Әнием әтиемне көтте...

Мин, бер әнигә бер кыз гына булып үскәнлектән (әтием сугыштан кайтмады), әниемне югалтсам, дөньяда яши дә алмам төсле иде. Тик, ничектер, бу югалтуны мин зур түземлелек, сабырлык белән кичерә алдым. Кайберәүләр кебек еллар буе елап та йөрмәдем. Әниемне яхшы белгән бер апа: “Әниең синең әйбәт кеше иде, башкаларга ярдәм итеп, матур яшәде. Андый кешеләр үзләре үлгәч тә башкаларга авырлык калдырмыйлар. Җан тынычлыгың өчен әниеңә рәхмәт укы”, — диде.
 
Әйе, әнием минем чыннан да изге кеше булгандыр. Ул сигез айлык чагында әнисез, өч яшендә әтисез, егерме өч яшендә ирсез калган. Әтием сугышта чакта әниемнең беренче баласы, минем апам, дөнья куйган. Әнием гомере буена әтиемне көтеп яшәде, аның һәлак булганлыгына, бары тик соңгы елларда “Хәтер” китабыннан укып белгәч кенә ышанды.
 
Авылдан Казанга килеп, әнием сугыштан соңгы иң авыр елларда йорт салып керде. Законсыз салынган йортларны, миченнән төтене чыкмаса, хөкүмәт җимертә торган иде ул чакта. Шуңа әнием бер төндә йортыбызга үзе мич чыгарды. Иртән мичебездә чәебез кайный, ашыбыз пешә иде инде. Йортыбыз да исән калды.
 
Ул мичтә пешкән ашларны кем генә ашамады безнең! Заманасы да башка иде шул! Ачкычлар — урам як ишек төбендәге аяк җәймәсе астында. Авыл кешеләре, туган-тумача, белгән-күргәннәр килгәндә, ачкычны алып өйгә керә дә мичкә чуен белән әни утыртып киткән ашны салып ашый.
 
Хатын-кыз салган йорт әлләни зур түгел иде инде ул. Шулай да, кемнәр генә тормады бездә! Авылдан килеп, югары уку йортларында укучылар дисеңме, вакытлыча торыр урыны булмаган туганнар, дуслар дисеңме... Әле бервакыт вокзалда кунып, авыл хуҗалыгы институтында имтихан тоткан украин малаен да сыендырдык. Аны безгә әниемнең йомшаклыгын белгән күршеләр ияртеп алып кайтканнар иде. Озак еллар ул малайның әнисе минем әниемә рәхмәт хатлары язып торды. Үзе ятим үскәнлектән, әнием ятимнәрне кызгана иде. Әнисе исән булып та ятим үскән бер кызны кияүгә чыкканчы үзебездә үз кызы кебек ун ел буена тотты. Хәзер дә без аның белән туганнарча аралашып яшибез.
 
Белгән-күргәннәр минем әниемне “йорт салган хатын”, дип йөртәләр иде. Ул кечкенә генә “сыпушка” йортын эче-тышыннан сылап җылытты, зурайта, үстерә барды, сарайлар җиткерде. Бер дә әтиле гаиләләр тормышыннан ким түгел иде безнең тормышыбыз. Шуның өстене, әнием таңнан торып эшкә киткәнче, бер күлмәк тегеп бетерә, шөлләр бәйли, юрганнар сыра торган иде. Элек колхоз эшенә бергә йөргән чакларын искә алып: “Әниеңнең кесәсендә һәрвакыт йомгагы булыр, юлда барганда да бәйләү бәйләп йөри иде”, — дип сөйлиләр миңа авыл кешеләре дә.
 
Алырга түгел, бирергә ярата иде минем әнием. Үзем үсеп, дөнья күрә башлагач, әле мин әниемне тәнкыйтьләп тә алгалый идем: “Ире тапкан малы юк бит, ничек шулай көч куеп тапкан, үзенә дә бер тамчы малын җиңел тарата икән?” — дип уйлый идем. Әниемне жәлләгәнмендер инде. Шулай “Зингер” тегү машинабызны күрше-күлән, белгән-күргәннөр гел сорап алып торалар, күтәреп китәләр, күтәреп китерәләр. Бервакыт мин: “Әни, машинаны бирмә инде, ватарлар”, — дидем. Үземнең дә тегү тегә башлаган чагым, машина кадерен беләм. Әнием: “Үсәрсең, машина сатып алырсың да бирмәссең”, — диде. Дөрестән дә, ул машинаны кемдер төшереп ватты. Бер оста: “Төзәтеп булмый, миңа кирәк-яракка гына сат”, — дип, әллә дөрес, әллә ялганлап, бушка диярлек машинабызны алып китте. Мин үсеп, олыгаеп беткәч тә инде безнең андый яхшы машинабыз булмады. Тик әниемнең мин бер генә тапкыр да машинасын кешегә биреп торганына үкенгәнен ишетмәдем.
 
Олыгайгач, әниемне бик күп Коръән ашларына йөрттеләр. Укуын ишетеп ошаткан кешеләр аны ераклардан килеп алып китәләр иде. Табында ул бервакытта да кирәкмәгән сүз сөйләшмәс, урынсыз кисәтүләр ясамас, үзен башкалардан өстен куймас иде. Садаканы: “Каян килсә, шунда китәргә тиеш", — дип таратырга тырыша иде. Вафаты алдыннан үзе яткан хастаханәгә барып, садакага килгән сөлге-тастымалларын үзен караган хастаханә хезмәткәрләренә, русны, татарны аермыйча, таратып кайтты. Шулай, тирә-юньдә уңганлыгы, кешелекле булуы белән дан тоткан әнием белән миңа 60 яшемә кадәр яшәү насыйп булды, Аллага шөкер. Мин бик-бик бәхетле ул яктан...

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    7436
    7
    66
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    4525
    0
    43
  • Гомер бер генә килә  Балалары икәү булса да, әниләре янына килергә ашыкмыйлар, эшләре бик тыгыз, ахры. Рафига апа ике учын янәшә куеп гел дога укый, Аллаhы Тәгаләдән җиңел үлем сорап ялвара.  Ул Галиягә үз тормышын сөйләп бирде инде: «Балаларым минем үлемемне телиләр инде. Мин киткәч, алар арасында фатир өчен тавыш-гауга чыгар инде. Карт кеше кемгә кирәк».
    5305
    0
    40
  • Өмет белән алга карап яшәргә әнкәйдән өйрәндем 1981 ел. Булачак кайнанам белән мин Казан тимер юл вокзалында таныштым. Төнге сәгать 11 дә! «Төнлә белән беренче тапкыр кайнанаң белән кайнатаңны күрергә вокзалга төшәчәксең», – дисәләр, һич ышанмас идем.
    3010
    4
    37
  • Үтмә, гомер, заяга! Хатынын һәр баганага көнләвенең урынсыз гына түгел, ә тормышларын җимерүче, бер-берсеннән читләтүче гамәл икәнлеген, кызганыч, Гамил һич кенә дә аңларга теләми...
    9850
    7
    35
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 2 декабрь 2022 - 11:24
    Без имени
    Көнләшү гөмерлек чир ул.Көнчел кешенең фантазияседә бик бай.Үзе уйлап чыгарган уйдырмаларына ышанып хатын-кыздан көнләшеп яшиләр алар.Минем баштан үтте инде,әледә үтә.Инде яшедә бара бит.
    Үтмә, гомер, заяга!
  • 2 декабрь 2022 - 13:15
    Без имени
    Шулай кылына башлаганнар иде..мин просто алар Килер алдыннан ойдэн баламны ала идем Дэ чыгып ыза идем .. берседэ каршы очрадылар ..типо не знакомые люди уздымда киттем дэшмэдемдэ
    Иремнең туганнары...
  • 2 декабрь 2022 - 19:55
    Без имени
    Елый елый укыдым әби белән бабай өчен шатландым гел шулай кешеләр бер берсен тапсыннар иде
    Әти өйләнә
  • 2 декабрь 2022 - 22:58
    Без имени
    Мин тормыш кургэн кеше буларак язам.Мондый хэллэрне мин дэ курдем. Кайнанам 5 ел безнен 1 булмэле малосемейкада яшэде безнен белэн. Узебез 4эу(2 бала), ул килэ кыш чыгарга, авылда ягарга утыны юк,газ кермэгэн. Октябрь аенда килэ, апрель азагында кайтып китэ. 60 яше дэ тулмаган"карчык". Кызы да шэхэрдэ 2 булмэле кв.да яши, юк,менэ бездэ ятарга кирэк малай белэн киленне саклап. Хэзер узем дэ шаккатам, ничек тузгэнмендер. Менэ безне энилэр сабыр итегез, тузегез дип устерделэр, аларга каршы бара алмадык. Хэзер булсамы? Малае белэн икесен авылга жибэрер идем, бергэлэп яшэгез дип. Эле энилэренен хэлен белергэ кияулэр,кызлар килэ шунда. Туз дип язган кешелэргэ эйтэсем килэ:узегез яшэп карадыгызмы шулай,туздегезме? Аны эйтуе жинел туз дип. Менэ шул тузгэнгэ курэ, пенсиягэ чыкмас борын чирдэн баш чыкмый. Тузмэ ,сенелем,иренэ ультиматум куй, я туганнарын,я мин диген.Я алар килеп керугэ чыгып кит. 1-2 тапкыр койлэп карасын ,аннан белер.Узе ук не рад будет, урысча эйткэндэ.
    Иремнең туганнары...
  • 2 декабрь 2022 - 22:12
    Без имени
    Эйе. Доньялар узгэрде. Эти-эни дип улеп торган буын картаеп бара. Картайгач ,балалар карар эле , дигэн омет юк дэрэжэсендэ. Барыбыз да ,авырып озак ятарга язмасын, дип телибез аллаха тэгалэдэн. Э балаларнын шундый булып усулэрендэ жэмгыятьне генэ гаеплэп калдыру дорес микэн? Бэлки менэ узебез гаепледер. Аларга булсын, алар интекмэсен диеп устеру узе ук дорес тугел бит. Хезмэт тэрбиясе юк, эхлак тэрбиясе дигэн тошенчэ, гомумэн дэ, онытылды. Уйланырлык хэллэр бу...
    Без бернәрсә тиеш түгел
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда