Тездән төшкәч көйдермәсен, дисәк...

Әлеге язмага җавап - http://syuyumbike.ru/zaman-hem-bez/actual-tema/?id=400

Хатны укыгач ике төрле хис кичердем: беренчесе – хатта язылганнар проблеманың бары бер өлешен, күзгә күренеп торган кадәресен генә чагылдырганга борчылу, икенчесе – укучыбызның актуаль, көн ка­да­гын­да­гы мәсьәләне күтәреп чыгуына сөе­нү.

Чыннан да, без шактый катлаулы үзгәрешләр чорында яшибез. Аның үзенә генә хас процесслары бар. Шуларның иң әһәмиятлеләреннән берсе – җәмгыятьтә булган кыйммәт­ләр­нең үзгәрүе дияр идем мин. Әле 20-30 ел элек кенә балалар «хезмәт – тормыш нигезе», «кем эшләми – шул ашамый», «бөтен кеше дә бертигез» дип тәрбияләнсә, бүгенге яшь буын бөтенләй башка идеалларга табына. Һәм ул идеаллар яки кыйм­мәт­ләр арасында гаять зур урынны акча, материаль байлык алып тора. Материаль байлыкка омтылу – тәҗ­ри­бәсе булмаган яшь кешенең тормышын да җимереп ташларга мөмкин шул…

Аңлавымча, Гөлия, чыннан да, матур гаиләдә, гаять дөрес тәрбия алып үскән: ул хезмәт ярата, яхшы укый, җәмәгать эшләрендә катнаша, музыка белән кызыксына. Ә нишләп соң кинәт шундый үзгәрешләр барлыкка килде икән? Кызганычка каршы, берни дә юктан гына, кинәт кенә булмый – якыннарыбызда, балаларыбызда барган үзгәрешләрне күп ва­кыт күрмибез яки күрмәмешкә салышабыз (кайчак шулай җайлырак тоела – «үзе үтәр әле!» дибез). Гөлия проблемасыз бала саналган – яхшы укыган, тыңлаучан, тәртипле булган. 


Ә баладан тагын ни көтәсең? Әти-әниләр еш кына балаларын барлык тормыш проблемаларыннан аралап, аңа укырга, үсәргә бөтен мөмкинлек­ләрне тудыра. Һәм, нәтиҗәдә, гаять дәрәҗәдә инфантиль, ягъни тормышка бик гади, примитив карашлы ба­лалар үсә. Бу очракта да шуңа охшаш хәл. Гомумән, бу гаиләдә проблеманы уртага салып сөйләшү гадәте юк, күрәсең. Әти-әнисе – кызларын, кызлары әти-әнисен аңламый, алай гына да түгел, Гөлия үз-үзен тотышы белән күптәннән инде аларга сугыш игълан иткән, һәм ул сугышны ярыйсы гына уңышлы алып та бара… Әти белән әни берни булмагандай яши бирә – әйтерсең, бар да искиткеч шәп! Тик әнисенең генә инде нервлары какшавы төрле соматик авыруларга китереп җиткергән. 

Гөлия инде балигъ булган зур кеше: ни өчен мәсьәләне уртага салып сөйләшмәскә? 10-12 яшьлек балалар да күп проблемаларны дөрес аңлар­га сәләтле – аларны дөньяның бар мәшәкатеннән аралап үстерү һич кенә дә ярый торган эш түгел. Ышанам – дөрес дәлилләр табып сөй­ләшкән очракта, Гөлия белән уртак тел табып булачак. 

Авторның сүзләренә караганда, төп мәсьәлә машина алу-алмау проблемасы тирәсендә бөтерелә. Ни өчен әти-әни моңа шулкадәр каршы соң? Хаттан күренгәнчә, гаиләнең тагын бер машина алырга гына хәленнән килә. Шулай булгач, нигә алмаска?! Хатта китерелгән төп дәлилләр: машина йөртүнең куркынычлыгы, яшь йөртүчеләрнең юл һәлакәтләрендә ешрак гаепле булуы... – бик көлке һәм самими яңгырый. Беренчедән, машина йөртеп карамыйча гына кайдан килсен ул тәҗрибә: һәркем дә башта өйрәнчек кенә була (бу – суга керми генә йөзәргә өйрә­нергә киңәш биргән шикелле.) Икен­чедән, үзе руль артында утырмаса да, һәр кеше көненә әллә ничә тапкыр транспорттан файдалана – шәһәр транспортын мин куркынычсыз димәс идем. Өченчедән, хатта язганнарга караганда, Гөлия «Әтием бүген миңа машинасын бирә­ме?» дип аптырата икән. Димәк, кызның идарә итү таныклыгы бар, һәм ул инде, һичшиксез, әти-әни ризалыгы белән, алар акчасына алынган. Әгәр кызларын машинага утыртмаска ниятләгән­нәр икән – нигә ялган вәгъдәләр бирергә?! Хәтта бу вәгъдә сүз белән әйтелмәсә дә. Ма­шиналы кеше бит әле мобиль дә, бүгенге тизлек заманында руль артын­да булу күп проблемаларны да чишә – бу дәлилгә дә күз йомып булмый!


Хат авторына, Гөлиянен әти-әнисенә шундый киңәш бирер идем. Бу мәсьәлә хакында кыз­мыйча, бергәләп уртага салып сөйләшергә кирәк. Машина алу – һәр гаилә өчен шактый зур чыгым ул. Бүгенге көндә гаиләдә андый мөмкинлек бармы? Мөмкин­легегез булмаса, сәбәбен (акча җит­ми, финанс хәлегез тотрыклы түгел…) ачыктан-ачык кызыгызга аңлатыгыз. Киләчәктә андый мөмкинлек туачакмы? Кайчан? Ул тизрәк булсын өчен нишләргә кирәк – шул исәптән Гөлиягә дә? Әгәр мөмкинлек булып та, алырга теләми­сез икән – ни өчен? Сәбәп­ләрне күрсәтегез һәм аларны чишү юлларын ачыклагыз. Әйтик, тәҗри­бәсе аз булу сәбәпле, өстәмә практик дәрес­ләр алу кирәк икән, аның өчен кем түли? Машина ул әле күп кенә өстә­мә чыгымнар да сорый – аларны кем күтәрә? Гөлия үзе дә эшләячәкме (бу очракта ул үзе дә кайбер чыгымнарны түли алыр иде), эшкә урнашса, укуына зыян килмәс­ме? Мәсьәләнең һәр пункты турында сөйләшеп, уртак чишелешен табарга кирәк. Иң мөһи­ме – кызыгызның күңелен яралаудан куркып яки аны артык сакларга омты­лып, ялган вәгъдәләр генә бирмәгез! 

фото: pixabay.com

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Юлдаш Бүген – 2 гыйнвар. Алиянең генә туган шәһәрен инде өч ел күргәне юк. Күңел ярасы өч ел буе төзәлмәде... Төне буе елап чыкканнан соң кисәк кенә җыенды да, өч ел элек Мәскәүгә чыгып китте ул...
    7006
    1
    66
  • Яңа ел төне сере – Сәлам! Тагын бер ел үтеп китте. Очрашу төне җитте...  Телефон экранында көтелгән һәм таныш сүзләрне күрүгә Ләйлә  елмаеп куйды. Онытмаган! Быел да үзе беренче яза... Яңа ел төнен каршы алганда нәкъ төнге өчтә... Менә инде унынчы ел шулай...
    8228
    2
    61
  • Ефәк яулык – Апам, менә сиңа тапшырырга куштылар, амәнәт диделәр. – Амәнәт? Марат үтә дә зәвыклы төргәкне Илсөягә сузды.
    6214
    2
    57
  • Тапкыр малай Әнисе тиз генә кайтмады. Ул, гомумән, кайтмады. Хәбәре дә юк, үзе дә. «Суга төшкәндәй югалды», – дип пошынып, елап-сыктап йөрде Фатиха апа. Әтисен госпитальдән кабат фронтка җибәргәннәр. «Хәдичә килеп җитә алмады», – дигән ул хатында. Ризык төягән Хәдичә, мөгаен, ач гидайлар кулыннан кичкәндер дигән уйда тукталдылар. 
    5345
    2
    54
  • Хат язучы Көтелмәгән хат Айдарның бөтен күңелен актарып ташлады. Кайтасы көнен минутлап санап көтә солдат. 
    4113
    0
    47
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 22 гыйнвар 2022 - 07:56
    Без имени
    Шээп. Бик эчкерсез кеше икэн Фирзэр абый. Укыганнан сон, Фирзэр абыйга хормэт ем артты.
    Хатын-кыз – фәрештә ул!
  • 21 гыйнвар 2022 - 10:12
    Без имени
    Куп язалар инде берсенен ире ташлаган да башка хатынга киткан. я инде егет жебеган анисе сузе белан яши. гел ирлардан зарлану да зарлану. Бу язма ичмасам балачакны, яшь чакны иска алдырды. кызык итеп, матур итеп язылган. авторга рахмат. Ату гел ир-егетларне гаеплау турында язылганнар туйдырган иде.
    Бутый, итек һәм... итек кенә дә түгел
  • 21 гыйнвар 2022 - 12:29
    Без имени
    Бу хәлгз тарыган кешеләргә холай түземлек бирсен.Зур рәхмәт авторга.
    Кулга-кул тотынса...
  • 20 гыйнвар 2022 - 15:40
    Без имени
    Э ник хатыны больниста улде?! Ан,ламадым...
    "Алтын таулар вәгъдә итмим..."
  • 20 гыйнвар 2022 - 12:00
    Без имени
    Бешергэнем бар, тэмле була!
    Лимон бәлеше
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда