Ана бәрәңге

Балалар безгә әманәт итеп кенә бирелә.


Арчага, Тукай­ның туган ягында ел саен үткәрелә торган шигырь бәй­рәменә кайтып бара идек. Зур автобус туп-тулы: язучылар, шагыйрьләр, җырчылар, артистлар... Бер-берсен таный, белә торган халык. Тукай ягы – безнең Мәккәбез кебек бит ул. Тукайга якынайган саен күңел нечкәрә. Хиссиятле, табигатьнең үзе сыман самими иҗат халкы, юлда кинәт ачылып китеп юлдашына йөрәк түрендә ничә еллар йөреткән яшерен серләрен сөйләп ташлый. Сәяхәттә чакта ишеткән мәгънәле сүзләр, кызыклы хәлләр, мавыктыргыч вакыйгалар уйлар дулкынын кузгата. Кеше язмышлары хакында айлар, еллар үткәч тә онытмыйча, уйланып йөрисең. Үзеңне дә шул кешеләр урынына куеп карыйсың, нәтиҗә чыгарасың. Шундый бер язмыш һаман да истә...
Бу хикәятне сөйләгән җырчының исемен үзгәртми, дәрәҗәле исем-атларын санап язарга да була иде. Шулай да Арча ягында туып-үскән, моңлы-йомшак, матур тавышлы танылган җырчы, дию белән чикләник. Без тыңладык, ул сөйләде: 
– Авылда әни бар, япа-ялгызы яши. Олыгайды инде. Казанга, безнең янга күчеп яшәргә кыстыйбыз. Ризалашмый. Көчемдә чагында үз йортымда, үземчә яшим әле, дип, аяк терәп каршы тора. Сиксәнне узып туксанга таба атлаган карчыкка каян килсен соң ул көч?! Дөрес, авыл халкы мәрхәмәтле, хөрмәтли дә үзен. Абыстай ул безнең, абруе да зур. Коръәнне рәхәтләнеп укый. Намаз, уразасын калдырмавы хакында әйтеп тә тормыйм инде. Бусы үзеннән-үзе аңлашыла. Әнине аштан ашка йөртәләр, Коръән аятьләре, догалар укыталар. Күршеләр суын да кертә, кирәк чакта эшенә дә булыша... Шулай да күңел тыныч түгел, әллә ничек кенә шунда, ул-бу булып куймагае, дип гел борчылып торасың инде. «Әни, сине алып китәм, быелдан калдырмыйм», – дип ничә әйттем. Беләсезме, ни ди? «Әни кеше – ана бәрәңге ул, баласына гомер биргән, үстергән, кеше иткән, кирәген эшләгән, үз бурычын үтәгән. Булган! Мин үземчә яшим, сез – үзегезчә!» – ди. Сөйләшеп кара син аның белән. Аптыраган...
Без дә аптырашып, тынып калдык.
Кызык чагыштыру бит бу. 
Күз алдына көзге бакча килде. Актарылган кара җирне ямьләп яңа – озынча, йомры, ап-ак, сап-сары, кызгылт тәнле бәрәңгеләр чәчелеп-тәгәрәп ята! Яшь үсентеләргә көч-куәт, дәрман биргән – бөрешкән-бетерешкән орлыклык бәрәңгене кем санласын! Җир буйлап типкәләп кенә йөртәләр. Кирәге беткән чөнки. 
Кадерсезгә калганчы ялгыз яшәвең артык дип уйлыймы бу абыстай? Бер хикмәте бармы моның?
Халык арасында таралган бер риваять искә төште. Яшь, сылу, чибәр кызның кайнана белән яшисе килми. «Әгәр мине сөйсәң, карт анаңның йөрәген йолкып алып, миңа китереп бир», – дип боера кияү булачак егеткә. Гыйшык дәрте тәмам акылын алган егет кәләше кушканча эшли: анасының йөрәген кулына тоткан килеш, күзен-башын тондырып мәгъшука­сы янына чаба, ашыкканда абынып егыла. Кулыннан ычкынып, йөрәк тәгәрәп китә һәм телгә килеп: «Бер-бер җиреңне авырттырма­дыңмы, и бала?» – дип сорый.
Мәрхәмәтле аналарның зирәклеген тора-тора аңлыйсың.
Үзен ана бәрәңге белән чагыштырган абыстай да шундый зирәк, фидакарь йөрәкле затларның берседер, мөгаен. Килен белән кайнана арасында, юк, ызгыш-талаш түгел, чак кына көйсезлек чыгып та, улының болытсыз тормышына күләгә төшүен теләмәүдәндер аның үз көнен үзе күреп, кар баскан кечкенә авылда тузган йортын саклап ятуы... Балалар безгә әманәт итеп кенә бирелә. Вакыты җиткәч, без аларны урнаштырырга тиеш. Ә ана кулыннан киткән, үсеп җиткән, балигъ булган бала, әлбәттә, үз акылы белән, үзенчә яши... Һәрхәлдә, шулай тиеш.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8937
    10
    104
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    9025
    8
    73
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4738
    4
    55
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    5983
    2
    26
Реклама
Соңгы комментарийлар
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан