«Урладың, эчтең – төрмәгә...»

Әле кичә генә тимер рәшәткә артында яшәгән тоткын, иреккә чыккач, югалып кала. Шул чагында ярдәмгә килә дә инде «Социаль тернәкләндерү һәм адаптация үзәге» хезмәткәрләре.
Хәзерге вакытта Татарстанның төзәтү колонияләрендә 13 меңгә якын кеше срогын тутыра. Ел саен 4 мең кеше иреккә чыгарыла. Һәм, игътибар итегез, ел саен шулкадәрле диярлек кеше төрмәгә килеп эләгә. Шуның 65 проценты – кабат, ягъни икенче, өченче мәртәбә... Нәрсә дигән сүз бу? Ни өчен алар бер баскан тырмага кат-кат килеп абыналар? Йозак астындагы тормышның кырыс кагыйдәләрен бик яхшы белсәләр дә, аңлы рәвештә шуңа баралар?

Без Чуаш Республикасының Алатырь шәһәрендә урнашкан хатын-кызлар колониясенә керергә җыенып торган арада яныбызга җиңел машина килеп туктый. Аннан кызу-кызу адымнар белән бер ир кеше төшә. Ике кулында – ике зур сумка. «Күчтәнәчләр килә», – ди арабыздан берсе. Ул безнең барыбызга да: «Иң зур бүләк», – дип, журнал өләшеп чыга. Аның «Социаль тернәкләндерү һәм адаптация үзәге» (автоном коммерция булмаган оешма) генераль директоры, Татарстан Республикасының Иҗтимагый палата әгъзасы булуы турында ишетеп белә идем инде. Ә менә күрүем – беренче. Азат Галимҗан улы Гайнетдинов башкарган игелекле эшләр турында Татарстанда кеше хокукларын яклау вәкаләтле вәкиле Сәрия Харис кызы Сабурскаяның сөйләгәнен дә хәтерлим.
Кулыма эләккән әлеге журналдагы юлларга игътибар итәм: 1990 нчы еллар ахыры, яшьлек хатасы һәм нәтиҗәдә, Азат Гайнетдинов – төзәтү колониясендә... Шунда чагында күрә дә инде ул кат-кат әйләнеп кайтуларны. Сәбәбен генә аңламый: ни өчен?  «...Бервакыт Фәрит исемле бригадирның иреккә чыгар көне җитте. Шунда мин аңа игътибар иттем: «Инде кая барыйм? дигән кешедәй аптырап, югалып калган иде ул», – дип искә ала Азат Гайнетдинов истәлекләрендә. – Колониядә ул дәрәҗәле цех бригадиры, аны үзенчә хөрмәт итәләр, биредә аның ятып йокларга урыны, ашарга ризыгы бар. «Нәрсә эшләргә, кая барырга?» – ди бу. Мин дә ул көнне азат ителдем. Мине каршы алдылар, аны юк. Үз башына төшкән кеше генә барын да аңлый. «Гражданнарның үзгә категориясе», ягъни ирегеннән мәхрүм ителеп, төзәтү колонияләрендә утырып чыккан кешеләргә һәм матди, һәм юридик ярдәм күрсәтеп, яңа тормышларын башлап җибәрергә булышкан, шул игелекле эшләре белән республикада танылган, инде үзе зур шәхескә әверелгән Азат Гайнетдиновның йөрәгенә үтеп, уена кереп калган мәле дә шушы сөйләшү була. Ул чагында сорауга җавап табылмый кала, чөнки ул әле моны үзе дә белми. Әйе, кайчандыр җинаять кылып, тормышларын бер мизгелдә тәмугка әйләндергән кешеләр, «ирекле кош»ка әйләнгәч, нишлиләр? Күбесе тагын урлый, тагын эчә һәм тагын төрмәгә эләгә, чөнки аларны эшкә алмыйлар, күбесенең кайтып сыеныр почмагы да юк. Алардан туганнары баш тарткан. Шундый хәлдә калучыларга ярдәмгә килә дә инде әлеге Үзәк. 
Хәзер бу Үзәк турында бөтен республика белә. Азат Гайнетдиновны да беләләр, ярдәм сорап киләләр. Ул аларның кайсын эшкә урнашырга, кайсына яшәп торырга урын табарга булыша. Ашау-эчү, кием-салым турында әйтеп тә торасы юк. «Социаль тернәкләндерү һәм адаптация үзәге»нең үз юристы, үз социаль хезмәткәре, бухгалтеры, идарә рәисе, маркетингы һәм башкасы, һәм башкасы бар. Алар мохтаҗларга ризык, кием-салым хәстәрләп кенә йөрмиләр, әйткәнемчә, эшкә урнаштыру, медицина ярдәме күрсәтү, документларын торгызу проблемалары белән дә шөгыльләнәләр. Бик күп оешмалар белән уртак проектлар да әлеге мәсьәләне хәл итү өчен файдаланыла. Бәлкем шуңадыр да соңгы вакытта колонияләрдә утыручылар, кабат әйләнеп кайтучылар саны кимегән. Үзәк аларны яңадан тормышка кайтара, киләчәккә планнар төзергә, якыннары, һәм әлбәттә инде, җәмгыять алдында изге бурычларын үтәүгә этәргеч бирә.

Үзәкнең адресы: 420012, а/я 16, Казан, Мөштәри урамы, 12 нче йорт. Телефоны: +7 (843) 212-15-81.
    
фото: https://pixabay.com/

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    9212
    10
    113
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    9263
    8
    77
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4999
    4
    58
  • Көтеп алынган бәхет Әллә күзенә күренәме, сискәнеп китте Гөлгенә. Каршысында пәйда булган Гамилне күргәч, ни уйларга да белмәде, чөнки бу  очрашу көтмәгәндә, кинәт булды. Унсигез еллап гомер үтсә дә, шундук  таныды  аны: шул ук озын буй, киң җилкә, серле караш, тик куе кара чәчләренең чигә тирәләренә ак бәс яткан. Күзләрендә ниндидер сагышмы, назмы...
    3468
    0
    37
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    6216
    2
    26
Реклама
Соңгы комментарийлар
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан