Викторина

1. Идел буе болгарларында гарәп язуына кадәр нинди язу кулланыл­ган?
2. “Без Галия белән өч сәгать ун­биш минутта очрашырга сүз куеш­тык" җөмләсендә нинди хата бар? Төзәтегез.
3. Октябрь инкыйлабына кадәр татарлар укырга, язарга нинди методлар белән өйрәнгәннәр?
4. Бәрәннәр - бәрәнләр. Әлеге сүзләр арасында аерма бармы? Булса нәрсәдә? Тел белеме сүзләр­нең мондый парлашу күренешен ничек дип атый?
5. “Авызын ачса - үпкәсе кү­ренер” канатлы сүзе телебездә кай­сы очракларда кулланыла һәм гыйбарәнең нигезендә нәрсә ята?

Җаваплар


1.     Казан татарларының борынгы бабаларында - Азов һәм Дон буе болгарларында рум язуы булган.

2.     Өч сәгать унбиш минут — бу рус теленнән “три часа 15 минут” - тан “калька” — туры тәрҗемә. Та­тарча - “сәгать өч тулып унбиш ми­нут". Дөрес җөмлә: “Без Галия белән сәгать өч тулып унбиш ми­нутта очрашырга сүз куештык".

3.     Октябрь инкыйлабына кадәр татарлар укырга-язарга:
а) хәреф кушу методы (IX—X йөзләрдән XX йөз башына кадәр) белән;
б) иҗек методы (XIX йөзнең соң­гы чирегеннән безнең көннәргә кадәр) белән;
в) аваз методы (XIX йөзнең соң­гы чирегеннән безнең көннәргә кадәр) белән өйрәнгәннәр.

4.     Бәрәннәр - берничә бәрән дигән сүз. Исем сүз төркеме, күплек санда, баш килештә.
Бәрәнләр - бәрән тудырыр, бәрән китерер дигән сүз. Киләчәк заман хикәя фигыль, III зат, берлек сан, барлыкта.
Татар тел белемендә мондый парлануны пароним дип атыйлар.

5.     Бик ябык яисә үтә ярлы, хәер­че тормышта көн итүче кешене сый­фатлау өчен кулланалар. Борынгы заманнарда әлеге канатлы сүз та­бышмак булып йөргән. Табышмак­та элеккеге тирмә (киез өй) яшерелгән. Тирмәнең ут яга торган уры­ны (учагы) ишек каршында булып, ишек ачуга ярым караңгы тирмә эчендә кызыл ялкын күзгә ташлан­ган. Табышмакта хайван асраучы кыпчаклар тирмәне хайван образы аша сурәтләп, ялкынын терлек үпкәсенә охшатып әйткәннәр.

Фәнзилә ЗАВГАРОВА


 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    7964
    1
    104
  • 8550
    2
    57
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    9574
    1
    54
Реклама
Соңгы комментарийлар
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...