Петербург истәлекләре

Моннан егерме еллар элек «Сөембикә» журналы  Петербургта яшәп иҗат итүче якташыбыз, талантлы рәссам Рәмзия ЗИННӘТОВА белән таныштырган иде инде. Ул вакыттан соң картиналары сюжетында өр-яңа төс-тәэсирләр урын алды, сәнгать стиле баеды, әмма иҗат кыйбласын билгеләүче төп юнәлеш – татар авылының, милли костюмнарның (борынгы, архаик формаларын да истә тотып)  матурлыгы һәм шигъри дөньясы шул килеш калды. Ләкин ул дөнья һич тә чынбарлыкның чагылышы гына түгел, анда романтика, хыял, яратып кына җиңелчә көлү бар. Әйтерсең, тамашачыга шулай күрсәтәсе, шулай сөйлисе килә. Һәм һәр картина – сюжет һәм диалогтан тора. 
 
Бөтенесен талант билгели, әлбәттә. Ләкин һөнәр дә, детальләрне белү дә бик мөһим. Рәмзия тормышында бар да рәссам өчен сирәк була торган уңышка корылган. Бу дөньяга шаккатып, гаҗәпләнеп карый торган Казан кызының балачагы Саба районында, әбисе яшәгән татар авылында уза. Туган тел, татар мохите, гади авыл кешесенең көнкүреше иҗатына канатлар куя. Юк, Рәмзия Зиннәтова соцреалистларча тасвирламый ул тормышны, һәртөрле ымсындыргыч иске һәм яңа юнәлешләрдән качып, үзенчә – Рәмзиячә яза картиналарын.
 
1973 елда рәссам-декоратор белгечлеге буенча Казан сәнгать училищесын тәмамлап, Рәмзия И. Е. Репин исемендәге Ленинград архитектура, сынлы сәнгать һәм скульптура институтында укуын дәвам итә, профессионал рәссам-график булып китә. 
 
Казан һәм Петербург. Ике полюс, җанга якын ике шәһәр. Колорит, буяулар, җәйге татар авылының бәйрәмчәлеге күз күреп күнеккән Казан рәссамнары сюжетларын һич кабатламый, ә бәлки Петербург мәктәбенә хас классик яктылык тигезләнеше кыры аша уза. Һәм төш сыман бераз сихрирәк, серлерәк килеп чыга. Рәмзия Зиннәтованың 1997 елда иҗат ителгән бер цикл эшләре нәкъ менә шулай күзаллана. Геройлары хәтта төштә дә көндезге җылы авыл тәэсирендә кала. Озак еллар Петербургта яшәп тә, рәссамның туган Татарстаны төсләре белән тулышкан иҗаты, мөгаен, аның  нәфис сәнгать дөньясыдыр ул. Туган як турындагы Петербург истәлекләредер. 
 
 Рәмзия Зиннәтова иҗатын хатирәләргә генә кайтарып калдыру дөрес булмас. Тулы бер портретлар сериясендә рәссам геройларын урта гасырлардагы татар костюмнарына киендерә. Ханбикә Сөембикә образы да, ХХ йөз башы татар сәүдәгәрләре фотографияләре дә, иске Европа парад портретлары традицияләре дә чагыла анда.
 
Дөнья күрү, туктаусыз эзләнү, алган белемнәр рәссам иҗатын баета гына. Рәмзия сәнгать дөньясындагы һәр яңалыкны күзәтеп бара, Петербург күргәзмәләрендә йөри, еш сәяхәт итә, дөнья сәнгате тенденцияләрен өйрәнә. Үзенә дә, студентларына да бик кирәк ул. Күп еллар инде Рәмзия Шәйди кызы дөньяның иң мәшһүр уку йортларының берсе булган Санкт-Петербург университетында, дизайн кафедрасында укыта. 
 
Кырык еллар элек Рәмзия Зиннәтованың башлангыч чор картиналарын күргәзмәдә күреп, Дрезден тамашачысы таң калган иде. Аннары бөтен дөнья буенча дистәләгән күргәзмәләре ачылды. Аның эшләре Россия Мәдәният министрлыгы, Россия Сәнгать академиясе фондларында, Татарстан Республикасы Дәүләт сынлы сәнгать музеенда, Германия музейларында, шулай ук Россия, Германия, Франция, Япония, Ирландия, АКШтагы шәхси коллекцияләрендә урын алды. Петербургтагы «Чәкчәк» кафесын бизәгәндә дә  таланты ачылды: рәссам татар халкының гамәли сәнгатьтәге бай мәдәниятен күрсәтә алды. Шулай да яңа һәм инде билгеле эшләренең зур күргәзмәсен туган Татарстанында күрәсе килә. Анда рәссамны беләләр, яраталар. Иҗаты – зур татар сәнгатенең бер өлеше. Ә бүгенге репродукцияләр рәссам белән тәүге тапкыр гына танышучылар өчен беренче адымнар булсын.
                                                                                                       
        

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (1)
Cимвол калды:
  • 18 сентябрь 2020 - 09:42
    Без имени
    рәхмәт! Рамзия ханым, иҗат чишмәгез беркайчан да саекмасын!
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    9701
    4
    124
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    5589
    1
    76
  • 6516
    2
    45
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    7860
    1
    44
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 17 сентябрь 2020 - 09:00
    Без имени
    БИК шэп кинэшлэр.Истэ калдырырга кирэк эле.
    Әни кешенең өйләнгән улына киңәшләре
  • 17 сентябрь 2020 - 08:52
    Без имени
    Сонгы арада уйлый башладым, бу донья шундый куркыныч була башлады, ул супермаркетларда охранникларга бирелэ бит узлэре янында йортэ торган кнопкалар, полиция чакырта торган. Менэ шуны нигэ балаларга, гомумэн ботен кешегэдэ эшлэп чыгармыйлар? Куркыныч сизугэ, басасын кнопкага и якын тирэдэге полиция килеп алып китсенгэ. Баланы урамга алып чыгарга да куркырсын биллэхи. Бер яклау юк.
    ​Мәхәббәт «уеннары»
  • 17 сентябрь 2020 - 09:36
    Без имени
    Беренче чиратта гаилэ балалар булу Зур бэхет шулар дип яшисен
    Гаиләме, карьерамы? 
  • 17 сентябрь 2020 - 14:56
    Без имени
    Вот сантый килен.Югары ьелеме була Тороп, торорга урыны бар, бук чистартырга кайткан.Ирен икенче урынга Кучермасалар, улганче шунда кимсетелеп яшисен ьулган икан.Нерсе, узен акыллы итеп курсатасе килде ме икан? Андыйлар БН алар теленда сулашерга кирак шул.Узеннан да уздырыбырак кычкырса, узен куя белса, кайнанын теше утмас иде.Бу киленнен кылыгын хупламыйм.Кеше гомерга бер гена кила. Ярый ла шуннан фэхем алып, уз киленен кэмсетмаган. Э Ире боламык!!
    Инде минем чират...
  • 15 сентябрь 2020 - 08:53
    Без имени
    Бу турыда күршегезгә әйтмәгез. Безнең дә баштан кичте андый хәл. Нәтиҗәдә без гаепле булып калдык. Үз проблемаларын үзләре хәл итсеннәр
    Күршемнең ире йөргәнен белдем, миңа нишләргә?
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...