​«Мал бүлешеп йөрмәгез»

 

«Мин сиңа ышанам. Син – арада иң акыллысы», – диде әнисе соңгы сулышында төпчек кызына. 

Авыл җирендә сүз тиз йөрүчән. Чыбыксыз телефон аша килеп ирешкән хәбәрне яше-карты гайбәт итеп түгел, гыйбрәт итеп сөйләде. «Хәдичә карчыкның кызлары мал өчен сугыша», – дип шаулашты халык. Дөреслеккә туры килми торган сүзләр иде бу. 

Яшен 83 кә тутырып, урын өстенә ауган карчык, үләсен сизенепме, соңгы сулышында кызларына бернинди дә яңалык әйтмәде. Гадәттәгечә: «Кеше көлдереп, мал бүлешеп йөрмәгез. Сиңа әйтәм, – диде ул төпчек кызы Зөлфиянең кулын сыйпап, – үзең карарсың. Мин сиңа ышанам. Син – арада иң акыллысы». 

Гомер буе өч баласын үз көче белән тартып барган, ире вафатыннан соң хан сараедай йорт җиткереп, кызларын кеше арасында ким-хур булмаслык итеп тәрбияләгән ананың бердәнбер васыяте иде бу. 

Әниләрен соңгы юлга озату хәстәре белән йөргән арада, уртанчы кызлары Ләйлә, өйне үзебезгә күчерергә кирәк, дип, документлар артыннан чаба башлады. Чынында аның нинди эшләр майтарып йөрүендә берәүнең дә гаме-кайгысы юк иде. 

Әнисенең үлгәненә кырык көне узгач, Ләйлә көтмәгәндә тавыш чыгарды: «Икегез дә җитеш тормышта яшисез, ә мин ирсез бала үстерәм. Өйне үземә яздырдым», – дип, туганнарын телсез калдырды. Бернинди тавыш та, кычкырыш, талаш та булмады. Зөлфия нибары: «Әнинең васыять итеп әйткән сүзен оныттыңдамы?» – дип сорап кына куйды. «Үлем түшәгендәге кеше ни әйткәнен үзе дә белми ул», – дип кырт кисте Ләйлә. 

– Алайса, әнинең чиккән сөлгеләрен генә булса да алып китим әле, төсе итеп саклармын, – дип, Зөлфия әнисенең күз карасыдай саклаган сандыгын ачмакчы иде, Ләйлә шундук аңа аркылы төште: «Юк, бу өйдән берегез дә бернәрсә алып китмисез...» Олы апалары Сания, бәхәсләшмәче дигәндәй, Зөлфиягә кул гына селтәде. Әниләре исән чагында бер-берсе өчен җан бирмәктән иде алар. Ләйләнең комсызлыгы туганнарны чыгырдан чыгарды. Әниләре тикмәгә генә кисәтмәгән икән аларны. 

Сиздермичә генә ике еллап вакыт узып китте. Зөлфия авырып киткән Сания апасы яныннан кайтып кермәде. Көннәрдән бер көнне бусагада Ләйлә пәйда булды. «Авыртканын әйтмисең, фатирын тартып алырга җыенасыңмы?» – дип, Зөлфияне чактан гына һушыннан яздырмады. «Апа авырып ята, ә син байлык турында уйлыйсың», – дип оялтмакчы булды Зөлфия. «Мин инде белештем, анда яман чир. Ул барыбер терелми. Ахыры ни белән бетәсен беләсең. Ә син башка килеп йөрмә. Кертмим», – диде дә, Зөлфиянең кулына төенчекләрен тоттырып, ишектән төртеп чыгарып җибәрде. Башын көч-хәл белән мендәрдән күтәргән Сания апасының: «Зөлфия!» – дип ачыргаланып кычкырганы гына ишетелеп калды. Ләйлә, сеңлесе китүгә үк, апасын хастаханәгә алып барып салды... һәм аннан инде алмады. Зөлфиягә апасы үлгәч кенә хәбәр итте. «Кил, күмәргә булыш, гел миңа гына димәгән», – диде ул трубкага кычкырып. Ничек килмәсен инде ул?! Килде Зөлфия, күмәргә дә булышты. Өчесен, җидесен дә үзе уздырды. Ләйләгә ышаныч юк иде. Ул аның соңгы минутларында апасы янына якын китермәвенең сәбәбенә төшенде: һаман да шул мал дип, апасының өч бүлмәле фатирын даулап, шулай кыланган ич ул... «Апа фатирны миңа калдырды. Ичмасам, ул минем хәлемә керә», – диде ул сеңлесенә ике уйларга урын калдырмыйча. 

– Әни йортын сатып җибәргәннән соң хәлең ничек булгандыр, белмим. Апаныкын саткач, нишләрсең менә, – диде Зөлфия. – Хәрам ризык, хәрам мал бәрәкәтле булмый. Кара аны, бәла-каза килмәсен... 

Шулай дип әйтүенә үкенә хәзер Зөлфия. «Акча гына керсен, ә нинди юл белән... анысы мөһим түгел», – дип әйтергә яраткан Ләйләнең тормышы барып чыкмады. Акчасын наркоманга әйләнгән малаена тотып бетерде. «Фатирны да яңарта алмадым. Бөтен акча шуңа кереп бетте. Хәерле акча булмады ул... – диде апасы бер очрашканда. – Әни әйтмешли, бәрәкәте булмады...» 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (5)
Cимвол калды:
  • 19 июнь 2020 - 15:14
    Без имени
    Йортны оч туган булганда узенэ генэ документлаштыра алмый. Нотариуста грамотный кешелэр утыра. Узенэ генэ яздырыр очен ике кыз туганынын отказы кирэк. Нинди суз ул, мал булешеп йормэгез? Йорт кемнеке дэ булса булырга тиеш. Эби улгэн вакытта васыять язарга тиеш кайсы кызына булса да. Йорт бит документсыз булырга тиеш тугел. Ана тулэп, йортны карап та торырга кирэк.
  • 26 март 2020 - 17:24
    Без имени
    Бу Золфия каян куып жибэрэлэр, шуннан китеп бара.Э каты да эйтэ белэ узе.Что то не сходится.
  • 25 март 2020 - 17:37
    Без имени
    Сез андый чакны иртэрэк уйлап буляк итегез молкэтегезне. Ятмагыз анда иренеп.
  • 20 сентябрь 2020 - 16:35
    Без имени
    Ходай үзе сакласын.Туганнар арасына мал зәхмәте кагылмаса иде?
  • 20 сентябрь 2020 - 16:35
    Без имени
    Нэрсэ дэ булса андый шакшы кунелле кешелэрне уятырга тиеш! Кабэхэтлэр- туганнарынын малларын чупкэ тотып бетерэлэр, якыннарын гургэ кертеп!!! Слов нет таким уродам!
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    10188
    5
    129
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    5985
    1
    82
  • 7174
    2
    52
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    8184
    1
    46
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 19 сентябрь 2020 - 07:50
    Без имени
    Минем курше авылга к лен булып тошкэн апам нэк шушындый тормыш а гомер кичерде, кайнэсе эгэр балалар га берэр кием алса апам барында мичкэ ата иде дип сойли, бер вакыт малае на бурек алып кайткан идём кулымнан тартып алдыда янып торган мичкэ а ты ди, ике каен сенелсе бар иде эти _энисе урынга калгач пинсэлэрен алдылар, э кайтып та алып китеп тэ карамадылар алар вафат инде хэзер, э апамны хэзер бик авыр чир бэреп екты шулай бер рэхэт курмэде язсан язып бетерэ торган тугел роман язырлык анын тормыш, аллам андый тормыш ны бер кемгэ дэ курсэтмэсен
    Инде минем чират...
  • 18 сентябрь 2020 - 10:15
    Без имени
    Бик матур хикэя !!! Укыйсы да бик кунелле булды !!! Эйдэ бергэлэшеп устерсеннэр инде сабыйларын .... Лэйлэ узе дэ югалтуны кичергэн бит !!!Бэхет елмайган димэк .... Бэхетлэре булсын барча балаларнын да .... Кеше бэхет очен туа,бэхетле булсын hэркем ....
    Син минем балам!
  • 18 сентябрь 2020 - 14:00
    Без имени
    Бик яхшы эсэр,бик азлар гына анлый шул язмышнын кисэтуен.Яшь чагымда ирем бн ачуланышкач,сойлэшмим дип уземэ-узем суз биреп,ярты кон сойлэшмэсэм,ике улымнын берсе нык итеп авырый башлый иделэр,температуралар бн.Шуннан сойлэшэ башлыйсын инде,уртак борчу килгэч.Купме сынадым,гел шулай була иде,аннары тэкэбберлегемне читкэ куеп,элэгешсэк тэ,сойлэшмичэ йормэдем,мин хаклы булсам,ярар,Аннан минем Бер жирем жэ кимеми дип,уземне тынычландыра идем.Бер тирэ,аерылыйм микэн эллэ дигэн уйлар да кергэлэде,аннары уйладым,этилэре балаларга минем шикелле ук якын,бигрэк тэ ир балага,этилэреннэн аерып алсам,барыбер мине гаеплэрлэр,алар да бит ир кешелэр,алга таба узем генэ доес тэрбия бирэ алырмынмы дип,барысын уйлап торып калдым.Аллага шокер,хэзер шуна соенеп бетэ алмыйм,инде 45-ел яшибез.Балалар да гаилэле,аларга гел тигезлектэ уз балаларын узлэренэ устерулэрен телим.Балалар бэхете эти-энидэн тора.
    Бала хакы
  • 18 сентябрь 2020 - 14:47
    Без имени
    Шуннан ни булды?
    Яңгыр 
  • 18 сентябрь 2020 - 15:05
    Без имени
    Фото, фото, купме хатирэ саклый. Ойгэ кайткач, экрен генэ фотоальбом алып, карап утырырга яратам. Менэ балачак, менэ усмер чак, менэ мин инде усеп житкэнмен. Бу ваеыт аралыгында ни генэ булмады, ни генэ тормышта алышынмады. Сагынып искэ аласын. Тагын бер кайтыр идем дип эченнэн генэ хыялланасын.
    Фотолар дәвалый? 
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...