Әти - болыт, Әни - кояш

Автор. Роза Госман кызы Хөснетдинова — язучы, кинодраматург, аның сценарийлары буенча утыздан артык мультипликацион һәм нәфис фильмнар төшерелгән. Аларның кайберләре абруйлы халыкара кинофестивальләрдә бүләкләргә лаек булган. Шулай да ул, иң әүвәл, әкиятче, кешеләр, җәнлекләр, кояш, җил, йолдызлар, хәтта бик гадәти хәлләр хакында да әкият итеп яза белә. Күптән түгел аның әкият ярата торган балаларга һәм өлкәннәргә аталган “Балерина корабльдә” дигән китабы дөнья күрде.
Мәскәүдә яши, рус телендә яза.

(Хикәя)

Яшәгән, ди, торган, ди, бер Әни, бер Әти һәм Асия исемле бер кыз. Җәен алар бакчадагы өйләрендә яшәгәннәр. Әнисе Әтисен еш кына ачулана, ә тегесе үпкәли икән.
Бик-бик эссе бер көнне алар өчәү кызу кояш ас­тында барганда Әнисе Әтисенә карап: “Сиңа кара­ганда агачтан файда күбрәк бит, аның, ичмасам, кү­ләгәсе була!” — дип куя.
Шул көнне үк Әтисе юкка чыкты. Асия бөтен бакча­ны бетереп аны эзләп йөрде, дача йортының икенче катына да менеп төште. Әмма Әтисе беркайда да кү­ренмәде.
Урманнан йөреп кайтканда Асиянең күзе юл кы­рыенда үсеп утырган агачка төште. Элек монда агач күргәне юк иде бугай.
Ямь-яшел яфраклы ботакларын тибрәтеп, агач кыз­да сәламли кебек тоелды.
- Әни, Әти син теләгәнчә агачка әверелгән! — ди­де кыз өйгә кайткач.
- Ни сөйлисең син?! — дип ачулана аны Әнисе.
Шулай да Асия аны теге агач янына ияртеп алып
килә. Әнисе дә бу агачның элек монда үсеп утырган- мы-юкмы икәнлеген исенә төшерә алмый.
- Бу — Әти! — дип ышандырырга тотына Асия. — Күрәсеңме, безгә ботакларын болгый!
Хәзер инде көннәр буе Асия шул агач янында кай­наша. Ботакларына асылынып тирбәлә. Кытыршы кәү­сәсе буйлап үрмәләгән кырмыскаларны, юлны күзә­тә. Эссе көннәрне агач ышыгында йоклап та ала.
- Әтиең түгел ул! — ди Әнисе. — Ул агач кына. Кайт өйгә. Әтиең китте, безне ташлады.
- Син аңардан гафу үтенергә тиеш! — ди Асия. — Бүтән ачуланышмыйм дип әйт. Шулай итсәң, ул кай­тыр.
Ниһаять, ул аны агачның кытыршы кәүсәсенә оры­нып: “Кичер мине, зинһар өчен!” дип әйтергә күндерә алды.
Шул ук кичне өйгә кайтсалар, өйалдыңда, берни булмагандай, тәлинкәдән кура җиләге ашап утырган Әтиләрен күрделәр.
- Әти! — Асия сөенеп аның янына йөгереп кил­де. — Син кайттыңмы? Син инде агач түгелме?
Әниләре кура җиләге белән бик тәмле бәлеш пе­шерде, өчәүләшеп төнлә җып-җылы сулы елгада ко­ендылар. Әтисе Асиягә күктәге йолдызларны күрсә­теп, алар хакында сөйләде.
Яңадан рәхәт яши башладылар.
Әмма берничә көн үткәч, Әниләре Әтиләренә: “Ел­га янында яшибез инде без дә, үзебезнең бер алама гына көймәбез дә юк!” — дип куйды.

Шул көнне Әтиләре тагын югалды, ә елгага төшә торган бәләкәй күпер янына бер генә ишкәкле көймә килеп туктады.
- Әни, Әти син теләгәнчә, көймәгә әйләнгән, — ди­де Асия.
- Чит кеше көймәседер ул, агым агызып китергән­дер. Хуҗасы эзлидер инде, табып алыр әле үзен, — диде Әнисе.
Ләкин көймәне эзләп килүче хуҗа булмады, Әтисе дә күренмәде.
Хәзер инде Асия көннәр буе ярда. Кайчак көймәгә кереп утыра да сәгатьләр буе кымшанмый, ә кайчак­ларда шыпырт кына: “Әтием, әйдә, әнә теге утрауга таба йөзик!” — дип үтенә.
Һәм ишкәккә иелеп җай гына ишә башлый.
Көймә әкрен генә кузгала, куе булып таллар үскән, камышлар каплаган утрауга таба йөзеп китә.
- Асия! Хәзер үк кире борыл! — дип кычкыра өй­дән йөгереп чыккан Әнисе. — Ишетәсеңме, хәзер үк!
Асия авыр сулап ишкәкне хәрәкәтләндерә, көймә ярга таба борыла.
- Әти белән без әзрәк йөзеп килмәкче идек, ә син рөхсәт итмисең! — ди кыз.
- Юкны уйлап чыгаруларыңны ташла! — дип ачу­лана Әнисе.
- Менә син Әтидән гафу итүен үтенсәң, ул кайтыр иде! — ди Асия.
Әнисе ачуланып Әтиләренең аларны инде яратма­вын, ташлап китүен, ә бу көймәнең, нигәдер хуҗасы табылмаган, гади көймә икәнлеген аңлатырга тоты­на.
Әмма ахыр чиктә Әнисе кызын тыңлап, көймә яны­на килә дә читенә кулы белән тотынып: “Кичер, зин­һар! Бүтән ачуланышмас идем!” — ди.
Кич белән капкадан Әтиләре кайтып керде.
Асия аның каршысына йөгерде, муенына сарылып: “Әтием! Син кайттың!” — диде.
Әниләре яңадан бик тәмле кура җиләге бәлеше салды, тагын төнге елгада су коендылар, Әтисе Асия­гә күктәге йолдызларны күрсәтә-күрсәтә кызык итеп алар турында сөйләде.
Күпер төбендәге көймә юкка чыккан, әйтерсең, ул беркайчан да анда туктап тормаган иде. Ә бәлки агым агызып киткәндер аны?
Яңадан рәхәт яши башладылар.
Әмма бер атнадан Әнисе түзмәде, Әтиләренә: “Ич­масам, түтәлләргә су сибәр идең! Укыйсың да укый­сың! Күктәге болыттан файда күбрәк, ә синнән бер файда да юк бит!” — диде.
Шул ук көнне Асиянең Әтисе югалды. Ә күктә кап- кара, тузгак болыт күренде.
- Бу — Әти! — диде Асия Әнисенә. — Ул болытка әверелгән. Хәзер түтәлләрне сугарыр инде, син шу­лай теләгән идең бит!
Чынлап та, шундый көчле яңгыр коярга тотынды, түтәлләрне агызып китә язды. Аннан болыт офыкка кереп югалды, әмма Әтисе яңадан күренмәде.
Хәзер инде Асия көннәр буе күкне күзли. Йә кау­рый болытларга карап өйдә тәрәзә янында утыра, йә бакчадагы атынчыкка сузылып ятып әкрен генә шу­ышкан күләгәләрне күзәтә.
Әнисе дус хатынын кызы белән кунакка чакырган иде дә, Асия ул кыз белән дуслашып китә алмады шул.
- Синең Әтиең кая? — дип сорады чит кыз.
- Минем Әтием болытка әверелде, — диде Асия.
Кунаклар китте, ә Асия элеккечә болытларны күз­ләп күккә карап ятуын белде.
- Бу Әти түгелдер, бигрәк түгәрәк, — дип пышыл­дады ул. — Тегесе артык озын... Бәлки монысы Әти­емдер, көлгәндә шундый була иде ич ул.
Әнисе дә кайсы болыттан гафу үтенергә икән ди­гәндәй, күкне күзләргә өйрәнде.
Беркөнне Әнисе өйдә ашарга әзерли, ә Асия га­макта күккә карап ята иде. Кинәт капка ачылды да Әтисе кайтып керде.
- Әти! — дип шатланып кычкырып җибәрде Асия. — Кайттыңмы?!
- Асия, минем белән яшәргә телисеңме? Теләсәң, хәзер үк җыен, бергә китәбез.
- Әйе! — дип, ризалыгын белдерде Асия.
Кулга кул тотынышып алар капкага таба атлады­лар.
- Туктагыз! — Әниләре өйдән йөгереп чыкты. — Китмәгез!
Асия белән Әтисе, борылып та карамыйча, кызу- кызу атлауларын белделәр.
- Туктагыз! — Әниләре тагын да катырак кычкыр­ды. — Мин Кояш булам!
Асия борылып карады.
Көчле яктылык аның йөзенә бәрелде. Өй түбәсенә үк асылынган ертык болытлар арасыннан кояш йө­зеп чыкты, бөтен дөньяны алсу нурга манды. Ул бак­чаны, йортны, сукмакларны, Асия белән Әтисен нурга күмде.
- Әти! Әни Кояш булган, ул безне ярата! — диде Асия. — Әйдә, калыйк инде.
Әтисе тукталды.
Бер Асиягә, бер йөзенә нурлар сипкән Кояшка ка­рады.
- Ярата дип уйлыйсыңмы? — дип сорады.
- Әйе! Бик ярата! — дип кайнарланып җавап бир­де Асия.
- Әгәр шулай икән... — Әтисе Асияне кочаклап, өйгә таба борылды.
Кояш өй артына кереп китте, аннан баскычта Әни­ләре күренде. Йөгереп килде дә икесен дә кочаклап алды.
- Мин бит сезне бик яратам! — дип пышылдады.
Әтиләре дә аны кочаклап алды.
- Кичер мине! — диде Әнисе.
- Син дә мине гафу ит! — диде Әтисе.
Алар тагын да ныграк кочаклаштылар.
- Бүтән бернигә дә әверелмибез дип, вәгъдә би­регез! — диде Асия. — Алайса мин зәңгәр күктәге йол­дызчыкка әвереләм!
- Вәгъдә! — диделәр Әнисе белән Әтисе беравыз­дан.
Шул көннән алар бик бәхетле яшәп киттеләр.

Роза МУЛЛАНУРОВА тәрҗемәсе.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    6951
    7
    65
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    4361
    0
    43
  • Өмет белән алга карап яшәргә әнкәйдән өйрәндем 1981 ел. Булачак кайнанам белән мин Казан тимер юл вокзалында таныштым. Төнге сәгать 11 дә! «Төнлә белән беренче тапкыр кайнанаң белән кайнатаңны күрергә вокзалга төшәчәксең», – дисәләр, һич ышанмас идем.
    2850
    4
    36
  • Үтмә, гомер, заяга! Хатынын һәр баганага көнләвенең урынсыз гына түгел, ә тормышларын җимерүче, бер-берсеннән читләтүче гамәл икәнлеген, кызганыч, Гамил һич кенә дә аңларга теләми...
    9434
    6
    35
  • Сыналган мәхәббәт бәхете Язмыштан котылып булмый, язмышыңа язылган булса, тешеңне сындырып керер, диләр. Вәсиләгә Газие белән бәхетле булырга язган булган инде. Урау юллар, яңа гаилә аша узып булса да. 
    3689
    0
    30
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 1 декабрь 2022 - 21:27
    Без имени
    Баланын этисе бардыр бит? Этисе дэ алгаласын бакчадан, уйнатсын, саф хавалар суларга алып чыксын. Ник эни тиеш дип белэсез? Ул узенекен устереп, кеше иткэн инде, житэр ана. Олы яшьтэ, башны кутэрмичэ, бала карап булмый да эле, арыта да. Узегез тапкансыз, узегез устерегез! Алла сабырлык хэм ярдэмен бирсен. Бала устеру жинел дигэн кеше юк эле, аны бит уйнатып, ашату, юындыру гына тугел, тэрбия бирергэ дэ кирэк.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 21:15
    Без имени
    Белмим, мин дэ баланы берузем тарбиялим, эни эти икенче шэхэрдэ торалар, Бер булышучым да юк, куршедэн башка, элдэ Аллага шокер ул бар, баланы иртэн торып мэктэпкэ озата (1класс), мин эшкэ БИК иртэ китэм, дэрес беткэч подъездда каршы алып квартирага кертеп, ашарга жылытып бирэ. Свидание га йорергэ уемда да юк, даже не представляю как это. Куршемэ озын гомер сэлэмэтлек телим, элдэ ул бар. Бала усэ ул, Гомер буе бэлэкэй булмый, Шуна элеге вакытта баланы карау минем очен важнее всяких свиданий и личной жизни.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 16:39
    Без имени
    Баштан утте, килмэгэн туганы калды микэн, торыргада. Йэ эйтмичэ килеп керэлэр иде. Аннары зарланганнарын ишеттемдэ. Берегезнедэ чакырып китермэдем, уземнен сезгэ барып торганым юк дидем. Мэжбури тотмыйм узегез килэсез дидем. Тоже бер булмэле иде. Хэзер килэсэлэрдэ китэлэр. Эле аларча булырга тиеш. Булмый гына торсын эле.
    Иремнең туганнары...
  • 1 декабрь 2022 - 10:43
    Без имени
    Котлыйбыз! Яшьлэр безнен килэчэгебез
    «Яңа йолдыз»да яңа җиңүче!
  • 1 декабрь 2022 - 09:35
    Без имени
    Бик кызыклы ,эчтелекле язма.
    Тау артында таулар бар
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда