Мөселман булсын ярым

Элек-электән татар авылларында яучылар, димчеләр булган. Совет чорында онытыла башлаган бу традиция кабат яңарта. Таныштыру, димләү тормышыбызга янә өйләнеп кайтты.

Бүгенге яшьләр ике төркемгә бүленә: беренчесе — дингә тартылган егет-кызлар, икенчесе — заманча тормыш белән яшәүчеләр. Соңгылары үзләренә ярны дискотека, төрле кичә, төнге клубларда, хәтта урамда да таба ала. Ә менә дини яшьләр өчен бу шактый кыен мәсьәлә. Мөселман яшьләре гаилә коруның изге гамәл икәнен аңласалар да, шәригать кануннарына туры китереп яшәүче кешене таба алмау сәбәпле, ялгыз калырга да мөмкин. Югыйсә, Аллаһы Тәгалә кушуы буенча, һәркемгә парлы булып яшәү фарыз.

Шушы җәһәттән хәзер мәчетләр каршында таныштыру үзәкләре барлыкка килде. Чит төбәкләрнең дә, аерым алганда, Мәскөү татарларының үз димчеләре бар икән. Татарстанда таныштыру үзәкләре булу үзе үк зур казаныш.

Мөселман хатын-кызларын мөселман ир-егетләре белән таныштыру һәм, киресенчә, мөселман ир-атларын мөселман хатын-кызлары белән таныштыру максатыннан, 2003 елның 15 июлендә “Бәрәкәт” таныштыру хезмәте ачыла. Оештыручысы — Татарстан Диния нәзарәте дәгъват бүлеге җитәкчесе Илдус хәзрәт Фәиз. Хуҗасы — Эльвира Мәгъсүм кызы Сафина. Аларның эшчөнле- ген өйрәнү максатыннан, мин “Бәрәкәт”кә юл тоттым.

Болгар мәчете каршында эшләүче мәдрәсә бинасына урнашкан “Бәрәкәт" хезмәте. Үтенечле кешеләрне дүшәмбе, чәршәмбе, җомга көннәрендә сәгать уннан бишкә кадәр кабул итәләр икән. Килүчеләр бик куп, ди. Егермеләп парны кавыштырганнар инде. Алты йөздән артык кеше исәптә тора (өч йөз хатын- кыз, калганнары ир-ат).

Үзәккә мөрәҗәгать итүчеләр арасында 18 яшьтән 78 яшькәчә кешеләр бар. Яшьләр бик күп. Үзәк, ислам дине кануннарын төгәл үтәүче ир-егетләр һәм хатын-кызлар белән генә чикләнми, әлегә намазга басмаган мөселманнарга да хезмәт күрсәтә. Төрле милләт вәкилләре — әйтик, лизгиннар, төрекләр, башкортлар, гарәпләр... ислам динен кабул иткән руслар да килә. Хатын-кызларның исә барысы да татар милләтеннән. Алар күбесенчә татар егетләрен сайлый, чөнки бер үк гореф- гадәтләр, милли традицияләр гаилә ныклыгын арттыра гына.

Безнең җәмгыятьтә, таныштыру үзәгенә юньле кеше килми, дигән дөрес булмаган фикер яши. Үзегез уйлап карагыз: таныштыру үзәгенә мөрәҗәгать итүчеләр арасында укымышлылар күп. Кызлардан, мәсәлән, юрист, табибә, укытучы, исәп-хисап белгечләре дә шактый. Ә егетләр күбрәк авылдан килә. Җырдагыча, “буйдаклар йөри картаеп, өйләнергә кеше юк, кыз шәһәрдән кияү эзли, авылларда эше юк”.
— Пәйгамбәребез, мәхәббәт никахта гына үсә дигән, — ди Эльвира ханым, — безгә мөрәҗәгать итүче егетләрнең 99 проценты, ә кызларның яртысы намаз укый.

— Мөселман кызларының каталог буенча үзләренә егет сайлавы ничектер сәеррәк тә тоела сыман, — дим.
— Нишләп сәер булсын, — ди Эльвира. — Мөхәммәд пәйгамбәргә дә башлап хатыны Хәдичә мөнәсәбәтен белдергән бит. Безгә килгән кеше моңа әзер булырга тиеш. Коръәндә Аллаһ кешене өйләнергә өнди: “Һушыгызга килгән хатын-кыз белән өйләнешегез” (Ниса сүрәсе 3 нче аять). Гаилә — дәүләтнең иң кечкенә кисәге. Гаилә көчле булса, дәүләт тә, милләт тә көчле булыр, шуның өчен ислам дине гаиләгә бик зур әһәмият бирә. Пәйгамбәребез дә: “Кемнең хәленнән килсә, өйләнсен”, — дигән.
Ислам дине никах алдыннан ир-ат белән хатын-кызга бер-берсен күреп, сөйләшергә мөмкинлек бирә. “Бәрәкәт”тә дә егет белән кыз очраша. Әгәр ошатышмасагыз, бер-берегезне үпкәләтми генә хөрмәт белән аерылышыгыз,— дим.

“Бәрәкәт”нең эш юнәлеше кызыклы. Үзенә тормыш иптәше эзләп килгән кеше, каталогны карап чыккач, кемне ошатканын әйтә. Шуннан тегеңә хат җибәрәләр яки телефон аша хәбәр бирәләр. Калганы кешенең үз ихтыярында, теләсә, хатка җавап бирә, очраша, теләмәсә — юк.

Казан кызы Гөлнара (исламдагы исеме Хәят) белән Чиләбе егете Гомәр “Бәрәкәт”тә танышалар. Гөлнараның абыйсы, сеңлесенә белдермичә генә, танышу үзәгенә аның турында мәгълүматлар бирә. Гөлнара унбиш яшеннән намаз укый, дин тота. Гомәр 2002 елда Казанга килеп Ислам университетына укырга керә. Егеткә кызның фотосын күрсәтәләр. Яшьләр башта телефон аша аралашалар. Очрашу турында килешәләр. “Икебез дә бик дулкынландык”, — диләр. Бер-берсен ошаталар, ә ике айдан өйләнешәләр. Никах та укыталар, ЗАГСта да теркәләләр. Ике якта да хәмерсез туй уздыралар. Чиләбедә, өстәп, корбан чалганнар.
Борынгыдан димләп өйләндерүне хуп күргәннәр. Ышанычлы җирдә, белгән кешеләр аркылы танышу хәерлерәк саналган. Бүгенге көндә бик күп мөселман үз тиңен таба алмыйча газаплана. Кызларыбыз башка милләт кешесенә кияүгә чыга. Ә иң акыллы, тәкъва, зыялы туташлар чит илләргә китеп баралар. Гаиләдә ир дә, хатын да татар булган очракта гына гаилә дә нык булыр, милләтебез дә чәчәк атар.
“Гаилә төзүнең иң төп шарты — тормыш иптәшен дөрес сайлау. Никах — кешенең хис-тойгыларын канәгатьләндереп, тынычлыкка ирешүнең иң яхшы һәм иң табигый чарасы”, — ди Чиләбе егете Гомәр. Алар “Бәрәкәт”кә бик рәхмәтле.

Таныштыру үзәгенә Татарстаннан гына түгел, Рязань, Тольятти, Ульяновск, Воронеж шәһәрләреннән дә мөрәҗәгать итүчеләр бар.

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Юлдаш Бүген – 2 гыйнвар. Алиянең генә туган шәһәрен инде өч ел күргәне юк. Күңел ярасы өч ел буе төзәлмәде... Төне буе елап чыкканнан соң кисәк кенә җыенды да, өч ел элек Мәскәүгә чыгып китте ул...
    7862
    1
    76
  • Яңа ел төне сере – Сәлам! Тагын бер ел үтеп китте. Очрашу төне җитте...  Телефон экранында көтелгән һәм таныш сүзләрне күрүгә Ләйлә  елмаеп куйды. Онытмаган! Быел да үзе беренче яза... Яңа ел төнен каршы алганда нәкъ төнге өчтә... Менә инде унынчы ел шулай...
    8912
    2
    64
  • Тапкыр малай Әнисе тиз генә кайтмады. Ул, гомумән, кайтмады. Хәбәре дә юк, үзе дә. «Суга төшкәндәй югалды», – дип пошынып, елап-сыктап йөрде Фатиха апа. Әтисен госпитальдән кабат фронтка җибәргәннәр. «Хәдичә килеп җитә алмады», – дигән ул хатында. Ризык төягән Хәдичә, мөгаен, ач гидайлар кулыннан кичкәндер дигән уйда тукталдылар. 
    6031
    3
    58
  • Хат язучы Көтелмәгән хат Айдарның бөтен күңелен актарып ташлады. Кайтасы көнен минутлап санап көтә солдат. 
    4356
    0
    49
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:57
    Без имени
    Русчалап.Безумно люблю дигән шул була инде.Шулай тиеш диеп үскән инде ул эгоист булып.Бүген иртәгә ата анасы булмаса нишләр ул Ринат дигән әфәнде! Бер пример языйм әле.Улыбыз өйләнгәч первый взнос бирдек квартирага.Икенче ел үзебез диңгезгә киттек.Туган тиешле берәү аптырады,түләп тә беттегез мени ипотеканы диеп.Ир әйтте,15 ел мин ялда итмәсәм,ком кебек коелып бетәм бит,ярдәм иттек,хәзер инде үзләре диеп.Аллага шөкер тырышып эшләп улым киленем түләп беттерделәр 7 ел эчендэ.Универда түләп укыттык,әйдә инде дальше сами.....Икенче улыбызга да шулай ук, укыттык,ярдәм иттек квартира алганда...
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:42
    Без имени
    Чишмә районы Сафар авылына кунакка кайтып йөри идем.Әңкәйнең икетуган апаларына.Шунда улы әйтте,клубка чыгабыз,минем яннан ерак китмә,бездә урлыйлар кызларны диеп.40 ел элек.Әле ничектер белмим.Башка район егетенә кияүгә чыктым.Бер белмәгән кешегә ярәшеп китүләр,ай һай авырдыр.Ә йөрегән егетенә чыкса бу инде урлау түгел,бу алдан уйланган сценарий гына.
    Минем карт әбиемне дә, әбиемне дә, әниемне дә урлаганнар
  • 26 гыйнвар 2022 - 21:41
    Без имени
    Хэзер куп инде андый гаилэлэр,балалар дип яшэуче,куплэре ипотека тули бит,чынлап та берэр башка эйбер алырга уйласалар,эти-эни узлэре ярдэм кулын суза,булыша алганнарына соенэ-соенэ.
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 26 гыйнвар 2022 - 22:00
    Без имени
    Безнен аниебез гел шулай пешерер иде коймакны без торганчы мичка ягып тамле ислар боронны кытыклап уята иде . И гомерлар анида юк хазер андый мичта юк ...без исанбез
    Мич коймагы
  • 26 гыйнвар 2022 - 12:46
    Без имени
    Сез балалар кеше булсын дип яшэгэн очен алар шундый эгоистлар. Нишлэптер эчеп йоручелэрнен эти-энисе кадерле була, алар узлэре турында уйлыйлар. Ризалашыгыз, тик узегезнен кайтып керергэ урыныгыз булсын.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда