Балаңны чит кеше ачуланса

 

Мондый хәл еш кына балалар уйнаган комлыкта, балалар бакчасында, мәктәптә күзәтелә. Кызганыч, бездә әле бар кеше дә балага хөрмәт белән карарга кирәклекне уйламый. Кайвакыт чит кешенең агрессиясенә кечкенә бала гына түгел, олы кеше дә ничек җавап кайтырырга белми.

Олы кеше каршында бала көчсез, ул үзен-үзе яклый алмый. Әгәр дә аны үзенең якын кешесе (әти-әнисе, әби-бабасы, апа-абыйлары) ачулана икән, күп очракта бала моны норма буларак кабул итә, чөнки якын кешесеннән үзенә куркыныч янамаганын белә. Ачуланучы белән үзарадагы якын мөнәсәбәтләр аның таянычы булып тора. Әмма баланы чит кеше ачулана икән, ул  аны үзенә куркыныч янау итеп кабул итә, чөнки, көчләрнең тигез түгелеген аңлый, олы кешенең үзеннән өстенлеген абайлый.


Мәсәлән, шундый хәлне күз алдына китерик: улыгыз башка бер малайның уенчыгын алган, хәзер аны бирергә теләми. Теге малайның әнисе балагызны ачуланып, аны тәрбияләмәкче була.


Бала үзен хәвефсез итеп тойсын өчен, әни кеше иң беренче чиратта баласын ул кешедән капларга – ягъни ике арага басарга тиеш. Шул рәвешле әни кеше низагны горизонталь буенча тигезли, ягъни аны баладан үзенә күчерә. Иң элек теге әни белән исәнләшергә, танышырга һәм ни булганын сорарга кирәк. Болай сез балагызга да тәрбиялелек үрнәге күрсәтәчәксез.


Хәзер инде сезгә үз балагызны ихтирам итүегезне белдерергә кирәк. Моның өчен сез аның янына чүгәлисез, ягъни психологик яктан аның белән тигезләшәсез. Сез балагызның ул уенчыкны начар ният белән алмавын, аның әйбәт, тәртипле малай булуын беләсез бит. Хәзер улыгызга бик авыр булуын да чамалыйсыз. Балагыз сезнең йөздән, күзләрегездән үзен аңлавыгызны, аны ачуланмавыгызны, аның яклы булуыгызны тоярга тиеш. Шуңа да балага ачу белән түгел, яратып, кайгыртып карарга тиешсез. «Улым, бу кем уенчыгы?» дип сорагыз. Аны хуҗасына кире кайтырырга кирәклеген әйтегез. «Син дә яраткан уенчыгыңны кемдер булса алуын теләмәс идең бит», – диегез.


Дөрестән дә, улыгыз, явыз нияттән булмаса да, кеше әйберсенә тияргә ярамый дигән кагыйдәне бозган бит. Димәк, теге әнидән гафу үтенәсез (балагыз өйрәнеп торсын өчен дә кирәк бу). Балалар гел очрашып торганлыктан, мондый хәлнең тагын да кабатлануын күздә тотып: «Киләчәктә улыма кагылышлы шундый проблемалар килеп чыкса, зинһар, балага түгел, минем үземә әйтегез», – дисез. Моны ишетеп, бала үзенең кадерле булуын, сезнең аны бер кешедән дә рәнҗеттермәвегезне төшенәчәк. Ә бу аның өчен бик мөһим.


Улыгызның чит кеше уенчыгына кагылуында аны урлап, үзенеке итү нияте булмаган. Шуңа да бу очракны хаталану очрагы гына дип бәяләп, балага бернинди дә җәза бирмибез. Өстәвенә, теге әнинең ачулануы аның өчен инде болай да җәза булды.


Бала боларны бераз онытып, тынычланганчы, бу хакта башкача сүз кузгатып, исенә төшермибез. Ләкин бераздан, кеше әйберсенә тияргә ярамаганын, әгәр дә берәр уенчык белән уйныйсы килсә, иң элек аның кемнеке икәнен белергә һәм хуҗасыннан рөхсәт сорарга кирәген әйтәбез. Мөмкинлегегез булса, бала бик ошаткан теге уенчыкны бәйрәмгә бүләк тә итәргә тырышыгыз. «Минем беркайчан да андый уенчыгым булмый инде», – дигән уй күңелендә калмасын.


 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Кайгыда да, шатлыкта да бергә без Мин иң бәхетле хатын идем. Яраткан ирем, кызыбыз туды. Әмма Аллаһы Тәгалә безгә сынау әзерләгән булган икән. Ирем түзәр микән дигән сорау белән башланды һәр көнем ул вакытта...
    16713
    3
    105
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    5490
    7
    58
  • Баллы кирпеч 1861 нче елда Болын-Балыкчы авылында урта хәлле крестьян гаиләсендә Ибәтулла исемле бер малай туа. Язмышына сынаулы еллар кичерәсе сабый чагыннан ук язылган була, күрәсең, Ибәтуллага өч яше дә тулмаган чагында кинәт кенә авырып әтисе үлеп китә. Ялгыз тормыш тарту ул чакта, хатын- кызга имана бае да бирелмәгән чорда, әнисенә авыр булгангамы, әллә инде башка сәбәпләр булганмы, сабыйның әнисе биш яшендәге Ибәтулланы әтисенең абыйсы Зиннурга калдырып, Кормаш авылындагы хатыны үлгән бер татарга кияүгә чыга.
    4931
    3
    44
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    3804
    0
    39
  • «Ә мәхәббәт гомерләрдән озын...» Хәдичә хәзрәтләре үлем түшәгендә ятканда, Мөхәммәд пәйгамбәребез аның янына килә һәм хәл-әхвәлен сораша, аннан болай ди: «Хәдичә! Анда баргач, синең кыямәттә көндәшең булачак – фиргавен кызы Асия белән Мәрьямне күрерсең... Аларга миннән сәлам әйт!»
    3498
    0
    37
Реклама
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 24 ноябрь 2022 - 13:01
    Без имени
    Ирегез чыгып кит дигэн сузне котеп кенэ торган инде, анын чыгып китергэ дигэн уе куптэн булган, сез тизлэткэнсез генэ. Всё равно китер иде, икенче жае чыгар иде. Сез, узем куып чыгардым диеп узегезне гаеплэп яшисез. Ирегезгэ шулай жайлы булган балалар алдында да.
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 24 ноябрь 2022 - 09:46
    Без имени
    Хыянәтне бернәрсә белән дә аклап булмый. 40 ел үтте хыянәтенә, менә кичә булган кебек кенә. Йөрәктән китми. Кабат бәрепләр үтерәсе килә. Сез ханым, ялгыз калгансыз хәзер, шуңа кичерәсе калган, дип уйлыйсыз. Ләкин кире кайтара торган хәл түгел бит инде. Гел уйлап тагын психушкага китәсез бит. Вакытыгыз күп мени шулай?
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 24 ноябрь 2022 - 11:41
    Без имени
    Мин балаларым алдында нык гаеплемен шундый атай белән үскәннәренә. Аерылышу элек оят иде.
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 25 ноябрь 2022 - 00:24
    Без имени
    Ғәфү итергә булыр ине, әгәр ҙә ирегеҙ ғәфү һораһа, бик үкенһә,башҡа ҡабатланмаясаҡ тип һүҙ бирһә, ант итһә. Алдығыҙҙа торҙомо тубыҡланып, баш эйеп. Юҡ. Юҡ бит!!! Ул ғүмер буйы йөрөр ине, һеҙ ғүмер буйы яфаланыр инегеҙ, әле һеҙ бер ауырып алғанһыҙҙа һауыҡҡанһығыҙ, ә ирегеҙ менән йәшәһәгеҙ сәләмәтлегегеҙ ҡаҡшар ине, йөрәк ауырыулы булып ҡалыр инегеҙ. Балаларығыҙ әтиһеҙ, әммә тыныслыҡта үҫкән. Көн һайын талашлы- ыҙғышлы өйҙә йәшәү тамуҡҡа тиң булыр ине барығыҙ өсөн дә. Был осраҡта ғаиләне һаҡлап ҡалыу дөрөҫ булмаҫ ине.
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 23 ноябрь 2022 - 18:41
    Без имени
    Хатыннар ирлэрне кичерерхэ тиешме!
    Мин хыянәт иттем... 
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда