Әнием әтиемне көтте...

Мин, бер әнигә бер кыз гына булып үскәнлектән (әтием сугыштан кайтмады), әниемне югалтсам, дөньяда яши дә алмам төсле иде. Тик, ничектер, бу югалтуны мин зур түземлелек, сабырлык белән кичерә алдым. Кайберәүләр кебек еллар буе елап та йөрмәдем. Әниемне яхшы белгән бер апа: “Әниең синең әйбәт кеше иде, башкаларга ярдәм итеп, матур яшәде. Андый кешеләр үзләре үлгәч тә башкаларга авырлык калдырмыйлар. Җан тынычлыгың өчен әниеңә рәхмәт укы”, — диде.
 
Әйе, әнием минем чыннан да изге кеше булгандыр. Ул сигез айлык чагында әнисез, өч яшендә әтисез, егерме өч яшендә ирсез калган. Әтием сугышта чакта әниемнең беренче баласы, минем апам, дөнья куйган. Әнием гомере буена әтиемне көтеп яшәде, аның һәлак булганлыгына, бары тик соңгы елларда “Хәтер” китабыннан укып белгәч кенә ышанды.
 
Авылдан Казанга килеп, әнием сугыштан соңгы иң авыр елларда йорт салып керде. Законсыз салынган йортларны, миченнән төтене чыкмаса, хөкүмәт җимертә торган иде ул чакта. Шуңа әнием бер төндә йортыбызга үзе мич чыгарды. Иртән мичебездә чәебез кайный, ашыбыз пешә иде инде. Йортыбыз да исән калды.
 
Ул мичтә пешкән ашларны кем генә ашамады безнең! Заманасы да башка иде шул! Ачкычлар — урам як ишек төбендәге аяк җәймәсе астында. Авыл кешеләре, туган-тумача, белгән-күргәннәр килгәндә, ачкычны алып өйгә керә дә мичкә чуен белән әни утыртып киткән ашны салып ашый.
 
Хатын-кыз салган йорт әлләни зур түгел иде инде ул. Шулай да, кемнәр генә тормады бездә! Авылдан килеп, югары уку йортларында укучылар дисеңме, вакытлыча торыр урыны булмаган туганнар, дуслар дисеңме... Әле бервакыт вокзалда кунып, авыл хуҗалыгы институтында имтихан тоткан украин малаен да сыендырдык. Аны безгә әниемнең йомшаклыгын белгән күршеләр ияртеп алып кайтканнар иде. Озак еллар ул малайның әнисе минем әниемә рәхмәт хатлары язып торды. Үзе ятим үскәнлектән, әнием ятимнәрне кызгана иде. Әнисе исән булып та ятим үскән бер кызны кияүгә чыкканчы үзебездә үз кызы кебек ун ел буена тотты. Хәзер дә без аның белән туганнарча аралашып яшибез.
 
Белгән-күргәннәр минем әниемне “йорт салган хатын”, дип йөртәләр иде. Ул кечкенә генә “сыпушка” йортын эче-тышыннан сылап җылытты, зурайта, үстерә барды, сарайлар җиткерде. Бер дә әтиле гаиләләр тормышыннан ким түгел иде безнең тормышыбыз. Шуның өстене, әнием таңнан торып эшкә киткәнче, бер күлмәк тегеп бетерә, шөлләр бәйли, юрганнар сыра торган иде. Элек колхоз эшенә бергә йөргән чакларын искә алып: “Әниеңнең кесәсендә һәрвакыт йомгагы булыр, юлда барганда да бәйләү бәйләп йөри иде”, — дип сөйлиләр миңа авыл кешеләре дә.
 
Алырга түгел, бирергә ярата иде минем әнием. Үзем үсеп, дөнья күрә башлагач, әле мин әниемне тәнкыйтьләп тә алгалый идем: “Ире тапкан малы юк бит, ничек шулай көч куеп тапкан, үзенә дә бер тамчы малын җиңел тарата икән?” — дип уйлый идем. Әниемне жәлләгәнмендер инде. Шулай “Зингер” тегү машинабызны күрше-күлән, белгән-күргәннөр гел сорап алып торалар, күтәреп китәләр, күтәреп китерәләр. Бервакыт мин: “Әни, машинаны бирмә инде, ватарлар”, — дидем. Үземнең дә тегү тегә башлаган чагым, машина кадерен беләм. Әнием: “Үсәрсең, машина сатып алырсың да бирмәссең”, — диде. Дөрестән дә, ул машинаны кемдер төшереп ватты. Бер оста: “Төзәтеп булмый, миңа кирәк-яракка гына сат”, — дип, әллә дөрес, әллә ялганлап, бушка диярлек машинабызны алып китте. Мин үсеп, олыгаеп беткәч тә инде безнең андый яхшы машинабыз булмады. Тик әниемнең мин бер генә тапкыр да машинасын кешегә биреп торганына үкенгәнен ишетмәдем.
 
Олыгайгач, әниемне бик күп Коръән ашларына йөрттеләр. Укуын ишетеп ошаткан кешеләр аны ераклардан килеп алып китәләр иде. Табында ул бервакытта да кирәкмәгән сүз сөйләшмәс, урынсыз кисәтүләр ясамас, үзен башкалардан өстен куймас иде. Садаканы: “Каян килсә, шунда китәргә тиеш", — дип таратырга тырыша иде. Вафаты алдыннан үзе яткан хастаханәгә барып, садакага килгән сөлге-тастымалларын үзен караган хастаханә хезмәткәрләренә, русны, татарны аермыйча, таратып кайтты. Шулай, тирә-юньдә уңганлыгы, кешелекле булуы белән дан тоткан әнием белән миңа 60 яшемә кадәр яшәү насыйп булды, Аллага шөкер. Мин бик-бик бәхетле ул яктан...

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Юлдаш Бүген – 2 гыйнвар. Алиянең генә туган шәһәрен инде өч ел күргәне юк. Күңел ярасы өч ел буе төзәлмәде... Төне буе елап чыкканнан соң кисәк кенә җыенды да, өч ел элек Мәскәүгә чыгып китте ул...
    7925
    1
    76
  • Яңа ел төне сере – Сәлам! Тагын бер ел үтеп китте. Очрашу төне җитте...  Телефон экранында көтелгән һәм таныш сүзләрне күрүгә Ләйлә  елмаеп куйды. Онытмаган! Быел да үзе беренче яза... Яңа ел төнен каршы алганда нәкъ төнге өчтә... Менә инде унынчы ел шулай...
    8967
    2
    66
  • Тапкыр малай Әнисе тиз генә кайтмады. Ул, гомумән, кайтмады. Хәбәре дә юк, үзе дә. «Суга төшкәндәй югалды», – дип пошынып, елап-сыктап йөрде Фатиха апа. Әтисен госпитальдән кабат фронтка җибәргәннәр. «Хәдичә килеп җитә алмады», – дигән ул хатында. Ризык төягән Хәдичә, мөгаен, ач гидайлар кулыннан кичкәндер дигән уйда тукталдылар. 
    6079
    3
    58
  • Хат язучы Көтелмәгән хат Айдарның бөтен күңелен актарып ташлады. Кайтасы көнен минутлап санап көтә солдат. 
    4379
    0
    50
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:57
    Без имени
    Русчалап.Безумно люблю дигән шул була инде.Шулай тиеш диеп үскән инде ул эгоист булып.Бүген иртәгә ата анасы булмаса нишләр ул Ринат дигән әфәнде! Бер пример языйм әле.Улыбыз өйләнгәч первый взнос бирдек квартирага.Икенче ел үзебез диңгезгә киттек.Туган тиешле берәү аптырады,түләп тә беттегез мени ипотеканы диеп.Ир әйтте,15 ел мин ялда итмәсәм,ком кебек коелып бетәм бит,ярдәм иттек,хәзер инде үзләре диеп.Аллага шөкер тырышып эшләп улым киленем түләп беттерделәр 7 ел эчендэ.Универда түләп укыттык,әйдә инде дальше сами.....Икенче улыбызга да шулай ук, укыттык,ярдәм иттек квартира алганда...
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:42
    Без имени
    Чишмә районы Сафар авылына кунакка кайтып йөри идем.Әңкәйнең икетуган апаларына.Шунда улы әйтте,клубка чыгабыз,минем яннан ерак китмә,бездә урлыйлар кызларны диеп.40 ел элек.Әле ничектер белмим.Башка район егетенә кияүгә чыктым.Бер белмәгән кешегә ярәшеп китүләр,ай һай авырдыр.Ә йөрегән егетенә чыкса бу инде урлау түгел,бу алдан уйланган сценарий гына.
    Минем карт әбиемне дә, әбиемне дә, әниемне дә урлаганнар
  • 26 гыйнвар 2022 - 21:41
    Без имени
    Хэзер куп инде андый гаилэлэр,балалар дип яшэуче,куплэре ипотека тули бит,чынлап та берэр башка эйбер алырга уйласалар,эти-эни узлэре ярдэм кулын суза,булыша алганнарына соенэ-соенэ.
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 26 гыйнвар 2022 - 22:00
    Без имени
    Безнен аниебез гел шулай пешерер иде коймакны без торганчы мичка ягып тамле ислар боронны кытыклап уята иде . И гомерлар анида юк хазер андый мичта юк ...без исанбез
    Мич коймагы
  • 26 гыйнвар 2022 - 12:46
    Без имени
    Сез балалар кеше булсын дип яшэгэн очен алар шундый эгоистлар. Нишлэптер эчеп йоручелэрнен эти-энисе кадерле була, алар узлэре турында уйлыйлар. Ризалашыгыз, тик узегезнен кайтып керергэ урыныгыз булсын.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда