Патша бүләкләре

5 июньдә «Казан Кремле» музей-тыюлыгының «Эрмитаж–Казан» үзәгендә Дәүләт Эрмитажы җыелмаларыннан «Царские дары» («Патша бүләкләре») күргәзмәсе ачылды. Зиннәтле әйберләрдән туплаган әлеге күргәзмәнең Казанда беренче тапкыр ачылуы. Заманында төрле буын патша гаиләләре вәкилләренә бүләк ителгән ул затлы хәзинәләр Петр I дән башлап Россия империясенең соңгы императоры Николай II гә кадәрге чорларга карый.

Экспозициядә урын алган 25 раритетның һәркайсы сәнгать ягыннан да, тарихи күзлектән караганда да кызыклы. Зәркән сәнгате истәлекләре булган ул әйберләр дипломатик һәм сәяси очрашуларда, гражданлык һәм хәрби миссияләр  барышында бүләк ителгән. Бер-берсеннән ерак торган ике өлкә – сәнгать һәм дәүләт эшләре – әнә шулай бер-берсен тулыландырган.

Халыкара мәйданда Россиянең уңышлары сарайның сәнгать әсәрләре хәзинәсен  кыйммәтле бүләкләр белән баеткан. Ил өчен әһәмияткә ия булган беренче һәм икенче рус-төрек сугышы вакыйгалары, шуңа бәйле рәвештә, Кырым белән Кубаньның безгә кушылуы Эрмитажда сакланучы сәнгать әсәрләрендә тирән чагылыш тапкан. Төрекләр белән сугыш төгәлләнеп,  Кырым Россиягә кушылганнан соң, Екатеринага һәм аның оныгы бөек князь Александр Павловичка Кырым татарларының соңгы ханы исеменнән сигез предметтан торган затлы бүләк тапшырылган. Ефәктән, алтын җепләр белән чигелгән бәрхеттән эшләнгән, энҗе, фирүзә, нефрит, якут, зөбәрҗәт ташлары белән бизәлгән колчан һәм налучье да шул бүләкләр арасында. Алар шулай ук экспозициядә урын алган. Казан Кремле музей-тыюлыгы директоры Зилә Рәхимҗан кызы Вәлиева матбугат конференциясе вакытында бу хакта аерым сөйләде. Дәүләт Эрмитажының Көнбатыш Европа гамәли сәнгате бүлеге мөдире  Ольга Григорьевна Костюк күргәзмә кураторы да иде. Ул шулай ук әлеге чорга караган предметларны искә алды. Александр патша заманындагы кара савыты кызыклы иде, мәсәлән. Гади, формасы белән бик җыйнак, декоры һәм нәфис аерым өлешләре белән игътибарны җәлеп итә торган бу кара савыты илдәге беренче платинадан ясалган. Александр I гә бүләк ителгәннән соң, ул Кышкы сарай бүлмәләрендә, XIX йөз урталарыннан  – кыйммәтле әйберләр Галереясында сакланган.

Күргәзмә – Футбол буенча Дөнья чемпионаты көннәре өчен махсус Казанга китерелгән. Дәүләт Эрмитажы директоры Михаил Пиотровский әйткәнчә: «Ничек инде Казанны Чемпионат көннәрендә күргәзмәсез калдырасың!»

Әлеге чараны әзерләүдә һәм оештыруда ярдәм иткәне өчен «Казан Кремле» музей-тыюлыгы директоры Зилә Вәлиева  һәм Дәүләт Эрмитажы хезмәткәрләре Татарстан Президенты Рөстәм Миңнехановка зур рәхмәт белдерделәр.

Күргәзмә 2018 елның 9 сентябренә кадәр эшләячәк.

             

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    9466
    10
    114
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    9599
    8
    78
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    5279
    4
    62
  • Көтеп алынган бәхет Әллә күзенә күренәме, сискәнеп китте Гөлгенә. Каршысында пәйда булган Гамилне күргәч, ни уйларга да белмәде, чөнки бу  очрашу көтмәгәндә, кинәт булды. Унсигез еллап гомер үтсә дә, шундук  таныды  аны: шул ук озын буй, киң җилкә, серле караш, тик куе кара чәчләренең чигә тирәләренә ак бәс яткан. Күзләрендә ниндидер сагышмы, назмы...
    4070
    0
    44
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    6476
    2
    30
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 31 июль 2021 - 14:13
    Без имени
    Аллаһыга сыенырга кирэк, догалар укырга, дога ярсыган йорэкне тынычландыра ул.
    Ничек онытырга?
  • 31 июль 2021 - 23:11
    Без имени
    3 тапкыр ташлаган нинди кинэш сезгэ. Бер нинди кинэш тэ сезгэ булышмый.
    Ничек онытырга?
  • 31 июль 2021 - 22:51
    Без имени
    Азрак гордость диган айбкр булырга тиеш сина аягын сорткан да сорткан бит и биграк исар булгансын бит.
    Ничек онытырга?
  • 1 август 2021 - 20:56
    Без имени
    Җуләр, нәрсә дип әйтим...
    Ничек онытырга?
  • 1 август 2021 - 21:15
    Без имени
    Ачу кила башлады инде, бер да узенне ихтирам итмисен икан.
    Ничек онытырга?
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан