​Муха

Күрше йортта берәүләрнең немец овчаркасы токымлы этләре яшәде. «Муха» кушаматлы иде ул. Зур гәүдәле, сабыр-салмак, юкка-барга игътибар итеп, әнчек көчек кебек чәң-чәң килми торган олпат эт иде Муха. Акыллылыгы күзләренә чыккан. 

Безнең йорт юл янында гына урнашкан. Урамның теге ягына чыгу өчен зебра бар. Безнең кайчак зебрага кадәр үк барып торасы килми, каян туры килә, шуннан кистерәбез урамны. Ә Муха тәртипле, ул фәкать зебрадан гына чыга. 

Муханы кайчан гына күрсәң дә, «трай типкән» чагын очратмассың. Әйе, һич аптырамагыз, ул бик тырыш эт иде. Хуҗалары кинәнде инде аны «эшләтеп». Бер карыйсың, чүп кисмәкләре ягына таба элдерә – авызына чүп тулы пакет капкан. Икенче карыйсың, хуҗабикәне эштән каршыларга дип автобус тукталышына теркелди – сумкасын күтәрешеп кайтасы бар бит. 

Безнең Зилә бу гаиләнең кызлары белән уйнап үсте. Аларның менә дигән нянкасы бар иде – Муха! Овчарканың бала коляскасы этеп йөрүен күрү үзе бер мәзәк. Аңа хәтта коляскага салып, урамда йокларга калдырган баланы да ышанып тапшырып була иде. Шушында гына тор, дип, утыртып калдырсаң, үлсә үлә, кабат чакырып алмый торып, шул урыннан беркая да китми. 

Ишек алдының бөтен баласы шул эт янында әвәрә килә иде инде. Өстенә атланып йөрсәң дә, балаларга сүз әйтми иде Муха. 
Аларның качышлы уйнаганын күрсәгез иде! Гөрләүчеләре гел Муха гына. Аны подъезд төбенә утыртып куялар да, үзләре кайсы кая сибелә. Хуҗасы аваз биргәч, эт балаларны эзли китә. Аның борыны сизгер, эзләренә бик тиз төшә. Әмма һәрвакыт иң беренче булып үзенең бәләкәй хуҗасын эзләп таба иде. 

Безнең ишегалдында Муханы яраталар, ялгызы гына йөрсә дә, аннан беркем дә курыкмый иде. Чөнки аның берәүгә дә зыян салмасын беләләр. Ләкин алай да бу этне күрә алмаучы берәү бар иде бездә. Юантык гәүдәле тетя Таня иде ул. Ник яратмагандыр, аның да оныгы Дима гел Муха белән әвәрә килә иде югыйсә. Тетя Таня Диманың эт янында йөргәнен күрсә, якасыннан сөйрәп, өйгә алып кереп китү җаен карый.  

Инде кайсы ел икәнен хәтерләмим, әллә җиде, әллә сигез ел элек безнең йортта капиталь ремонт башладылар. Ишегалдына траншеялар казылды, су һәм җылылык торбалары алышынды, канализация чокырлары да яңартылды.  Белмим, ни сәбәптер – ишегалдындагы бер люкның авызы шактый гомер ачык торды. Балалар үзләренә яңа уен тапты –  чокыр төбендәге суга таш атып уйный башладылар. Без дә авылда инешкә таш атып уйный идек шулай. Ташны чиертеп җибәрәсең дә, саныйсың: кемнең ташы елга өсләтеп ничә боҗра ясап сикереп бара? Ә болар кем ыргыткан ташның чупылдавы шәбрәк дип ярашалар.  Әлбәттә,  без аларны ачуланабыз, бу тирәдән куалыйбыз. Җитмәсә, чокыр тирәсенә кызыл балчык өелгән. Балчык ишелсә, балаларның шушы суга үзләре чумасын көт тә тор. Бәласеннән башаяк, дип, люк авызын такта кисәкләре белән дә томалап куйдык. 

Гаиләләребезгә кичке ашны әзерләп, көн кызуы сүрелгәч, без, яшь әниләр, балаларны бер кат уйнатып алып керергә дип ишегалдына чыгып утыруны гадәт иткән идек. Билгеле инде, Муха да шунда. Балаларның чыр-чу килеп даганда атынганнарын күзәтә. Кинәт кенә эткә әллә нәрсә булды. Иренеп кенә яткан җиреннән сикереп торды да, «һау»лап тавыш биреп, каядыр томырылды. Аптырашып, без дә урыннарыбыздан калкындык. Баягы люк янына тагын малай-шалай җыелышкан икән. Тактаны алып ташлаганнар да, суга таш чупылдатып уйныйлар. Ул да булмады, аяк асларындагы кызыл балчык өеме ишелеп, берсе чокыр авызына ук шуып төште. Тагын бер мизгел һәм бала чокырга ук мәтәләчәк иде. Без, аһ итеп, шул якка йөгердек. Ләкин  Муха бездән күпкә иртәрәк килеп җитеп, егылган малайны киеменнән каптырып та алды. Эт коткарган бала кем иде дип уйлыйсыз? Тетя Таняның оныгы  Дима иде ул. 

Шушы вакыйгадан соң, Муханың абруе тагын да артты. Абруе гына түгел, хәтта бераз авырлыгы да артып китмәде микән әле? Чөнки шул көннән соң Таня апа аны туңдырма белән сыйлауны гадәте итте. 

Минем «иде» дип, үткән заманда язуыма аптырагансыздыр, мөгаен. Без белгәндә Муха эт гомере өчен шактый яшь яшәгән маэмай иде инде. Балалар үсте, аларның инде ишегалдында уйнап йөрергә вакытлары чамалы, дәресләр, төрле мавыгулар... Мин соңгы тапкыр күргәндә Муха арт аякларына бик нык аксый иде. Кайчандыр урамда үзе саклап йоклаткан хуҗабикәсе белән бәләкәй генә бер көчекне – сарылы-каралы овчарка кызынмы, малаенмы һава сулаталар иде. 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Мәмдәлнең катлаулы гаиләсе – Өйдә сигез көн авырып ятты. Температурасы төшмәде... Шул инде, коронавирус. Балалар Казанга алып киттеләр. Сыгылып кына төшеп калдым. Төяп алып кайтсалар дим... Бик курыктым! Аннан ике операция кичерде. Әй, берсе минеке инде аның... Барыбыз да рәхәтләнеп көлешәбез.  Әмма Гөлсия апа ялгышып әйтсә дә хагын әйтте: береңнең тәне авыртканда икенчеңнең җаны авырту шушы була инде. Сулар һаваң кебек кадерлегә әйләнгән кешең бит ул...
    2448
    10
    129
  • Гөр-гөр килеп яшәү «Бар әле...» дигән эш барлыгын беләсезме? Без белми идек, Актаныш районы Пучы авылында аңлаттылар.
    3975
    5
    125
  • Дуслыкның чиге бармы? Искән җил аның күлмәген тәненә сылады да, түгәрәкләнеп килгән корсагы сизелде. Ир моны күреп, тетрәнеп китте. Ул сүз әйтә алмаслык дәрәҗәгә җитте. Хатынының корсагыннан күзен ала алмады.
    6717
    1
    64
  • Көнче киленем Берничә көннән соң Алсу миңа үзе шалтыратты. «Әни, мин өй җыештырыр идем, Булат белән урамда йөрергә килә алмассыңмы», – диде. Ярты сәгать эчендә аларның ишек төбендә идем.
    5035
    1
    55
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 6 декабрь 2021 - 19:16
    Без имени
    Китэргэ бу ирдэн башыгыз исэн булганда, телэсэ кая кит только кит, балаларынны алда, илдэ чыпчык улми, аллахы тэгалэ ташламый ул, тезгэн йортым, алган машинам кала дип тэ курыкма, узенэ ышан, мин шулай иттем, элхэмдулиллах барсыда жайланды, шул ук жанварлыкны балаларын куреп усэ, аннары сон аларда шуны ук кабатларга мемкин, жепне эзэргэ кирэк
    Нахак сүзне гафу итә алмыйм...
  • 6 декабрь 2021 - 20:47
    Без имени
    Минем баштан да үтте андый хәллэр. Исеректэ жунсез, э аекта Анна да яхшы кеше юк иде. Бер үзгәрмәсэ үзгәрми ул. Аллага шокер хәзер эчэргэ тазалыгы юк. Үзем дэ усалрак булып алдым, басылды. Елга берэт эчеп характерын курсэтмэкче була, лэкин куркып торучы гына юк. Ныграк, усалрак булыгыз. Иң яхшысы - аннан качыгыз, гомерегезне заяга уткэрмэгез.
    Нахак сүзне гафу итә алмыйм...
  • 7 декабрь 2021 - 18:44
    Без имени
    Хатын кызга бер мэртэбэ суккан кеше беркайчан да сугудан туктамый. Кайчан булса да имгэтэ. Суз эйтеп тозэтэм дип ометлэнмэгез. Сугып имгэтер. Халык мэкэле : "хатын кызнын теле уйнаса ир атнын кулы уйный". Картая картая коннэн кон холыксызлана гына. Аерылып ялгыз донья тарту - арка желеге суыру . Тигез тормыш хэм сэлэмэтлектэн кадерле эйбер юк. Бу кеше белэн яшэсэгез бик чыдарга туры килер. Кыйналып яшэу сэлэмэтлекне югалту. Ялгыз яшэу тигезлек югалту.
    Нахак сүзне гафу итә алмыйм...
  • 7 декабрь 2021 - 07:20
    Без имени
    Безнең әтиебез ай саен эчә иде. Ике кыздан соң әниебез малай тапты. Шуннан соң да аңа акыл кермәде. Сугыша, сүгенә, кышкы салкыннарда өйдән куа, бер сәбәпсез көнләшә иде. Әниебез үзе әтисез үскән, безне әтиле итеп үстерәм, дип, яшәде дә яшәде. Без үзебез дә, әни дә ул үлгәч бик сагынып яшибез. Сезнең әле сирәк эчә. Нахак сүзләрен "ишетмәскә" тырышып карагыз. Сугыша башласа, әлбәттә, аннан качарга кирәк.
    Нахак сүзне гафу итә алмыйм...
  • 8 декабрь 2021 - 08:58
    Без имени
    Бу кешенең психикасы нормаль түгел бит үскәнем. Ә аны төзәтеп булмый. Кодированиедан нигә куркасыз сез, аңламыйм шуны. Бу эчү чире бит. Кодирование чирне дәвалау бит ул. Эчеп тавыш чыгаруы, котыруы әйбәт, ә дәвалау начар. Тагын бер нәрсә, теләк теләп кенә бу адәм терелә тлрган түгел бит инде. Аннан соң үзегезгә аның икенче көнне үк гафу үтенүе дә бик ошый, күңелегезгә сары май булып ята бугай. Ләкин балагыз шушыны кабатлавын теләмәсәгез китәргәдер бәлки. Ул кем белән яшәсә дә шулай булачак. Үзегез әйтмешли, моделе шундый аның.
    Нахак сүзне гафу итә алмыйм...
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан