Опека һәм попечительлек

материалына җаваплар - http://www.syuyumbike.ru/yashaesh/sudby/?id=3516

Опека һәм попечительлек белән бәйле сорауларга Казан шәһәренең Совет районы опека һәм попечительлек бүлеге җитәкчесе Ирина СМИРНОВА җавап бирә.



Опека һәм попечительлек ятимнәргә һәм әти-әни тәрбиясеннән мәхрүм калган балаларга аларның хокукларын яклау максатыннан билгеләнә (РФ Гаилә Кодексының 121 нче маддәсе, 1 нче бүлек).
 Опека шулай ук балигълык яшендәге, әмма эшләү сәләте чикләнгән яки эшкә бөтенләй ярамый торган кешеләргә билгеләнә.


Опека белән попечительлекнең аермасы нәрсәдә?
Опека – ундүрт яше тулмаган балаларга, попечительлек ундүрт яшьтән унсигез яшькәчә булган яшүсмерләргә һәм суд тарафыннан эшкә яраксыз дип танылган кешеләргә билгеләнә.

Кемнәр опекун була ала?
РФ Гаилә кодексының 146 нчы маддәсе нигезендә, балаларның опекуны яки попечителе булып балигълыкка ирешкән, камил акыллы һәм билгеле бер әзерлек үткән кешеләр генә билгеләнә ала.
Ата-ана хокукыннан мәхрүм булганнар, хөкем ителгән кешеләр, җинаять җаваплылыгына тартылган кешеләр (акланган яки җинаять җаваплылыгыннан азат ителгән кешеләр бу категориягә керми) опекун була алмый.
Җәза срогын үтәмәгән яки тулысынча үтәмәгән кешеләр, бер җенесле никахта торучылар  яки шундый никахлар рөхсәт ителгән ил гражданнары да опекун була алмыйлар. 
Хроник алкоголиклар һәм наркоманнар  кайчандыр опекун вазыйфасыннан читләштерелгән затлар, асрамага бала алып, үз гаепләре аркасында ул бала алардан кире алынган гражданнар, шулай ук сәламәтлекләре буенча РФ Гаилә кодексының 127 нче маддәсенең 1 нче бүлегендә күрсәтелгән категориягә керүче кешеләр дә опекун була алмый.
Опекун вазыйфасына керешәсе затның әхлакый һәм кешелеклелек сыйфатлары искә алына. Аның яңа вазыйфаны үти алу-алмавы, балага мөнәсәбәте, опекунның гаилә әгъзаларының балага мөнәсәбәте, баланың үзенең теләкләре дә игътибарсыз калмый. 

Опека ничә төрле була, һәм опекунга дәүләт ничек ярдәм итә?
Опека һәм попечительлекнең ике төре бар.
Берсе – түләүсез генә опекунлык итү. Бу очракта опекунга баланы ашату-киендерү өчен мәктәпкәчә яшьтәге балаларга аена 7 мең 615 сум, мәктәп яшендәгеләргә 8 мең 783 сум түләнә. Бу Татарстан Республикасында 2016 елга билгеләнгән сумма.
Икенчесе – түләнә торган очрак. Бу сыендырган гаилә статусындагы опекуннарга кагыла. Баланы ашату-киендерү өчен түләнә торган акчадан тыш, аларга:
* һәр бала өчен өстәмә 3 мең сум бирелә;
* опекунның медицина яки педагогик белеме булса, аңа минималь хезмәт хакының 50 проценты күләмендә өстәмә акча түләнә;
* өч яшькәчә булган һәр баланы, гарип баланы, физик яки психик тайпылышлы баланы, үз-үзен тотышында ниндидер башка үзгәрешләр булган балаларны караган өчен опекунга тагын 30 процент өстәп түләнә. 

Моннан тыш Казан шәһәре башкарма комитетының мәгариф идарәсе опеканың түләүле төрен башкаручы опекуннарга, кызыксындыру чарасы буларак, ай саен 2000 сум өстәп  түли.
Караучысыз калган балаларны опекуннарга тапшырган вакытта, дәүләт бер тапкыр акчалата ярдәм күрсәтә. 2016 елда аның күләме 15 мең 512 сум 65 тиен.
Сыендырган гаиләдә өч яки аннан да күбрәк бала булганда, ул гаилә күп балалы гаиләләр өчен каралган барлык ташламалардан файдалана. Сыендырылган бала исә ятимнәр һәм әти-әнисе тәрбиясеннән мәхрүм калган балаларга тиешле барлык социаль ярдәмнән файдалана.
Инвалид баланы 8 яшькә кадәр караган опекуннар пенсиягә иртәрәк чыга ала. Баланы караган һәр 1,5 ел өчен пенсиягә чыгу яше 1 елга кыскара. Әмма 5 елдан да артыкка кыскара алмый.

Опекунның вазыйфасы нидә? Алар кайсы закон нигезендә башкарыла?
Опека һәм попечительлек эше 2008 елның 14 апрелендә кабул ителгән «Опека һәм попечительлек хакында»гы №48-ФЗ Федераль Закон нигезендә башкарыла. Моннан тыш, Бала хокуклары хакындагы конвенция, Россия һәм Татарстан Республикасы Конституцияләре, Россия Федерациясенең Гражданнар, Гаилә, Торак кодекслары, 1996 елның 21 декабрендә кабул ителгән №159-ФЗ Федераль закон, 1998 елның 24 июлендә кабул ителгән №124-ФЗ  Федераль закон, Россия Хөкүмәтенең 2009 елның 18 маенда 423 нче номер белән һәм 2010 елның 17 ноябрендә 927 нче сан белән имзалаган Карарлары нигезендә тормышка ашырыла.
Опекун һәм попечительләрнең барлык вазыйфалары 48нче-ФЗ Федераль законның 15 нче маддәсендә күрсәтелгән.
Әлеге законнар нигезендә опекун үз тәрбиясендәге кешенең барлык хокукларын якларга һәм аның бөтен ихтыяҗларын кайгыртырга тиеш.


Өлкән яшьтәге кешеләргә опека билгеләү
Өлкән яшьтәге эшкә яраксыз һәм социаль яшәү оешмаларында тәрбияләнүгә мохтаҗ дип танылган гражданнарны сыендыручы гаиләләр булдыру тәртибе һәм шартлары Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының 2016 елның 31 августында имзаланган 604 нче Нигезләмәдә билгеләнә.

Өлкән яшьтәге кешене үз гаиләсенә алып тәрбияләргә теләүчеләр өчен түбәндәге шартлар каралган:
* ул балигълыкка ирешкән, эшкә яраклы кеше булырга (ир-ат икән – алтмыш яшьтән, хатын-кыз икән – илле биш яшьтән яшьрәк) тиеш;
* Татарстан Республикасында даими яшәү урыны булырга тиеш;
* опекага алынучы өлкән яшьтәге кеше опекун белән туганлык мөнәсәбәтләрендә  тормаска тиеш, ягъни ире – хатынына, баласы – үз ата-анасына, абыйсы яки апасы – кан туганына (ата – бер, ана башка яки киресенчә булган очракларда да), кан туганының баласы – агасы яки апасына, оныгы яки оныгының ире яисә хатыны әби-бабасына карата сыендыручы гаилә булып саналмый.

Әлеге Постановлениенең 3 нче бүлеге нигезендә, өлкән яшьтәге эшкә яраксыз кешене гаиләгә сыендырып тәрбияләгән өчен түбәндәге түләү каралган:
* өченче группа инвалид яки олы яшьтәге кешене караган өчен – 4 мең сум;
* икенче группа инвалидны караган өчен – 6 мең сум;
* беренче группа инвалидны караган өчен – 8 мең сум.

Югарыда телгә алынган Карарның 2.2 нче маддәсендә бу төр опеканы рәсмиләштерү өчен кирәкле доекментлар исемлеге язылган. 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    7241
    7
    66
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    4485
    0
    43
  • Гомер бер генә килә  Балалары икәү булса да, әниләре янына килергә ашыкмыйлар, эшләре бик тыгыз, ахры. Рафига апа ике учын янәшә куеп гел дога укый, Аллаhы Тәгаләдән җиңел үлем сорап ялвара.  Ул Галиягә үз тормышын сөйләп бирде инде: «Балаларым минем үлемемне телиләр инде. Мин киткәч, алар арасында фатир өчен тавыш-гауга чыгар инде. Карт кеше кемгә кирәк».
    4926
    0
    37
  • Өмет белән алга карап яшәргә әнкәйдән өйрәндем 1981 ел. Булачак кайнанам белән мин Казан тимер юл вокзалында таныштым. Төнге сәгать 11 дә! «Төнлә белән беренче тапкыр кайнанаң белән кайнатаңны күрергә вокзалга төшәчәксең», – дисәләр, һич ышанмас идем.
    2956
    4
    36
  • Үтмә, гомер, заяга! Хатынын һәр баганага көнләвенең урынсыз гына түгел, ә тормышларын җимерүче, бер-берсеннән читләтүче гамәл икәнлеген, кызганыч, Гамил һич кенә дә аңларга теләми...
    9678
    6
    35
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 1 декабрь 2022 - 21:27
    Без имени
    Баланын этисе бардыр бит? Этисе дэ алгаласын бакчадан, уйнатсын, саф хавалар суларга алып чыксын. Ник эни тиеш дип белэсез? Ул узенекен устереп, кеше иткэн инде, житэр ана. Олы яшьтэ, башны кутэрмичэ, бала карап булмый да эле, арыта да. Узегез тапкансыз, узегез устерегез! Алла сабырлык хэм ярдэмен бирсен. Бала устеру жинел дигэн кеше юк эле, аны бит уйнатып, ашату, юындыру гына тугел, тэрбия бирергэ дэ кирэк.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 21:15
    Без имени
    Белмим, мин дэ баланы берузем тарбиялим, эни эти икенче шэхэрдэ торалар, Бер булышучым да юк, куршедэн башка, элдэ Аллага шокер ул бар, баланы иртэн торып мэктэпкэ озата (1класс), мин эшкэ БИК иртэ китэм, дэрес беткэч подъездда каршы алып квартирага кертеп, ашарга жылытып бирэ. Свидание га йорергэ уемда да юк, даже не представляю как это. Куршемэ озын гомер сэлэмэтлек телим, элдэ ул бар. Бала усэ ул, Гомер буе бэлэкэй булмый, Шуна элеге вакытта баланы карау минем очен важнее всяких свиданий и личной жизни.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 16:39
    Без имени
    Баштан утте, килмэгэн туганы калды микэн, торыргада. Йэ эйтмичэ килеп керэлэр иде. Аннары зарланганнарын ишеттемдэ. Берегезнедэ чакырып китермэдем, уземнен сезгэ барып торганым юк дидем. Мэжбури тотмыйм узегез килэсез дидем. Тоже бер булмэле иде. Хэзер килэсэлэрдэ китэлэр. Эле аларча булырга тиеш. Булмый гына торсын эле.
    Иремнең туганнары...
  • 1 декабрь 2022 - 10:43
    Без имени
    Котлыйбыз! Яшьлэр безнен килэчэгебез
    «Яңа йолдыз»да яңа җиңүче!
  • 1 декабрь 2022 - 09:35
    Без имени
    Бик кызыклы ,эчтелекле язма.
    Тау артында таулар бар
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда