«Таракан операциясе»

Хәзер ничектер, белмим. Без студент чакларда тулай торакта «жирән дошманнар» белән бер бүлмәдә яшәгән чаклар да булгалады. Кем ул «җирән дошманнар» дисезме? Соң, әлбәттә, тараканнар инде! Аларның оятсызлыгы шул дәрәҗәгә җитте ки – авылга да ияреп кайта башладылар. Әгәр дә сез шундыйрак сөйләшү ишеткән булсагыз, сүз тараканнар турында барган булыр.

– Безгә бу «җирәннәр» университеттан кайтты.

– Безгә – институттан.

– Безнекеләр – техникум «кунаклары».

Менә шундый «ученый» тараканнар белән баеттык туган йортларыбызны. Әнкәйләр тараканнарны тиз җиңделәр, кәнишне, ә менә тулай торакта аларны тиз генә бетерермен димә.

Беренче курста укып йөргән чаклар. Бүлмәдә дүрт кыз яшибез. Тараканнар чистый гына да «теңкәгә тия» башлагач, алардан ничек итеп котылу турында уйлана башладык. Танышлыксыз берни сатып алып булмый торган заман, көчле препаратлар – прилавка «астында», «өстә» булганнарының файдасы үзе кадәр генә. Беркөнне, вакытлыча безнең бүлмәдә яшәгән лаборантка кыз, алтын балык тоткан кебек, авызын ерып кайтып керде. «Бер шәп препарат юнәттем. Иртәгә сез укудан кайтуга, тараканнардан «т» хәрефе дә калмаячак!» – дип, безне шаккаттырды. «Сотрудник сотрудник инде – «блатлы», без студентлар түгел», – дип, кич буе комплиментлар яудырдык. Кичке аш әзерләү чираты булса да, бу эштән аны азат иттек. Что син! Кемнең кулыннан килә, шундый яхшы препарат юнәтергә!

Икенче көнне иртән лаборанткабыз бүлмәне «блатной препараты» белән эшкәртергә калды. «Тараканнар бөтенләе белән кырылып бетсеннәр әле», – дип, без лекцияләрдән соң кинога киттек. Кайтып кергәндә, вакыт кичке тугызлар булгандыр. Тулай торакның ишеген ачуга, борынга сасы ис килеп бәрелде. Җитмәсә, вахтада дежурда баба Нюра утырган көн. Гадәттә, ул көнне вахтадан чебен түгел, черки дә үтәлми. Кайбер студент егетләр, пропуск күрсәтми генә кереп китәргә чамаласалар (Нюра тути буйга бик кыска – өстәл артыннан башы чак күренеп тора), артларыннан барып ябыша да, тегеләрне ишеккә таба өстери башлый. Көче җитмәсә, куртка-пиджакларына тагылып, коридор буйлап үзе өстерәлә. Бертуктаусыз: «Кире борыл, кире борыл!» – дип кычкыра торгач, тәки җиңә – дипломаттан йә кесәдән пропуск эзләп табылып, баба Нюраның борын төбенә сузыла. Аңа ничә яшь икәнен төгәл генә белүче студент юк. Шулай да күбесенең фикере буенча, ул 1812 елгы Ватан сугышында катнашкан булырга тиеш. Французларны Мәскәүдән бары тик Нюра түти генә куып чыгаргандыр, монысы хак! Аның: «Кире борылыгыз, кире борылыгыз!» – дип кычкырган тавышын ишеткән французның шәһәрдә калуы икеле! Кыскасы, ары-бире: «Тоз түгел − ачы, кылыч түгел − үткер, ут түгел – яндыра» дигән табышмакның җавабы нәрсә?» – дип сорасалар, бердә уйлап тормый: «баба Нюра!» – дип әйтсәгез, һич ялгышмассыз.

Пропускларны күрсәткәч, түтекәй: «Сез кайсы бүлмәдә яшисез, таракан агуламадыгызмы?» – дип, карчыгадай үткер күзләрен безгә төбәде. Әлфиябез, эшнең нәрсәдә икәнен безгә караганда иртәрәк чамалап өлгерде. Авызыбызны ачканчы: «Юк, белмибез, беренче этажда яшәмибез» – дип, вахтадан китәргә ашыкты. Без аның артыннан «шуыштык». Бүлмәгә якынайган саен, теге ис тагын да ныграк көчәя, малай! Аның өстенә, безнең арттан бер адым калмый: «Каян чыга бу ис, каян чыга, ә? Барыбер табам, барыбер табам» – дип, түтекәй ияреп бара. Тиз арада стратегик карар кабул итәргә туры килде – икенче этажга менеп киттек. Борылып карамасак та, баба Нюраның нәкъ безнең бүлмә янында туктап калганлыгын чамаладык. Ун минутлап икенче этажның холлында басып торганнан соң, беребез «разведка»га төшеп китте. Баба Нюраның кабат үз постында утырганын белгәч, шыпан-шыпан гына бүлмәбезгә кердек. Анда… Кыскасы, ярты төнгә кадәр тәрәзә ачып ятарга туры килде. Тараканнарның, ичмасам, сыңар мыегы да селкенмәгән. Хәтта тумбочка өстендә лаборанткабызның: «Бүген туганнарымда кунам, көтмәгез», – дип калдырган запискасы өстендә дә рәхәтләнеп чабышып йөриләр, оятсызлар! Иң мөһиме: үзебез исән калдык, югыйсә бу искә исереп үләргә дә була иде.

Баба Нюра ул кичне озак тынычлана алмады. Әллә ничә тапкыр килеп ишекне шакып китте, тик без «ишетмәдек» – препарат колакның ишетү сәләтен вакытлыча «бикләп» куйган иде. Шулай да «Таракан» операциясенең файдасы булмый калмады – баба Нюра, ярты юлда – төбенә тоз салмый туктый торган  кеше түгел ул! Санэпидемстанциядан килеп, тулай торак тараканнарының «башына җитеп» киттеләр.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    9470
    10
    114
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    9607
    8
    79
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    5283
    4
    62
  • Көтеп алынган бәхет Әллә күзенә күренәме, сискәнеп китте Гөлгенә. Каршысында пәйда булган Гамилне күргәч, ни уйларга да белмәде, чөнки бу  очрашу көтмәгәндә, кинәт булды. Унсигез еллап гомер үтсә дә, шундук  таныды  аны: шул ук озын буй, киң җилкә, серле караш, тик куе кара чәчләренең чигә тирәләренә ак бәс яткан. Күзләрендә ниндидер сагышмы, назмы...
    4077
    0
    44
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    6480
    2
    30
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 31 июль 2021 - 14:13
    Без имени
    Аллаһыга сыенырга кирэк, догалар укырга, дога ярсыган йорэкне тынычландыра ул.
    Ничек онытырга?
  • 31 июль 2021 - 23:11
    Без имени
    3 тапкыр ташлаган нинди кинэш сезгэ. Бер нинди кинэш тэ сезгэ булышмый.
    Ничек онытырга?
  • 31 июль 2021 - 22:51
    Без имени
    Азрак гордость диган айбкр булырга тиеш сина аягын сорткан да сорткан бит и биграк исар булгансын бит.
    Ничек онытырга?
  • 1 август 2021 - 20:56
    Без имени
    Җуләр, нәрсә дип әйтим...
    Ничек онытырга?
  • 1 август 2021 - 21:15
    Без имени
    Ачу кила башлады инде, бер да узенне ихтирам итмисен икан.
    Ничек онытырга?
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан