Үлсәк, бергә үләрбез.
Кемнәрдер өчен шактый кызык хәзинә бар монда!

Патефон, Фәридә Кудашева җырлары язылган тәлинкәләр, каләм савыты, чиккән сөлгеләр, алъяпкычлар, чиләк-көянтә, бала бишеге... Энҗе белән чигелгән бер гасырлык калфак! Экспонатлар байтак!

Татар утары эчендә музей ачылгач, Оренбург яшьләрендә яңа гадәт барлыкка килгән: өйләнешкән көнне алар хәзер бирә килеп, татар халкының гореф-гадәтләре белән танышалар, фотосурәткә төшәләр, Гөлйөзем апаның гаҗәеп матур теләкләрен тыңлыйлар икән.

Кичен кунаклар Татар Каргалысы авылының Мәдәният йортында авыл үзешчәннәре әзерләгән концерт карады. Шунысы игътибарга лаек, сәхнәгә чыккан җырчылар да, биючеләр дә, яшьләр дә, өлкәннәр дә – барысы да калфактан иде!

Форумның пленар утырышы иртәгә Оренбург татар драма театры бинасында дәвам итәчәк. Анда өч йөзләп делегат булыр дип көтелә.


P.S. Оренбургта Ак калфакны хәзер Альбина Әбсәләмова җитәкли. Аның турында биредә укып була: http://syuyumbike.ru/zaman-hem-bez/uspeh/?id=1348

Казан-Оренбург

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8736
    10
    103
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    8827
    8
    69
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4507
    4
    50
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    5754
    2
    26
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 июль 2021 - 18:22
    Без имени
    Мене шулай кысылып купме бала бехетсез шул.Узебезнен баштан утте
    Кемнәрдән бәйләтим яраны?
  • 25 июль 2021 - 19:20
    Без имени
    Ай, рәхмәт яугырлары!!!!! бик тә нык сөендем бала өчен! Нянечкага рәхмәт!!! Йөрәкләренә, бәгырьләренә үтә торган итеп аңлатып әйтә белгәне өчен! Аллаһы Тәгалә аның аша, ир белән хатынга туры юл күрсәткән, гомерлек үкенечкә юл куймаган.
    Өч кенә көнгә...
  • 24 июль 2021 - 15:57
    Без имени
    Уф.... Йорэккэемне....
    Өч кенә көнгә...
  • 26 июль 2021 - 14:07
    Без имени
    Нәкъ шулай . Тик партнер бер генә булырга тиеш , югыйсә , хатын - кыз үзенең тәнендәге җепселләрен башкаларга таратып , үзе авыру булып калачак .
    ​Назлану өчен алты медицина сәбәбе
  • 22 июль 2021 - 16:52
    Без имени
    Мондый язмаларны еламыйча укый алмыйм,чонки минем бабамда узган ул концлагерларны,9май житсэ бакча артына чыгып жылый иде, соныннан Аны оправдали, ещё орден бирделэр,Бер солдаты коткарган очен,рэхмэт Ана,онытмаган...
    Ева-Мөслимә
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан