Тездән төшкәч көйдермәсен, дисәк...

Әлеге язмага җавап - http://syuyumbike.ru/zaman-hem-bez/actual-tema/?id=400

Хатны укыгач ике төрле хис кичердем: беренчесе – хатта язылганнар проблеманың бары бер өлешен, күзгә күренеп торган кадәресен генә чагылдырганга борчылу, икенчесе – укучыбызның актуаль, көн ка­да­гын­да­гы мәсьәләне күтәреп чыгуына сөе­нү.

Чыннан да, без шактый катлаулы үзгәрешләр чорында яшибез. Аның үзенә генә хас процесслары бар. Шуларның иң әһәмиятлеләреннән берсе – җәмгыятьтә булган кыйммәт­ләр­нең үзгәрүе дияр идем мин. Әле 20-30 ел элек кенә балалар «хезмәт – тормыш нигезе», «кем эшләми – шул ашамый», «бөтен кеше дә бертигез» дип тәрбияләнсә, бүгенге яшь буын бөтенләй башка идеалларга табына. Һәм ул идеаллар яки кыйм­мәт­ләр арасында гаять зур урынны акча, материаль байлык алып тора. Материаль байлыкка омтылу – тәҗ­ри­бәсе булмаган яшь кешенең тормышын да җимереп ташларга мөмкин шул…

Аңлавымча, Гөлия, чыннан да, матур гаиләдә, гаять дөрес тәрбия алып үскән: ул хезмәт ярата, яхшы укый, җәмәгать эшләрендә катнаша, музыка белән кызыксына. Ә нишләп соң кинәт шундый үзгәрешләр барлыкка килде икән? Кызганычка каршы, берни дә юктан гына, кинәт кенә булмый – якыннарыбызда, балаларыбызда барган үзгәрешләрне күп ва­кыт күрмибез яки күрмәмешкә салышабыз (кайчак шулай җайлырак тоела – «үзе үтәр әле!» дибез). Гөлия проблемасыз бала саналган – яхшы укыган, тыңлаучан, тәртипле булган. 


Ә баладан тагын ни көтәсең? Әти-әниләр еш кына балаларын барлык тормыш проблемаларыннан аралап, аңа укырга, үсәргә бөтен мөмкинлек­ләрне тудыра. Һәм, нәтиҗәдә, гаять дәрәҗәдә инфантиль, ягъни тормышка бик гади, примитив карашлы ба­лалар үсә. Бу очракта да шуңа охшаш хәл. Гомумән, бу гаиләдә проблеманы уртага салып сөйләшү гадәте юк, күрәсең. Әти-әнисе – кызларын, кызлары әти-әнисен аңламый, алай гына да түгел, Гөлия үз-үзен тотышы белән күптәннән инде аларга сугыш игълан иткән, һәм ул сугышны ярыйсы гына уңышлы алып та бара… Әти белән әни берни булмагандай яши бирә – әйтерсең, бар да искиткеч шәп! Тик әнисенең генә инде нервлары какшавы төрле соматик авыруларга китереп җиткергән. 

Гөлия инде балигъ булган зур кеше: ни өчен мәсьәләне уртага салып сөйләшмәскә? 10-12 яшьлек балалар да күп проблемаларны дөрес аңлар­га сәләтле – аларны дөньяның бар мәшәкатеннән аралап үстерү һич кенә дә ярый торган эш түгел. Ышанам – дөрес дәлилләр табып сөй­ләшкән очракта, Гөлия белән уртак тел табып булачак. 

Авторның сүзләренә караганда, төп мәсьәлә машина алу-алмау проблемасы тирәсендә бөтерелә. Ни өчен әти-әни моңа шулкадәр каршы соң? Хаттан күренгәнчә, гаиләнең тагын бер машина алырга гына хәленнән килә. Шулай булгач, нигә алмаска?! Хатта китерелгән төп дәлилләр: машина йөртүнең куркынычлыгы, яшь йөртүчеләрнең юл һәлакәтләрендә ешрак гаепле булуы... – бик көлке һәм самими яңгырый. Беренчедән, машина йөртеп карамыйча гына кайдан килсен ул тәҗрибә: һәркем дә башта өйрәнчек кенә була (бу – суга керми генә йөзәргә өйрә­нергә киңәш биргән шикелле.) Икен­чедән, үзе руль артында утырмаса да, һәр кеше көненә әллә ничә тапкыр транспорттан файдалана – шәһәр транспортын мин куркынычсыз димәс идем. Өченчедән, хатта язганнарга караганда, Гөлия «Әтием бүген миңа машинасын бирә­ме?» дип аптырата икән. Димәк, кызның идарә итү таныклыгы бар, һәм ул инде, һичшиксез, әти-әни ризалыгы белән, алар акчасына алынган. Әгәр кызларын машинага утыртмаска ниятләгән­нәр икән – нигә ялган вәгъдәләр бирергә?! Хәтта бу вәгъдә сүз белән әйтелмәсә дә. Ма­шиналы кеше бит әле мобиль дә, бүгенге тизлек заманында руль артын­да булу күп проблемаларны да чишә – бу дәлилгә дә күз йомып булмый!


Хат авторына, Гөлиянен әти-әнисенә шундый киңәш бирер идем. Бу мәсьәлә хакында кыз­мыйча, бергәләп уртага салып сөйләшергә кирәк. Машина алу – һәр гаилә өчен шактый зур чыгым ул. Бүгенге көндә гаиләдә андый мөмкинлек бармы? Мөмкин­легегез булмаса, сәбәбен (акча җит­ми, финанс хәлегез тотрыклы түгел…) ачыктан-ачык кызыгызга аңлатыгыз. Киләчәктә андый мөмкинлек туачакмы? Кайчан? Ул тизрәк булсын өчен нишләргә кирәк – шул исәптән Гөлиягә дә? Әгәр мөмкинлек булып та, алырга теләми­сез икән – ни өчен? Сәбәп­ләрне күрсәтегез һәм аларны чишү юлларын ачыклагыз. Әйтик, тәҗри­бәсе аз булу сәбәпле, өстәмә практик дәрес­ләр алу кирәк икән, аның өчен кем түли? Машина ул әле күп кенә өстә­мә чыгымнар да сорый – аларны кем күтәрә? Гөлия үзе дә эшләячәкме (бу очракта ул үзе дә кайбер чыгымнарны түли алыр иде), эшкә урнашса, укуына зыян килмәс­ме? Мәсьәләнең һәр пункты турында сөйләшеп, уртак чишелешен табарга кирәк. Иң мөһи­ме – кызыгызның күңелен яралаудан куркып яки аны артык сакларга омты­лып, ялган вәгъдәләр генә бирмәгез! 

фото: pixabay.com

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    7073
    7
    65
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    4424
    0
    43
  • Өмет белән алга карап яшәргә әнкәйдән өйрәндем 1981 ел. Булачак кайнанам белән мин Казан тимер юл вокзалында таныштым. Төнге сәгать 11 дә! «Төнлә белән беренче тапкыр кайнанаң белән кайнатаңны күрергә вокзалга төшәчәксең», – дисәләр, һич ышанмас идем.
    2890
    4
    36
  • Үтмә, гомер, заяга! Хатынын һәр баганага көнләвенең урынсыз гына түгел, ә тормышларын җимерүче, бер-берсеннән читләтүче гамәл икәнлеген, кызганыч, Гамил һич кенә дә аңларга теләми...
    9525
    6
    35
  • Гомер бер генә килә  Балалары икәү булса да, әниләре янына килергә ашыкмыйлар, эшләре бик тыгыз, ахры. Рафига апа ике учын янәшә куеп гел дога укый, Аллаhы Тәгаләдән җиңел үлем сорап ялвара.  Ул Галиягә үз тормышын сөйләп бирде инде: «Балаларым минем үлемемне телиләр инде. Мин киткәч, алар арасында фатир өчен тавыш-гауга чыгар инде. Карт кеше кемгә кирәк».
    4555
    0
    33
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 1 декабрь 2022 - 21:27
    Без имени
    Баланын этисе бардыр бит? Этисе дэ алгаласын бакчадан, уйнатсын, саф хавалар суларга алып чыксын. Ник эни тиеш дип белэсез? Ул узенекен устереп, кеше иткэн инде, житэр ана. Олы яшьтэ, башны кутэрмичэ, бала карап булмый да эле, арыта да. Узегез тапкансыз, узегез устерегез! Алла сабырлык хэм ярдэмен бирсен. Бала устеру жинел дигэн кеше юк эле, аны бит уйнатып, ашату, юындыру гына тугел, тэрбия бирергэ дэ кирэк.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 21:15
    Без имени
    Белмим, мин дэ баланы берузем тарбиялим, эни эти икенче шэхэрдэ торалар, Бер булышучым да юк, куршедэн башка, элдэ Аллага шокер ул бар, баланы иртэн торып мэктэпкэ озата (1класс), мин эшкэ БИК иртэ китэм, дэрес беткэч подъездда каршы алып квартирага кертеп, ашарга жылытып бирэ. Свидание га йорергэ уемда да юк, даже не представляю как это. Куршемэ озын гомер сэлэмэтлек телим, элдэ ул бар. Бала усэ ул, Гомер буе бэлэкэй булмый, Шуна элеге вакытта баланы карау минем очен важнее всяких свиданий и личной жизни.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 16:39
    Без имени
    Баштан утте, килмэгэн туганы калды микэн, торыргада. Йэ эйтмичэ килеп керэлэр иде. Аннары зарланганнарын ишеттемдэ. Берегезнедэ чакырып китермэдем, уземнен сезгэ барып торганым юк дидем. Мэжбури тотмыйм узегез килэсез дидем. Тоже бер булмэле иде. Хэзер килэсэлэрдэ китэлэр. Эле аларча булырга тиеш. Булмый гына торсын эле.
    Иремнең туганнары...
  • 1 декабрь 2022 - 10:43
    Без имени
    Котлыйбыз! Яшьлэр безнен килэчэгебез
    «Яңа йолдыз»да яңа җиңүче!
  • 1 декабрь 2022 - 09:35
    Без имени
    Бик кызыклы ,эчтелекле язма.
    Тау артында таулар бар
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда