Гашыйклар турында риваять

Әти белән әнинең танышу тарихын без балачакта алардан ничәмә-ничә тапкырлар сөйләттек икән?!
Әниебез — ул Маһруй исемле иде — элеккеге Дөбъяз районы Битаман авылында, күп балалы гаиләдә туа. Әти-әнисе вафат булгач, аны яшь ярымлык чакта Казанга, әтисенең беренче хатыныннан туган улы Вафа абзыйга тәрбиягә китерәләр. Ул шунда буй җитә.
Әти дә бик иртә ятим кала. Ул алты яшьлек чагында әтисе янгында һәлак була. Тагын өч елдан әнисен дә югалта. Ятим малайны ерак туганнары — Мөхәммәтгали абыйлар гаиләсе үзенә сыендыра.
Һәм менә Казанның нәкъ уртасында, Мәрҗани мәчетеннән ерак түгел урнашкан ике катлы агач йорт янында шушы ике ятим очраша.
I гильдия сәүдәгәр Исмәгыйль Апаковның оныгы — техникум студенты Якубның дәрескә ашыккан чагы була. Ә университет студенты Маһруй тәрәз төбендәге гөлләргә су сибеп йөри икән. Чүмечтә калган суын тота да ачык тәрәзәдән урамга түгә... Яңгырга эләккәндәй юешләнгән егет, әлбәттә: “Бу ни бу?” — дип, тавыш куптара. Оятыннан комач булып кызарган чибәр кызны күргәч исә, ачулануын онытып, үзе гафу үтенә башлый...
Яшьләр очраша башлыйлар. Аннан күңелләргә сиздерми генә ярату хисе кереп оялый. “Минеке бул! Өйләнешик”, — ди беркөн Якуб Маһруена. Инде үзенеке санаган кыздан “ризамын” дигән җавап көтә ул. Тик кыз мизгел эчендә үзгәрә, кинәт моңсуланып, боегып кала.
Күтәрелеп карарга да кыймыйча: “Юк, мин кияүгә чыга алмыйм”, — ди. Сәбәбен бик озак әйтергә теләми. Егет ялварыплар диярлек сорагач кына ачыла.
- Авырыйм мин... Туберкулез таптылар. Озакламый үләрмен. Безгә бергә булырга язмаган, күрәсең...
Егет, өстеннән тау төшкәндәй, җиңел сулый.
- Ә мин вәгъдә биргән кешесе юктыр бит, дип, әллә ниләр уйлап бетердем... Менә күрерсең, мин сине үзем терелтәм! Иң зур табибларга күрсәтермен, санаторийларга йөртермен...
Кавышыр алдыннан сүз куешалар — иреннән үбешмәскә, аш пешергәндә ашны кабып карамаска.
Әти сүзендә тора. Әнине нинди генә табибларга күрсәтми ул. Бер дә авырсынмыйча, озын-озак вакытларга хастаханәләргә сала. Үзе ял күрмәсә дә, “терелеп кенә кайт” дип, әнине санаторийларга җибәрә.
Әти бик тә балалары булуын теләгән. Ә әнигә, билгеле, бала табарга ярамаган. Бер профессорга күренергә барган җирдән канатланып чыгалар: “Андый теләгегез булгач, табып карасын соң хатының бала, — ди табиб әтигә. — Кем белә, бәлки, авыруы да бетәр”.
Могҗизалар булмый диләр, нишләп булмасын?! Әни сау-сәламәт бала таба. Минем тууымның аларга никадәр сөенеч алып килгәнен әйтмәсәм дә, аңлыйсыздыр. Шатлык өстенә шатлык булып әнием авыруыннан терелә башлый. Энем туган вакытка ул инде тәмам сәламәтләнеп бетә. Табиблар төпчегенә инде күкрәк сөтен имезергә дә рөхсәт итәләр.

Кияүгә чыккач, әни эшләми диярлек. Башта әти:
“Тәмам терелеп җит әле”, — ди.
Аннан, без тугач:
“Балалар янында бул”, — ди. Өйдә генә утырса да, әни хәтта кибеткә дә йөрмәде. Әти аның авыр сумкалар күтәреп, кибет юлыннан кайтуын күз алдына да китерми иде бугай. Безнең йорттагылар әни артыннан шуңа да “купчиха”, дип кенә калалар иде.
Әтинең эше гел командировкалар белән бәйле булды. Мөмкинлек табып, күп вакыт ул безне дә үзе белән алыр иде. Берсендә пароход белән дүртәүләп Горькийга баруыбызны әле дә сагынып искә төшерәм.) Ялгызы гына китеп барса,
 
“Кадерлем Маһруй!

 Шулкадәр сагындым үзеңне. Сине дә, балаларны да бик күрәсем килә. Болай озакка барганда бары тик гаилә белән генә чыгып китәргә кирәк. Өч кенә көнгә булса да, сезне үз яныма чакырырга телим. Тагын расход дип аптырамыйк әле. Билетнны II класска ал, ул җитмеш биш сум тирәсе тора.
“Хатын-кызлар белән генә булсын”, - дип сора. (Әти әнине бик көнли иде. Чит ир-аттан гына түгел, хәтта туганнардан да. Ә әни: “Ул бит мине яратканга шулай эшли”, — дип гел кичерә иде. — Л. А.)
Синең Якубың ”.

 
“Син дип, бу кадәр өзгәләнмәсәм, сине бу кадәр сагынмасам, тәнемә, бәлки, ит тә кунар иде. Мин синең белән ихлас булган кебек, син дә минем белән ихлас булсаң иде. Ике арадагы мөнәсәбәтләребез моңа кадәр әйбәт иде, алга таба да шулай калсын.
Сине быел ял иттерә алмаганыма йөрәгем авырта”.
 
“Кадерлем Маһруй!”
 
Хатыңны алдым да шулкадәр сөендем. Минем турында әнә ничек кайгыртасың. Мине, мин сине яраткандай, яратасың. Безнең очрашуыбыз, кавышуыбыз очраклы гына булмады.    Мәхәббәтебез   безнең  белән бергә киләчәккә барыр, без үлгәннән соң да яшәр дип уйлыйм. Үлем турында сүз кузгаткан дип ачуланма, без әле синең белән бик- бик бәхетле гомер итеп, ким дигәндә йөзне тутырырбыз”.
 

Ходай кушып, оныклар сөяргә насыйп булса, мин аларга Таһир-Зөһрәләр, Ләйлә-Мәҗнүннәр гыйшкы турындагы риваятьләрне түгел, әти-әниемнең якты мәхәббәтләре хакында матур истәлекләремне сөйләрмен.
 
Луиза АПАКОВА.
Казан.

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (1)
Cимвол калды:
  • 12 август 2020 - 10:34
    Без имени
    Менэ бу мэхэббэт ичмаса
Хәзер укыйлар
  • Юлдаш Бүген – 2 гыйнвар. Алиянең генә туган шәһәрен инде өч ел күргәне юк. Күңел ярасы өч ел буе төзәлмәде... Төне буе елап чыкканнан соң кисәк кенә җыенды да, өч ел элек Мәскәүгә чыгып китте ул...
    7913
    1
    76
  • Яңа ел төне сере – Сәлам! Тагын бер ел үтеп китте. Очрашу төне җитте...  Телефон экранында көтелгән һәм таныш сүзләрне күрүгә Ләйлә  елмаеп куйды. Онытмаган! Быел да үзе беренче яза... Яңа ел төнен каршы алганда нәкъ төнге өчтә... Менә инде унынчы ел шулай...
    8959
    2
    66
  • Тапкыр малай Әнисе тиз генә кайтмады. Ул, гомумән, кайтмады. Хәбәре дә юк, үзе дә. «Суга төшкәндәй югалды», – дип пошынып, елап-сыктап йөрде Фатиха апа. Әтисен госпитальдән кабат фронтка җибәргәннәр. «Хәдичә килеп җитә алмады», – дигән ул хатында. Ризык төягән Хәдичә, мөгаен, ач гидайлар кулыннан кичкәндер дигән уйда тукталдылар. 
    6068
    3
    58
  • Хат язучы Көтелмәгән хат Айдарның бөтен күңелен актарып ташлады. Кайтасы көнен минутлап санап көтә солдат. 
    4372
    0
    50
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:57
    Без имени
    Русчалап.Безумно люблю дигән шул була инде.Шулай тиеш диеп үскән инде ул эгоист булып.Бүген иртәгә ата анасы булмаса нишләр ул Ринат дигән әфәнде! Бер пример языйм әле.Улыбыз өйләнгәч первый взнос бирдек квартирага.Икенче ел үзебез диңгезгә киттек.Туган тиешле берәү аптырады,түләп тә беттегез мени ипотеканы диеп.Ир әйтте,15 ел мин ялда итмәсәм,ком кебек коелып бетәм бит,ярдәм иттек,хәзер инде үзләре диеп.Аллага шөкер тырышып эшләп улым киленем түләп беттерделәр 7 ел эчендэ.Универда түләп укыттык,әйдә инде дальше сами.....Икенче улыбызга да шулай ук, укыттык,ярдәм иттек квартира алганда...
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:42
    Без имени
    Чишмә районы Сафар авылына кунакка кайтып йөри идем.Әңкәйнең икетуган апаларына.Шунда улы әйтте,клубка чыгабыз,минем яннан ерак китмә,бездә урлыйлар кызларны диеп.40 ел элек.Әле ничектер белмим.Башка район егетенә кияүгә чыктым.Бер белмәгән кешегә ярәшеп китүләр,ай һай авырдыр.Ә йөрегән егетенә чыкса бу инде урлау түгел,бу алдан уйланган сценарий гына.
    Минем карт әбиемне дә, әбиемне дә, әниемне дә урлаганнар
  • 26 гыйнвар 2022 - 21:41
    Без имени
    Хэзер куп инде андый гаилэлэр,балалар дип яшэуче,куплэре ипотека тули бит,чынлап та берэр башка эйбер алырга уйласалар,эти-эни узлэре ярдэм кулын суза,булыша алганнарына соенэ-соенэ.
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 26 гыйнвар 2022 - 22:00
    Без имени
    Безнен аниебез гел шулай пешерер иде коймакны без торганчы мичка ягып тамле ислар боронны кытыклап уята иде . И гомерлар анида юк хазер андый мичта юк ...без исанбез
    Мич коймагы
  • 26 гыйнвар 2022 - 12:46
    Без имени
    Сез балалар кеше булсын дип яшэгэн очен алар шундый эгоистлар. Нишлэптер эчеп йоручелэрнен эти-энисе кадерле була, алар узлэре турында уйлыйлар. Ризалашыгыз, тик узегезнен кайтып керергэ урыныгыз булсын.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда