Мөселман булсын ярым

Элек-электән татар авылларында яучылар, димчеләр булган. Совет чорында онытыла башлаган бу традиция кабат яңарта. Таныштыру, димләү тормышыбызга янә өйләнеп кайтты.

Бүгенге яшьләр ике төркемгә бүленә: беренчесе — дингә тартылган егет-кызлар, икенчесе — заманча тормыш белән яшәүчеләр. Соңгылары үзләренә ярны дискотека, төрле кичә, төнге клубларда, хәтта урамда да таба ала. Ә менә дини яшьләр өчен бу шактый кыен мәсьәлә. Мөселман яшьләре гаилә коруның изге гамәл икәнен аңласалар да, шәригать кануннарына туры китереп яшәүче кешене таба алмау сәбәпле, ялгыз калырга да мөмкин. Югыйсә, Аллаһы Тәгалә кушуы буенча, һәркемгә парлы булып яшәү фарыз.

Шушы җәһәттән хәзер мәчетләр каршында таныштыру үзәкләре барлыкка килде. Чит төбәкләрнең дә, аерым алганда, Мәскөү татарларының үз димчеләре бар икән. Татарстанда таныштыру үзәкләре булу үзе үк зур казаныш.

Мөселман хатын-кызларын мөселман ир-егетләре белән таныштыру һәм, киресенчә, мөселман ир-атларын мөселман хатын-кызлары белән таныштыру максатыннан, 2003 елның 15 июлендә “Бәрәкәт” таныштыру хезмәте ачыла. Оештыручысы — Татарстан Диния нәзарәте дәгъват бүлеге җитәкчесе Илдус хәзрәт Фәиз. Хуҗасы — Эльвира Мәгъсүм кызы Сафина. Аларның эшчөнле- ген өйрәнү максатыннан, мин “Бәрәкәт”кә юл тоттым.

Болгар мәчете каршында эшләүче мәдрәсә бинасына урнашкан “Бәрәкәт" хезмәте. Үтенечле кешеләрне дүшәмбе, чәршәмбе, җомга көннәрендә сәгать уннан бишкә кадәр кабул итәләр икән. Килүчеләр бик куп, ди. Егермеләп парны кавыштырганнар инде. Алты йөздән артык кеше исәптә тора (өч йөз хатын- кыз, калганнары ир-ат).

Үзәккә мөрәҗәгать итүчеләр арасында 18 яшьтән 78 яшькәчә кешеләр бар. Яшьләр бик күп. Үзәк, ислам дине кануннарын төгәл үтәүче ир-егетләр һәм хатын-кызлар белән генә чикләнми, әлегә намазга басмаган мөселманнарга да хезмәт күрсәтә. Төрле милләт вәкилләре — әйтик, лизгиннар, төрекләр, башкортлар, гарәпләр... ислам динен кабул иткән руслар да килә. Хатын-кызларның исә барысы да татар милләтеннән. Алар күбесенчә татар егетләрен сайлый, чөнки бер үк гореф- гадәтләр, милли традицияләр гаилә ныклыгын арттыра гына.

Безнең җәмгыятьтә, таныштыру үзәгенә юньле кеше килми, дигән дөрес булмаган фикер яши. Үзегез уйлап карагыз: таныштыру үзәгенә мөрәҗәгать итүчеләр арасында укымышлылар күп. Кызлардан, мәсәлән, юрист, табибә, укытучы, исәп-хисап белгечләре дә шактый. Ә егетләр күбрәк авылдан килә. Җырдагыча, “буйдаклар йөри картаеп, өйләнергә кеше юк, кыз шәһәрдән кияү эзли, авылларда эше юк”.
— Пәйгамбәребез, мәхәббәт никахта гына үсә дигән, — ди Эльвира ханым, — безгә мөрәҗәгать итүче егетләрнең 99 проценты, ә кызларның яртысы намаз укый.

— Мөселман кызларының каталог буенча үзләренә егет сайлавы ничектер сәеррәк тә тоела сыман, — дим.
— Нишләп сәер булсын, — ди Эльвира. — Мөхәммәд пәйгамбәргә дә башлап хатыны Хәдичә мөнәсәбәтен белдергән бит. Безгә килгән кеше моңа әзер булырга тиеш. Коръәндә Аллаһ кешене өйләнергә өнди: “Һушыгызга килгән хатын-кыз белән өйләнешегез” (Ниса сүрәсе 3 нче аять). Гаилә — дәүләтнең иң кечкенә кисәге. Гаилә көчле булса, дәүләт тә, милләт тә көчле булыр, шуның өчен ислам дине гаиләгә бик зур әһәмият бирә. Пәйгамбәребез дә: “Кемнең хәленнән килсә, өйләнсен”, — дигән.
Ислам дине никах алдыннан ир-ат белән хатын-кызга бер-берсен күреп, сөйләшергә мөмкинлек бирә. “Бәрәкәт”тә дә егет белән кыз очраша. Әгәр ошатышмасагыз, бер-берегезне үпкәләтми генә хөрмәт белән аерылышыгыз,— дим.

“Бәрәкәт”нең эш юнәлеше кызыклы. Үзенә тормыш иптәше эзләп килгән кеше, каталогны карап чыккач, кемне ошатканын әйтә. Шуннан тегеңә хат җибәрәләр яки телефон аша хәбәр бирәләр. Калганы кешенең үз ихтыярында, теләсә, хатка җавап бирә, очраша, теләмәсә — юк.

Казан кызы Гөлнара (исламдагы исеме Хәят) белән Чиләбе егете Гомәр “Бәрәкәт”тә танышалар. Гөлнараның абыйсы, сеңлесенә белдермичә генә, танышу үзәгенә аның турында мәгълүматлар бирә. Гөлнара унбиш яшеннән намаз укый, дин тота. Гомәр 2002 елда Казанга килеп Ислам университетына укырга керә. Егеткә кызның фотосын күрсәтәләр. Яшьләр башта телефон аша аралашалар. Очрашу турында килешәләр. “Икебез дә бик дулкынландык”, — диләр. Бер-берсен ошаталар, ә ике айдан өйләнешәләр. Никах та укыталар, ЗАГСта да теркәләләр. Ике якта да хәмерсез туй уздыралар. Чиләбедә, өстәп, корбан чалганнар.
Борынгыдан димләп өйләндерүне хуп күргәннәр. Ышанычлы җирдә, белгән кешеләр аркылы танышу хәерлерәк саналган. Бүгенге көндә бик күп мөселман үз тиңен таба алмыйча газаплана. Кызларыбыз башка милләт кешесенә кияүгә чыга. Ә иң акыллы, тәкъва, зыялы туташлар чит илләргә китеп баралар. Гаиләдә ир дә, хатын да татар булган очракта гына гаилә дә нык булыр, милләтебез дә чәчәк атар.
“Гаилә төзүнең иң төп шарты — тормыш иптәшен дөрес сайлау. Никах — кешенең хис-тойгыларын канәгатьләндереп, тынычлыкка ирешүнең иң яхшы һәм иң табигый чарасы”, — ди Чиләбе егете Гомәр. Алар “Бәрәкәт”кә бик рәхмәтле.

Таныштыру үзәгенә Татарстаннан гына түгел, Рязань, Тольятти, Ульяновск, Воронеж шәһәрләреннән дә мөрәҗәгать итүчеләр бар.

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 5 Бер көнне иртән торып бәлеш пешерергә уйладым. Бәрәңге турадым, суган әрчедем, камыр бастым. Духовкада кургаш кәгазь астында ике сәгать ярым эчендә бәлешем изелеп пеште. Ләкин хуш исе урамга кадәр чыккан итле бәлешемне ашарга насыйп булмады.
    13411
    4
    112
  •  Исерек ир, усал кайнана белән гомерем узды 3 Рәфис белән 3 ел очрашып йөрсәк тә, мәхәббәтебез үбешүдән ары узмаган иде. Беренче зөфаф төнебезне мин куркып, дулкынланып көттем.
    12154
    5
    80
  • Исерек ир, усал кайнана белән гомерем узды 2 Рәфискә кияүгә чыгарга җыенуымны әнием ошатмады, ул мине кабаттан үгетләргә кереште: «Кызым, тагын бер тапкыр уйлап кара әле! Габдулла белән Сания авылда иң усал гаилә булып санала, Санияне тиккә генә «юха елан» дип йөртмиләр. Алай гынамы, бу гаиләдә эшнең бетәсе юк: 50 сутый бакчалары, абзарларында өч сыер, кырыкка якын сарык...
    9805
    1
    55
  • Юлда кем очрамас... Кичә яшүсмер кызым эштән кайтты да, «Әни, син хәзер мине ачуланачаксың», – ди. Сагайдым. Ачуланасымны алдан ук белеп торгач, нинди ярамаган эш эшләде икән? 
    9143
    1
    55
  • Уеннан уймак Барысы да бәхәсләшүдән башланды. Хатын-кызлар, бигрәк тә йөрәкләре янып торган яшь кызлар бәхәсләшмәсен икән ул. Аларның яшьлек дәрте егетләрне үзләренә карату гына түгел, дөньяны әйләндереп бастыра ала... 
    4635
    0
    49
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 18 август 2022 - 06:47
    Без имени
    Сезнен барлык язмаоарыгыз да тормыштан алып языла.искиткеч гыйбрэтле язмышлар
    Үкенечле ялгыш
  • 18 август 2022 - 08:24
    Без имени
    Эйе,бар инде шундый кешелэр,минем дэ 88 яшьлек Энкэйне алдап,бал дип,сироп сатканнар,...кайтып керсэм,Энкэй эйтэ,кызым сина бал алып куйдым эле ди,мин аптырап киттем,ачып карасам бал урынына сироп сатканнар,2 мен сум б-н,3 банка алган,сине алдаганнар бит Энкэй дигэн идем,нишлэп алдасыннар ди,бер яшь кенэ матур егет сатып йорде машинасы б-н,даже банкаларны ойгэ кертеп бирде ди,таба идем миндэ ул алдакчыны,Энкэй туктатты,кирэкми кызым,эзлэмэ дип,харам бер кешегэ дэ бэхет китерми дип......
    Алдашу
  • 16 август 2022 - 10:44
    Без имени
    Нинди киңәш көтеп утырасыз инде? Барып алып кайтыгыз, әле соң түгел... Соңга калуыгыз бар, үкенерсез аннары. Бер кул күтәрсә, гөмер буе кыйныячак.. Сезнең бердәнбер кызыгызны ниндидер бер килмешәк кыйнап ятсын инде. Үзләре өйдә юкта видео камера куярга җае юкмы соң? Доказательство да булыр иде. Сез ана кеше, коткарыгыз балагызны, ул ярдәмгә мохтаҗ
    Кияү кызыбызны кыйный?
  • 17 август 2022 - 18:15
    Без имени
    Бердә аптырарлык түгел аерылышуыгыз.Кырыкны куган балаларыгызны "җитәкләп"йөрүне героизм итеп күрәсез бит.Ә ирегез тыныч кына пенсиядә икәүләшеп гөмер көзеннән атларга уйлагандыр.Арымадыгызмы бала тормышы белән яшәп?Үз парларын да табулары икеле бит,маменькины сынок и дочь....
    38 елдан соң аерылыштык...
  • 16 август 2022 - 16:07
    Без имени
    Таныш кына дисеңме?Великовозрастный балалары ипотека түли бит диеп 65 кә җитсә дә эшләп йөриләр.Ике балагада первый взноска бирдек,булды,хәзер үзләре тырышсын.Көчкә көчкә иртән торып эшкә китә ата аналары,алар өчен,совесть дигән нәрсә юк.Шулай өйрәткәннәр инде.Җилкәдән бәреп төшерергә кирәк әллә кайчан да бит....
    Әти-әнисе иремнән чын ялкау ясый
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда