«Урладың, эчтең – төрмәгә...»

Әле кичә генә тимер рәшәткә артында яшәгән тоткын, иреккә чыккач, югалып кала. Шул чагында ярдәмгә килә дә инде «Социаль тернәкләндерү һәм адаптация үзәге» хезмәткәрләре.
Хәзерге вакытта Татарстанның төзәтү колонияләрендә 13 меңгә якын кеше срогын тутыра. Ел саен 4 мең кеше иреккә чыгарыла. Һәм, игътибар итегез, ел саен шулкадәрле диярлек кеше төрмәгә килеп эләгә. Шуның 65 проценты – кабат, ягъни икенче, өченче мәртәбә... Нәрсә дигән сүз бу? Ни өчен алар бер баскан тырмага кат-кат килеп абыналар? Йозак астындагы тормышның кырыс кагыйдәләрен бик яхшы белсәләр дә, аңлы рәвештә шуңа баралар?

Без Чуаш Республикасының Алатырь шәһәрендә урнашкан хатын-кызлар колониясенә керергә җыенып торган арада яныбызга җиңел машина килеп туктый. Аннан кызу-кызу адымнар белән бер ир кеше төшә. Ике кулында – ике зур сумка. «Күчтәнәчләр килә», – ди арабыздан берсе. Ул безнең барыбызга да: «Иң зур бүләк», – дип, журнал өләшеп чыга. Аның «Социаль тернәкләндерү һәм адаптация үзәге» (автоном коммерция булмаган оешма) генераль директоры, Татарстан Республикасының Иҗтимагый палата әгъзасы булуы турында ишетеп белә идем инде. Ә менә күрүем – беренче. Азат Галимҗан улы Гайнетдинов башкарган игелекле эшләр турында Татарстанда кеше хокукларын яклау вәкаләтле вәкиле Сәрия Харис кызы Сабурскаяның сөйләгәнен дә хәтерлим.
Кулыма эләккән әлеге журналдагы юлларга игътибар итәм: 1990 нчы еллар ахыры, яшьлек хатасы һәм нәтиҗәдә, Азат Гайнетдинов – төзәтү колониясендә... Шунда чагында күрә дә инде ул кат-кат әйләнеп кайтуларны. Сәбәбен генә аңламый: ни өчен?  «...Бервакыт Фәрит исемле бригадирның иреккә чыгар көне җитте. Шунда мин аңа игътибар иттем: «Инде кая барыйм? дигән кешедәй аптырап, югалып калган иде ул», – дип искә ала Азат Гайнетдинов истәлекләрендә. – Колониядә ул дәрәҗәле цех бригадиры, аны үзенчә хөрмәт итәләр, биредә аның ятып йокларга урыны, ашарга ризыгы бар. «Нәрсә эшләргә, кая барырга?» – ди бу. Мин дә ул көнне азат ителдем. Мине каршы алдылар, аны юк. Үз башына төшкән кеше генә барын да аңлый. «Гражданнарның үзгә категориясе», ягъни ирегеннән мәхрүм ителеп, төзәтү колонияләрендә утырып чыккан кешеләргә һәм матди, һәм юридик ярдәм күрсәтеп, яңа тормышларын башлап җибәрергә булышкан, шул игелекле эшләре белән республикада танылган, инде үзе зур шәхескә әверелгән Азат Гайнетдиновның йөрәгенә үтеп, уена кереп калган мәле дә шушы сөйләшү була. Ул чагында сорауга җавап табылмый кала, чөнки ул әле моны үзе дә белми. Әйе, кайчандыр җинаять кылып, тормышларын бер мизгелдә тәмугка әйләндергән кешеләр, «ирекле кош»ка әйләнгәч, нишлиләр? Күбесе тагын урлый, тагын эчә һәм тагын төрмәгә эләгә, чөнки аларны эшкә алмыйлар, күбесенең кайтып сыеныр почмагы да юк. Алардан туганнары баш тарткан. Шундый хәлдә калучыларга ярдәмгә килә дә инде әлеге Үзәк. 
Хәзер бу Үзәк турында бөтен республика белә. Азат Гайнетдиновны да беләләр, ярдәм сорап киләләр. Ул аларның кайсын эшкә урнашырга, кайсына яшәп торырга урын табарга булыша. Ашау-эчү, кием-салым турында әйтеп тә торасы юк. «Социаль тернәкләндерү һәм адаптация үзәге»нең үз юристы, үз социаль хезмәткәре, бухгалтеры, идарә рәисе, маркетингы һәм башкасы, һәм башкасы бар. Алар мохтаҗларга ризык, кием-салым хәстәрләп кенә йөрмиләр, әйткәнемчә, эшкә урнаштыру, медицина ярдәме күрсәтү, документларын торгызу проблемалары белән дә шөгыльләнәләр. Бик күп оешмалар белән уртак проектлар да әлеге мәсьәләне хәл итү өчен файдаланыла. Бәлкем шуңадыр да соңгы вакытта колонияләрдә утыручылар, кабат әйләнеп кайтучылар саны кимегән. Үзәк аларны яңадан тормышка кайтара, киләчәккә планнар төзергә, якыннары, һәм әлбәттә инде, җәмгыять алдында изге бурычларын үтәүгә этәргеч бирә.

Үзәкнең адресы: 420012, а/я 16, Казан, Мөштәри урамы, 12 нче йорт. Телефоны: +7 (843) 212-15-81.
    
фото: https://pixabay.com/

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 5 Бер көнне иртән торып бәлеш пешерергә уйладым. Бәрәңге турадым, суган әрчедем, камыр бастым. Духовкада кургаш кәгазь астында ике сәгать ярым эчендә бәлешем изелеп пеште. Ләкин хуш исе урамга кадәр чыккан итле бәлешемне ашарга насыйп булмады.
    12427
    4
    112
  •  Исерек ир, усал кайнана белән гомерем узды 3 Рәфис белән 3 ел очрашып йөрсәк тә, мәхәббәтебез үбешүдән ары узмаган иде. Беренче зөфаф төнебезне мин куркып, дулкынланып көттем.
    11570
    5
    80
  • Исерек ир, усал кайнана белән гомерем узды 2 Рәфискә кияүгә чыгарга җыенуымны әнием ошатмады, ул мине кабаттан үгетләргә кереште: «Кызым, тагын бер тапкыр уйлап кара әле! Габдулла белән Сания авылда иң усал гаилә булып санала, Санияне тиккә генә «юха елан» дип йөртмиләр. Алай гынамы, бу гаиләдә эшнең бетәсе юк: 50 сутый бакчалары, абзарларында өч сыер, кырыкка якын сарык...
    9396
    1
    55
  • Юлда кем очрамас... Кичә яшүсмер кызым эштән кайтты да, «Әни, син хәзер мине ачуланачаксың», – ди. Сагайдым. Ачуланасымны алдан ук белеп торгач, нинди ярамаган эш эшләде икән? 
    8721
    1
    54
  • Уеннан уймак Барысы да бәхәсләшүдән башланды. Хатын-кызлар, бигрәк тә йөрәкләре янып торган яшь кызлар бәхәсләшмәсен икән ул. Аларның яшьлек дәрте егетләрне үзләренә карату гына түгел, дөньяны әйләндереп бастыра ала... 
    4284
    0
    49
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 14 август 2022 - 12:38
    Без имени
    Менә болай яшәү сабырлык дип аталмый,куркаклык,хакларыңны өйрәнмиче таптату дип атала Гөмер бер генә,тазалык бер генә,бала хакы бер генә яшәү хакы бер генә бирелә.тормышыңда авырлыкны да,җиңеллекне дә только кеше үзе сайлый,славыйлыгын күрсәткән килмиче,кемнедер гаеп итеп күрсәтә, ә башы бары үзендә дөрес сайламаган өчен ,болар барысыда ТҮЛӘҮле АЛЛАһ каршында котылгысыз хакларны таптаткан өчен.Акыл алырдай хәлләр дә, гыйлемен (психология)дә биреп тора,гел шулай тормоз да торучыларны куатләп иии мескенем,түз инде,нишлатәсең язмышыңдыр диеп,чыгыш юлы барлыгын күрсәтмичә тилмереп үлүен көтеп торган кебек.Хатыннар исегезгә төшерәм тиран авыру, ирләр б н тору катгый тыела КОРЬӘНдә.Талак сүрәсен АЛЛАһ,бу хәлләр буласын белеп, кешеларне кисәтү өчен җибарде.Бу темага китеп язып була,язганнардан да мәгьнә эзләп гыйбрәт алып бик була.
     Исерек ир, усал кайнана белән гомерем узды 3
  • 13 август 2022 - 23:40
    Без имени
    Искиткеч. Үземнең әтием күз алдыма килеп басты. Бик сагынам әтиемне
    Әткәем
  • 10 август 2022 - 11:06
    Без имени
    Тизрэк аерып алып кайтыгыз, тазалыгын, я ботенлэй узен бетерэ ул юньсез
    Кияү кызыбызны кыйный?
  • 10 август 2022 - 10:28
    Без имени
    ДАУАМЫН КӨТӘРГӘ ҠАЛДЫ.
     Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 5
  • 11 август 2022 - 13:57
    Без имени
    Гүзәл, син үзең дә бик гади, булган кеше. Гаилә иминлеге, матур киләчәк Сезгә!
    «Иреңнең әнисен ярат!»
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда